Unit 2 It's just a game: gramatyka i zwroty - Focus 3

1.Past Continuous w opowiadaniu

Czasu Past Continuous (was/were + czasownik z -ing) używamy w opowiadaniu, gdy opisujemy tło wydarzeń, czynność trwającą w chwili, gdy coś się wydarzyło, albo dwie czynności trwające w tym samym czasie. Przykłady: It was getting dark and a cold wind was blowing. - Robiło się ciemno i wiał zimny wiatr. Mum was cooking dinner and Dad was laying the table. - Mama gotowała obiad, a tata nakrywał do stołu.

2.Past Simple w opowiadaniu

Czasu Past Simple używamy do opisu głównych wydarzeń opowiadania, zwłaszcza takich, które następują po sobie. Czasowniki stanu (np. know, believe, want) zwykle stoją w Past Simple, nawet gdy opisują tło. Przykłady: The bus stopped, the doors opened and we jumped out. - Autobus się zatrzymał, drzwi się otworzyły i wyskoczyliśmy. Everyone knew the way to the hostel. - Wszyscy znali drogę do schroniska.

3.Past Continuous i Past Simple z when i while

Gdy krótka czynność (Past Simple) przerwała dłuższą, niedokończoną czynność (Past Continuous), łączymy oba czasy, zwykle spójnikiem when albo while; po while stoi zwykle czynność dłuższa. Gdy w zdaniu z when oba czasowniki stoją w Past Simple, czynność ze zdania głównego zwykle nastąpiła po czynności ze zdania z when. Przykłady: We were climbing the hill when it started to hail. - Wspinaliśmy się na wzgórze, gdy zaczął padać grad. While I was waiting for the bus, I met my old coach. - Kiedy czekałem na autobus, spotkałem dawnego trenera.

4.Past Perfect w opowiadaniu

Czasu Past Perfect (had + trzecia forma czasownika) używamy, aby pokazać, że czynność nastąpiła wcześniej niż inne przeszłe wydarzenie opisane w Past Simple. Gdy kolejność jasno wynika ze spójnika (np. before, after), często wystarczy też Past Simple. Przykłady: When the firefighters arrived, the fire had already gone out. - Gdy przyjechali strażacy, pożar już wygasł. She had never seen snow before her trip to Norway. - Przed wyjazdem do Norwegii nigdy nie widziała śniegu.

5.race, rival, lead, overtake, speed up

(long-distance) race - bieg (długodystansowy); cycle race - wyścig kolarski; rival - rywal; lead - prowadzić; overtake - wyprzedzić; speed up - przyspieszać. Przykład: He sped up on the last lap and won the cycle race. - Na ostatnim okrążeniu przyspieszył i wygrał wyścig kolarski.

6.goalkeeper, dive for the ball, blow a whistle

goalkeeper - bramkarz; dive for the ball - rzucić się po piłkę; blow a whistle - zagwizdać. Przykład: Our PE teacher blew a whistle to end the game. - Nasz nauczyciel WF-u zagwizdał na koniec gry.

7.get injured, hurt yourself, break your neck

get injured - doznać urazu; hurt yourself - zrobić sobie krzywdę; break your neck - skręcić kark. Przykład: Wear a helmet, or you might break your neck. - Noś kask, bo możesz skręcić kark.

8.chase after, crash through

chase after - gonić za; crash through - przedzierać się przez. Przykład: Our dog chased after a cat and crashed through the hedge. - Nasz pies gonił za kotem i przedarł się przez żywopłot.

9.Czasownik + to + bezokolicznik

Po czasownikach i zwrotach: aim, arrange, attempt, can't afford, decide, expect, hope, intend, manage, offer, plan, refuse, remember, seem, tend, try, want stoi to + bezokolicznik, a w przeczeniu not to + bezokolicznik. Remember i try łączą się też z formą -ing, ale wtedy zmienia się znaczenie. Przykłady: We managed to catch the last train. - Udało nam się zdążyć na ostatni pociąg. They arranged to meet outside the cinema. - Umówili się, że spotkają się przed kinem.

