Unit 8 Modern society: gramatyka i zwroty - Focus 3

1.Strona bierna (the Passive) - kiedy jej używamy i jak ją tłumaczymy

Strony biernej używamy, gdy ważniejsza jest sama czynność niż jej wykonawca albo gdy nie wiemy, kto ją wykonał. Wykonawcę dodajemy z by, zwykle wtedy, gdy jest ważny. Po polsku tłumaczymy ją stroną bierną albo formą bezosobową (np. zbudowano, mówi się). Np. Our school was built in 1965. - Naszą szkołę zbudowano w 1965 roku. The new bridge was designed by a Polish engineer. - Nowy most zaprojektował polski inżynier.

2.Strona bierna: Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Continuous

Stronę bierną tworzymy z odpowiedniej formy to be i trzeciej formy czasownika (Past Participle). Czas pokazuje forma be: am/is/are + Past Participle (Present Simple), am/is/are being + Past Participle (Present Continuous), was/were + Past Participle (Past Simple), was/were being + Past Participle (Past Continuous). Np. A new road is being built near my village. - Koło mojej wsi budują nową drogę. The windows were broken during the storm. - Okna zostały wybite podczas burzy.

3.Strona bierna: Present Perfect, Past Perfect, will i czasowniki modalne

W Present Perfect używamy have/has been + Past Participle, natomiast w Past Perfect - had been + Past Participle. Po will i czasownikach modalnych (can, must, should, might) stawiamy be w formie podstawowej + Past Participle. Np. The car park has been closed for repairs. - Parking zamknięto z powodu remontu. Homework must be handed in on Monday. - Pracę domową trzeba oddać w poniedziałek. The match will be shown on TV. - Mecz zostanie pokazany w telewizji.

4.Zamiana zdania ze strony czynnej na stronę bierną

Dopełnienie zdania czynnego staje się podmiotem zdania biernego. Formę be stawiamy w tym samym czasie, w którym był czasownik w zdaniu czynnym (po czasowniku modalnym - be), i dodajemy Past Participle. Wykonawcę dodajemy z by albo pomijamy, np. gdy to someone lub people. Czasowniki bez dopełnienia (np. happen, arrive, die) nie mają strony biernej. Np. My cousin will organise the party. → The party will be organised by my cousin. - Imprezę zorganizuje mój kuzyn.

5.prisoner, cell, imprison, escape, escape attempt / attempted escape, dig a tunnel, drown

prisoner - więzień; cell - cela; imprison - uwięzić; escape - uciec; escape attempt/attempted escape - próba ucieczki; dig a tunnel - wykopać tunel; drown - utonąć. Np. The dog escaped from the garden through a hole in the fence. - Pies uciekł z ogrodu przez dziurę w płocie.

6.authorities, abolish, death penalty, elect, promote, question, tell sb off, on average

authorities - władze; abolish - zakazać, znieść; death penalty - kara śmierci; elect - wybrać (w wyniku wyborów); promote - promować, reklamować; question - przesłuchiwać; tell sb off - upominać, besztać kogoś; on average - średnio. Np. On average, I sleep seven hours a night. - Śpię średnio siedem godzin na dobę.

7.Have something done - znaczenie i budowa

Konstrukcji have + dopełnienie + Past Participle używamy, gdy ktoś inny, zwykle fachowiec, wykonuje coś dla nas na nasze zlecenie. Dopełnienie stoi przed trzecią formą czasownika. Gdy robimy coś sami, używamy zwykłego zdania. Np. We had our windows cleaned yesterday. - Wczoraj umyto nam okna (zleciliśmy to firmie). We cleaned our windows yesterday. - Wczoraj umyliśmy okna (sami).

8.Have something done w różnych czasach, przeczenia i pytania

Czas pokazuje forma have, natomiast Past Participle się nie zmienia (has … done, is having … done, had … done, will have … done, is going to have … done). W przeczeniach i pytaniach w Present Simple i Past Simple używamy do/does/did. Np. Grandma has her shopping delivered every week. - Babcia co tydzień zamawia zakupy z dostawą do domu. Did you have your bike serviced? - Czy oddałeś rower do serwisu? We're having a new shower fitted next week. - W przyszłym tygodniu montują nam nowy prysznic.

9.Get something done zamiast have; tłumaczenie na polski

Zwykle zamiast have możemy użyć get bez zmiany znaczenia; get brzmi bardziej potocznie. Po polsku zdanie z have something done często tłumaczymy tak samo jak zdanie o czynności wykonanej samodzielnie - różnicę pokazuje kontekst. Np. I got my phone screen replaced. = I had my phone screen replaced. - Wymieniłem ekran w telefonie (w serwisie).

