Unit 3 Love to Learn: gramatyka i zwroty - Impulse 2

1.present perfect - budowa

Czas present perfect tworzymy z have / has i formy past participle. Has stoi po he, she, it, a have - po pozostałych osobach. W przeczeniu dodajemy not (haven't, hasn't), a w pytaniu have / has stoi przed podmiotem. Krótkie odpowiedzi: Yes, I have. / No, she hasn't. Np. She has lost her keys. - Zgubiła klucze. Have you fed the dog? - Nakarmiłeś psa?

2.past participle - trzecia forma czasownika

Past participle czasowników regularnych wygląda tak samo jak past simple: dodajemy -ed (play - played), a po końcowym -e samo -d (like - liked). Po spółgłosce y zamieniamy na -ied (try - tried), a w czasownikach jednosylabowych zakończonych jedną samogłoską i jedną spółgłoską zwykle podwajamy tę spółgłoskę (plan - planned). Czasowniki nieregularne mają własne formy z trzeciej kolumny tabeli, np. go - went - gone, write - wrote - written, buy - bought - bought.

3.wymowa końcówki -ed

Końcówkę -ed wymawiamy /ɪd/ (dodatkowa sylaba) po głoskach /t/ i /d/, np. wanted, needed. Po pozostałych głoskach bezdźwięcznych, np. /k/, /p/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, wymawiamy ją /t/ (helped, kissed, washed), a po głoskach dźwięcznych i samogłoskach - /d/ (opened, played).

4.present perfect - kiedy go używamy?

Czasu present perfect używamy, gdy mówimy o czynności, która wydarzyła się (albo nie) w nieokreślonym czasie w przeszłości, o doświadczeniach z całego życia oraz o czynności, która właśnie się zakończyła, a jej skutek widać teraz. Nie podajemy wtedy, kiedy dokładnie to się stało. Np. I've seen this film three times. - Widziałem ten film trzy razy. Oh no, I've cut my finger! - O nie, skaleczyłem się w palec!

5.ever i never

Mówiąc o doświadczeniach z całego życia, używamy ever (kiedykolwiek) - zwykle w pytaniach - i never (nigdy). Never ma już znaczenie przeczące, więc stoi w zdaniu twierdzącym: nie mówimy hasn't never. Np. Have you ever eaten sushi? - Czy jadłeś kiedyś sushi? My grandpa has never used a smartphone. - Mój dziadek nigdy nie używał smartfona.

6.just i already

Just znaczy „właśnie, przed chwilą”, a already - „już”. Używamy ich zwykle w zdaniach twierdzących, gdy czynność zakończyła się niedawno i widać jej skutek. Np. The film has just started. - Film właśnie się zaczął. I've already packed my suitcase. - Już spakowałem walizkę.

7.yet - jeszcze nie / już

W przeczeniach yet znaczy „jeszcze (nie)”, a w pytaniach - „już”. Np. The pizza hasn't arrived yet. - Pizza jeszcze nie przyjechała. Have you replied to Tom yet? - Odpisałeś już Tomowi?

8.gdzie stawiamy ever, never, just, already i yet?

Ever, never, just i already stawiamy po have / has, a przed czasownikiem głównym w formie past participle; w pytaniu stoją po podmiocie (Have you ever…?). Yet stawiamy zwykle na końcu zdania. Np. We have already booked the tickets. - Już zarezerwowaliśmy bilety. Has the bus left yet? - Czy autobus już odjechał?

9.present perfect czy past simple?

Gdy podajemy albo pytamy, kiedy dokładnie coś się stało (yesterday, last week, in 2020, two days ago, When…?), używamy czasu past simple. Present perfect stosujemy, gdy czas wydarzenia jest nieokreślony albo nieważny. Często pytamy o doświadczenie w present perfect, a szczegóły podajemy w past simple. Np. Have you ever broken a bone? - Yes, I broke my arm two years ago. - Złamałeś kiedyś kość? - Tak, złamałem rękę dwa lata temu.

10.zajęcia pozaszkolne

after-school activities - zajęcia pozaszkolne; graphic design classes - zajęcia z projektowania graficznego; drawing classes - lekcje rysunku; cookery course - kurs gotowania; robotics course - kurs robotyki; music production course - kurs na producenta muzycznego; first-aid course - kurs pierwszej pomocy; charity work - wolontariat. Np. Thanks to the first-aid course, I know how to help after an accident. - Dzięki kursowi pierwszej pomocy wiem, jak pomóc po wypadku.

11.register, fill up, sing in a choir

register - zarejestrować się; registration form - formularz rejestracji; fill up - zapełniać się; sing in a choir - śpiewać w chórze. Np. Sorry, the yoga class has already filled up. - Przepraszam, zajęcia jogi już się zapełniły.

12.pytanie o kurs i zapisy

I'm looking for information about… - Szukam informacji o…; I'd like to sign up for… - Chciałbym się zapisać na…; Has the course started yet? - Czy kurs już się zaczął?; Do I need to register / sign up now? - Czy muszę się zapisać już teraz?; I've got one more question. - Mam jeszcze jedno pytanie.; Thanks for your help. - Dziękuję za pomoc. Np. I'd like to sign up for the chess club. - Chciałbym się zapisać na kółko szachowe.

13.pytanie o terminy zajęć

What time does the course start? - O której zaczyna się kurs?; What time is it on? - O której się odbywa?; How often does the course run? - Jak często odbywa się kurs?; Could you give me the dates and times of the classes? - Czy może mi pan / pani podać daty i godziny zajęć? Np. How often does the photography club meet? - Jak często spotyka się klub fotograficzny?