10.Czasownik + dopełnienie + to + bezokolicznik

Po czasownikach advise, allow, encourage, force, remind, teach, urge, warn zwykle stoi osoba (dopełnienie), a po niej (not) to + bezokolicznik. Gdy po advise, allow albo encourage nie ma osoby, stoi forma -ing (We advise booking early). Przykłady: Dad reminded me to pack my swimming costume. - Tata przypomniał mi, żebym spakował strój kąpielowy. The guide warned us not to leave the path. - Przewodnik ostrzegł nas, żebyśmy nie schodzili ze szlaku.

11.Czasownik + -ing

Po czasownikach i zwrotach: avoid, can't help, can't stand, don't mind, enjoy, fancy, finish, imagine, keep, miss, stop, waste time drugi czasownik ma formę z końcówką -ing. Stop łączy się też z to + bezokolicznik, ale wtedy zmienia się znaczenie (zatrzymać się, żeby coś zrobić). Przykłady: My grandad misses living by the sea. - Dziadek tęskni za mieszkaniem nad morzem. Have you finished packing? - Skończyłeś się pakować?

12.Bezokolicznik bez to po modal verbs, make i let

Po czasownikach modalnych (can, could, might, should, would) stoi bezokolicznik bez to. Po make (kazać, zmusić) i let (pozwolić) stoi dopełnienie i bezokolicznik bez to. Przykłady: You might need a warm jacket tonight. - Wieczorem możesz potrzebować ciepłej kurtki. The teacher made us rewrite the test. - Nauczycielka kazała nam przepisać sprawdzian. My brother let me borrow his bike. - Brat pozwolił mi pożyczyć swój rower.

13.remember, stop, try: -ing czy to?

Te czasowniki łączą się z obiema formami, ale znaczenie się zmienia. Remember to do - pamiętać, żeby coś zrobić; remember doing - pamiętać, że się coś zrobiło. Stop doing - przestać coś robić; stop to do - zatrzymać się, żeby coś zrobić. Try to do - starać się coś zrobić; try doing - spróbować czegoś (np. jako sposobu). Przykłady: Remember to lock the door. - Pamiętaj, żeby zamknąć drzwi. We stopped to buy some water. - Zatrzymaliśmy się, żeby kupić wodę.

14.refuse, urge, jogging, stadium

refuse - odmawiać; urge - naglić, popędzać; jogging - jogging; stadium - stadion. Przykład: My doctor urged me to start jogging. - Lekarz nalegał, żebym zaczął uprawiać jogging.

15.Reakcja „ja też”: so, too

Gdy mówimy, że ktoś jest w tej samej sytuacji co autor zdania twierdzącego, używamy so + czasownik posiłkowy/modalny + podmiot albo podmiot + czasownik posiłkowy/modalny + too. Powtarzamy be, czasownik posiłkowy albo modalny ze zdania rozmówcy, w formie zgodnej z podmiotem; gdy w zdaniu jest tylko czasownik główny, używamy w Present Simple do/does, a w Past Simple did. Przykłady: I'm starving. - So am I. / I am too. - Umieram z głodu. - Ja też. Tom plays the guitar. - So does Kate. - Tom gra na gitarze. - Kate też.

16.Reakcja „ja też nie”: neither, nor, either

Gdy reagujemy na zdanie przeczące, używamy neither/nor + czasownik posiłkowy/modalny w formie twierdzącej + podmiot albo podmiot + czasownik posiłkowy/modalny w formie przeczącej + either. Przykłady: I didn't sleep well. - Neither did I. / I didn't either. - Nie spałem dobrze. - Ja też nie. Jake hasn't paid for the trip yet. - Nor has Mia. - Jake jeszcze nie zapłacił za wycieczkę. - Mia też nie.

17.Reakcja „a ja tak / a ja nie”: Really?, Oh

Gdy u nas (albo u kogoś innego) jest inaczej, mówimy Really? albo Oh + podmiot + czasownik posiłkowy/modalny w formie przeciwnej niż w zdaniu rozmówcy. Przykłady: I don't like spinach. - Really? I do. - Nie lubię szpinaku. - Naprawdę? A ja lubię. My brother has been to Spain. - Oh. Mine hasn't. - Mój brat był w Hiszpanii. - Aha. A mój nie.