10.burglar alarm, carpenter, lock, security firm, security lights, statistics

burglar alarm - alarm antywłamaniowy; carpenter - stolarz; lock - zamek; security firm - firma ochroniarska; security lights - zewnętrzne oświetlenie posesji; statistics - statystyka. Np. The security lights switch on when someone walks past the house. - Zewnętrzne oświetlenie posesji włącza się, gdy ktoś przechodzi obok domu.

11.Zaimki zwrotne (reflexive pronouns): myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves

Zaimków zwrotnych używamy, gdy podmiot i dopełnienie (bezpośrednie lub pośrednie) zdania to ta sama osoba lub rzecz. Po polsku odpowiadają im zwykle się, siebie, sobie, sobą. W liczbie mnogiej mają końcówkę -selves (ourselves, yourselves, themselves). Np. Ola poured herself a glass of juice. - Ola nalała sobie szklankę soku. Look at yourselves - you're covered in mud! - Spójrzcie na siebie - jesteście cali w błocie!

12.blame yourself, enjoy yourself, express yourself, introduce yourself, prepare yourself, protect yourself

blame yourself - obwiniać się; enjoy yourself - dobrze się bawić; express yourself - wypowiedzieć się (np. w obcym języku); introduce yourself - przedstawić się; prepare yourself - przygotować się; protect yourself - chronić się, bronić się. Zaimek zmieniamy zgodnie z podmiotem (I enjoyed myself, they enjoyed themselves). Np. Don't blame yourself - it wasn't your fault. - Nie obwiniaj się - to nie była twoja wina.

13.behave, cut, hurt, injure, teach + zaimek zwrotny

Z zaimkiem zwrotnym często występują też: behave yourself - zachowuj się (grzecznie); cut yourself - skaleczyć się; hurt yourself - zrobić sobie krzywdę; injure yourself - zranić się, doznać kontuzji; teach yourself (sth) - nauczyć się (czegoś) samodzielnie. Np. Be careful with those scissors or you'll cut yourself. - Uważaj z tymi nożyczkami, bo się skaleczysz. My brother taught himself to juggle. - Mój brat sam nauczył się żonglować.

14.relax, feel, meet, concentrate, worry - bez zaimka zwrotnego

Wiele czasowników, które po polsku mają „się”, po angielsku zwykle występuje bez zaimka zwrotnego, np. relax - relaksować się, feel - czuć się, meet - spotkać się, concentrate - skupić się, worry - martwić się. Np. Turn the music down - I'm trying to concentrate. - Ścisz muzykę - próbuję się skupić. Don't worry, we'll meet at the station. - Nie martw się, spotkamy się na dworcu.

15.by myself, by herself, by themselves = on my own, on her own, on their own

By + zaimek zwrotny (by myself, by herself, by themselves itd.) znaczy sam, samodzielnie, bez niczyjej pomocy albo w samotności - tak samo jak on my own, on her own, on their own. Np. My little sister can already get dressed by herself. - Moja młodsza siostra potrafi już sama się ubrać. I don't like eating on my own. - Nie lubię jeść w samotności.

16.each other / one another czy themselves?

Each other i one another znaczą to samo - wzajemnie, sobie nawzajem, siebie nawzajem. Używamy ich, gdy podmiot i dopełnienie to różne osoby, które robią coś jedna drugiej. Themselves (ourselves, yourselves) pokazuje, że każdy robi coś sobie samemu. Np. My parents gave each other books for Christmas. - Rodzice podarowali sobie nawzajem książki na święta. The children dried themselves with towels. - Dzieci wytarły się ręcznikami.

17.anti-virus software, digital footprint, identity theft, password

anti-virus software - oprogramowanie antywirusowe; digital footprint - ślad cyfrowy; identity theft - kradzież tożsamości; password - hasło. Np. Everything you post online becomes part of your digital footprint. - Wszystko, co publikujesz w sieci, staje się częścią twojego śladu cyfrowego.

18.Rozprawka z opinią (opinion essay) - układ

Wstęp: wprowadzamy temat i jasno podajemy główny punkt widzenia. Akapity główne: piszemy dwa lub trzy akapity ze szczegółowymi opiniami, które popieramy argumentami i przykładami; linkery pomagają czytelnikowi śledzić tok myśli. Zakończenie: podsumowujemy główny punkt widzenia innymi słowami niż we wstępie i dodajemy końcowy komentarz, który daje czytelnikowi do myślenia.

19.Linkery: Firstly / To begin with, Secondly / Next, Finally / Lastly, In conclusion / In summary

Firstly = To begin with - po pierwsze, na początek; Secondly = Next - po drugie, następnie; Finally = Lastly - na koniec, wreszcie; In conclusion = In summary - podsumowując. Np. To begin with, sport keeps us healthy. Next, it teaches us teamwork. - Po pierwsze, sport utrzymuje nas w zdrowiu. Po drugie, uczy współpracy w zespole.