14.udzielanie informacji o kursie

Which activity are you interested in? - Które zajęcia cię interesują?; Have you… before? - Czy już kiedyś…?; This activity is for everyone. / Everyone can take part. - Te zajęcia są dla wszystkich. / Każdy może wziąć udział.; It's the perfect time to register. - To idealny moment na zapisy.; The course is on Mondays from 5 to 6 pm. - Kurs odbywa się w poniedziałki od 17 do 18.; Just ask if you need any more information. - Pytaj śmiało, jeśli potrzebujesz więcej informacji.

15.present perfect - stan trwający do dziś

Gdy mówimy o stanie lub czynności, która zaczęła się w przeszłości i trwa nadal, używamy czasu present perfect, choć po polsku mówimy wtedy w czasie teraźniejszym. Present simple jest tu błędem. Np. We've had our cat for six years. - Mamy kota od sześciu lat. My parents have been married since 2005. - Moi rodzice są małżeństwem od 2005 roku.

16.for i since - od

Oba słowa tłumaczymy zwykle jako „od”. For stawiamy przed okresem, czyli czasem trwania (for ten minutes, for three weeks, for ages), a since - przed momentem w przeszłości, w którym coś się zaczęło (since Tuesday, since 2019, since we moved here). Np. I haven't eaten anything since breakfast. - Nic nie jadłem od śniadania. She has played the violin for eight years. - Ona gra na skrzypcach od ośmiu lat.

17.How long…? - od jak dawna?

O czas trwania stanu lub czynności, która zaczęła się w przeszłości i trwa nadal, pytamy: How long + have / has + podmiot + past participle? Odpowiadamy z for albo since. Np. How long have your neighbours lived next door? - Od jak dawna twoi sąsiedzi mieszkają obok? - For a year. / Since last May. - Od roku. / Od zeszłego maja.

18.since then

Since then (od tego czasu) odsyła do momentu, o którym powiedzieliśmy wcześniej w czasie past simple. To, co trwa od tamtej chwili, opisujemy w present perfect. Np. I joined the basketball team in September. Since then, I've played in five matches. - We wrześniu dołączyłem do drużyny koszykówki. Od tego czasu zagrałem w pięciu meczach.

19.last, level, speed-reading course

last - trwać; level - poziom; speed-reading course - kurs szybkiego czytania. O to, ile coś zwykle trwa, pytamy w present simple: How long does the match last? - Jak długo trwa mecz? Np. Each level lasts two months. - Każdy poziom trwa dwa miesiące.

20.regret, race, triplets

regret - żałować; race - wyścig; run a marathon / half-marathon - przebiec maraton / półmaraton; triplets - trojaczki. Np. I regret not learning Spanish at school. - Żałuję, że nie uczyłem się hiszpańskiego w szkole.

21.transformacje z last, since i for

Zdanie w past simple z last (ostatni raz) albo the last time… was… ago możemy zamienić na przeczenie w present perfect z since albo for. Pytanie How long have you…? ma ten sam sens co When did you start…? Np. I last saw Ola in May. = I haven't seen Ola since May. - Nie widziałem Oli od maja. The last time I rode a bike was two years ago. = I haven't ridden a bike for two years. - Nie jeździłem na rowerze od dwóch lat.

22.e-mail formalny - początek i zakończenie

Dear Sir or Madam, - Szanowni Państwo, (gdy nie znamy nazwiska adresata) → na końcu Yours faithfully,; Dear Mr / Mrs Brown, - Szanowny Panie / Szanowna Pani, (gdy znamy nazwisko) → na końcu Yours sincerely,. Oba zakończenia znaczą „Z poważaniem”. Przed nimi piszemy: I look forward to your reply / to hearing from you. - Czekam na Państwa odpowiedź. W stylu formalnym zwykle nie używamy form skróconych (I am, nie I'm).

23.cel e-maila formalnego

I am writing to obtain information / ask you / enquire about… - Piszę, aby uzyskać informacje / zapytać o…; The reason I am writing is that… - Piszę, ponieważ…; I want to enquire about… - Chcę zapytać o…; I would like to find out about… - Chciałbym dowiedzieć się o…; I am… and I would like to… - Jestem… i chciałbym… Np. I am writing to enquire about your weekend photography course. - Piszę, aby zapytać o Państwa weekendowy kurs fotografii.

24.prośba o informacje w e-mailu formalnym

I would like to ask (you) about… - Chciałbym zapytać (Państwa) o…; Is it possible to…? - Czy można…?; Could you provide me with more details about…? - Czy mogliby Państwo przekazać mi więcej szczegółów na temat…?; I need to know… - Muszę wiedzieć…; Do I need to…? - Czy muszę…?; Could you email me…? - Czy mogliby Państwo przesłać mi e-mailem…? Np. Is it possible to bring my own laptop? - Czy można przynieść własnego laptopa?

25.spójniki w e-mailu formalnym

To begin with,… - Na początek,…; Firstly,… / First (of all),… - Po pierwsze,…; Secondly,… / Second,… - Po drugie,…; What is more,… / Moreover,… - Co więcej,… / Ponadto,…; Finally,… - Na koniec,… Np. Finally, I need to know where the classes take place. - Na koniec muszę wiedzieć, gdzie odbywają się zajęcia.

26.enquire, obtain, payment

enquire about sth - zapytać o coś; obtain - uzyskać; make a payment - dokonać wpłaty; perform a task - wykonać zadanie; solve a problem - rozwiązać problem; survival course - kurs przetrwania. Np. You can make a payment online or at the reception desk. - Wpłaty można dokonać przez internet albo w recepcji.