18.(hockey) stick, motor racing, sauna

(hockey) stick - kij (do hokeja); motor racing - wyścigi samochodowe; sauna - sauna. Przykład: After the match we relaxed in the sauna. - Po meczu odpoczywaliśmy w saunie.

19.Akapity opowiadania

W pierwszym akapicie opowiadania przedstawiamy tło: gdzie i kiedy to się działo i kto brał udział. W akapitach głównych za pomocą czasów narracyjnych opisujemy, co się wydarzyło i co czuliśmy. W ostatnim akapicie piszemy, jak to się skończyło i jak czuli się uczestnicy, a na koniec dodajemy ogólny komentarz, który daje czytelnikowi do myślenia.

20.before, at first, on the first morning, then, later, after that, the following morning

Spójniki porządkujące wydarzenia na początku i w środku opowiadania: before we arrived - zanim przyjechaliśmy; (at) first - najpierw, na początku; on the first morning - pierwszego ranka; then - potem; later - później; after that - następnie; the following morning - następnego ranka. At first (na początku) zwykle zapowiada, że później coś się zmieniło. Przykład: At first the water felt cold, but later we got used to it. - Na początku woda wydawała się zimna, ale później się przyzwyczailiśmy.

21.eventually, finally, in the end, by the end of

Spójniki na zakończenie opowiadania: eventually - w końcu (po długim czasie); finally - w końcu, wreszcie; in the end - ostatecznie, w końcu. By the end of (the first day) znaczy pod koniec, do końca (pierwszego dnia) i mówi, co już się wydarzyło do tej chwili, często z Past Perfect. Przykład: By the end of the trip we had spent all our money. - Pod koniec wyjazdu wydaliśmy już wszystkie pieniądze.

22.snowboarding, (snow)board, (ski) slope, helmet, boots

snowboarding - snowboard; (snow)board - deska (snowboardowa); (ski) slope - stok (narciarski); helmet - kask; boots - buty (np. narciarskie lub snowboardowe). Przykład: Without a helmet, snowboarding can be really dangerous. - Bez kasku jazda na snowboardzie może być naprawdę niebezpieczna.

23.take the lift up the mountain, fall over, determination

take the lift up the mountain - wjechać na górę wyciągiem; fall over - upaść; determination - determinacja. Przykład: Kasia fell over on the wet floor. - Kasia upadła na mokrej podłodze.

24.Pytanie o opinię, wyrażanie opinii, brak zdania

O zdanie pytamy: What do you think about …? - Co sądzisz o…? Opinię wyrażamy zwrotami: I think … - Myślę, że…; I (just) don't think … - (Po prostu) nie sądzę, żeby…; If you ask me … - Moim zdaniem…; The thing is … - Rzecz w tym, że…; To be honest … - Szczerze mówiąc… Gdy nie mamy zdania, mówimy: Personally, I don't feel strongly one way or the other. - Osobiście nie mam zdania w tej sprawie.

25.Zgadzanie się i częściowa zgoda

Zgodę wyrażamy zwrotami: I agree - zgadzam się; That's true - to prawda; Absolutely! - Oczywiście! Całkowicie się zgadzam! Częściową zgodę albo wątpliwość wyrażamy zwrotami: I'm not so sure about that - nie jestem tego taki pewien; I'm not convinced - nie jestem przekonany.

26.Niezgoda, także stanowcza

Niezgodę wyrażamy zwrotami: That's not true - to nieprawda; I'm sorry, I don't agree with you - przykro mi, nie zgadzam się z tobą. Stanowczą niezgodę wyrażamy zwrotem I'm afraid I completely disagree - obawiam się, że zupełnie się nie zgadzam, natomiast nieformalnie zwrotami: No way! - Nie ma mowy!; Are you kidding? - Żartujesz?

27.deserve sth, do sport, kick a ball, ridiculous, violent

deserve sth - zasługiwać na coś; do sport - uprawiać sport; kick a ball - kopnąć piłkę; ridiculous - bezsensowny, absurdalny; violent - brutalny. Przykład: I think some computer games are too violent for children. - Myślę, że niektóre gry komputerowe są zbyt brutalne dla dzieci.