20.Wyrażanie opinii: I (do not) think, It seems to me that, In my view, In my opinion, As far as I am concerned

I think… / I do not think… - myślę, że… / nie sądzę, żeby…; It seems to me that… - wydaje mi się, że…; In my view… / In my opinion… - moim zdaniem…; As far as I am concerned… - jeśli o mnie chodzi… Np. As far as I am concerned, homework at weekends is a bad idea. - Jeśli o mnie chodzi, prace domowe na weekend to zły pomysł.

21.Przykład i dodatkowy argument: For instance, For example, In addition, Moreover, What is more

For instance… / For example… - na przykład…; In addition… / Moreover… / What is more… - ponadto…, co więcej… Tymi zwrotami podkreślamy myśl przykładem albo dodatkowym argumentem. Np. Cycling to school is cheap. What is more, it keeps you fit. - Jazda rowerem do szkoły jest tania. Co więcej, pozwala utrzymać formę.

22.Ujęcie myśli inaczej: In other words, Put another way, What I mean is that

In other words… - innymi słowy…; Put another way… - ujmując to inaczej…; What I mean is that… - chodzi mi o to, że… Tymi zwrotami podkreślamy myśl, powtarzając ją innymi słowami. Np. Our town has no cinema, no pool and no youth club. In other words, there is nothing to do here. - W naszym mieście nie ma kina, basenu ani klubu młodzieżowego. Innymi słowy, nie ma tu nic do roboty.

23.point of view, majority, politician, phone-addicted people, pleasures of life

point of view - punkt widzenia; majority - większość; politician - polityk; phone-addicted people - ludzie uzależnieni od telefonów; pleasures of life - przyjemności z życia. Np. Try to see the problem from my point of view. - Spróbuj spojrzeć na ten problem z mojego punktu widzenia.

24.polite, well-mannered, selfish, voluntary work

polite - uprzejmy; well-mannered - dobrze wychowany; selfish - samolubny; voluntary work - wolontariat. Np. Don't be selfish - share the biscuits with your brother. - Nie bądź samolubny - podziel się ciastkami z bratem.

25.Umiejętności i zainteresowania: isn't my thing, good at, not patient enough, I'd rather, I'm really into

(Cooking) isn't my thing at all. - (Gotowanie) zupełnie nie jest dla mnie.; You're really good at (chess). - Jesteś naprawdę dobry w (szachach).; I'm not (patient) enough. - Nie jestem wystarczająco (cierpliwy).; I'd rather (go by bike). - Wolałbym (pojechać rowerem).; I'm really into (photography). - Naprawdę interesuję się (fotografią). Po I'd rather stoi bezokolicznik bez to, enough stoi po przymiotniku, natomiast po good at i into - rzeczownik, zaimek albo forma -ing.

26.Wyjaśnianie opinii: In my opinion, What I mean is, In fact, To be honest

In my opinion… - moim zdaniem…; What I mean is… - chodzi mi o to, że…; In fact… - w rzeczywistości, właściwie…; To be honest, I think / don't think… - szczerze mówiąc, uważam / nie uważam, że… Np. To be honest, I don't think the trip is worth the money. - Szczerze mówiąc, nie uważam, żeby ta wycieczka była warta tych pieniędzy.

27.Zalety: There are a lot of advantages, One / Another benefit is that, The main advantage

There are a lot of advantages… - Jest wiele zalet…; One/Another benefit is that… - Jedną z korzyści / Kolejną korzyścią jest to, że…; The main advantage of (having a part-time job) is that… - Główną zaletą (pracy na pół etatu) jest to, że… Np. One benefit of learning online is that you can study at any time. - Jedną z korzyści nauki online jest to, że można się uczyć o dowolnej porze.

28.Wady: There are drawbacks too, One of the main disadvantages, Another disadvantage

There are drawbacks too. - Są też minusy.; One of the main disadvantages of… is that… - Jedną z głównych wad… jest to, że…; Another disadvantage of… is that… - Kolejną wadą… jest to, że… Np. One of the main disadvantages of having a car is that petrol is expensive. - Jedną z głównych wad posiadania samochodu jest to, że benzyna jest droga.

29.elderly people, lonely, call on, be fortunate / less fortunate

elderly people - starsi ludzie; lonely - samotny; call on - odwiedzić; be fortunate/less fortunate - mieć szczęście / mniej szczęścia. Np. We called on our new neighbours to welcome them to the street. - Odwiedziliśmy nowych sąsiadów, żeby powitać ich na naszej ulicy.

30.honest, patient, organise a sale, second-hand clothes, uniform

honest - uczciwy; patient - cierpliwy; organise a sale - zorganizować wyprzedaż; second-hand clothes - ubrania używane; uniform - mundurek. Np. I often buy second-hand clothes online. - Często kupuję używane ubrania w internecie.