Unit 6 Crime scene: gramatyka i zwroty - New Password B1+

1.Mowa zależna (reported speech)

Mowy zależnej używamy, gdy relacjonujemy cudze albo własne słowa, nie cytując ich dosłownie. Gdy czasownik wprowadzający stoi w czasie przeszłym (said, told), zwykle cofamy czas o jeden krok (następstwo czasów) i zmieniamy zaimki oraz określenia czasu i miejsca. Po polsku czasu nie cofamy. Np. 'I'm hungry,' Ola said. → Ola said she was hungry. - Ola powiedziała, że jest głodna.

2.present simple → past simple

Czas present simple w mowie zależnej zwykle zmieniamy na past simple. Np. 'I hate horror films.' → Kuba said he hated horror films. - Kuba powiedział, że nie znosi horrorów. 'My parents don't eat meat.' → Zosia told me her parents didn't eat meat. - Zosia powiedziała mi, że jej rodzice nie jedzą mięsa.

3.present continuous → past continuous

Czas present continuous w mowie zależnej zwykle zmieniamy na past continuous (was/were + czasownik z -ing). Np. 'We're painting the kitchen.' → Dad said they were painting the kitchen. - Tata powiedział, że malują kuchnię. 'I'm not sleeping.' → Max said he wasn't sleeping. - Max powiedział, że nie śpi.

4.present perfect → past perfect

Czas present perfect w mowie zależnej zwykle zmieniamy na past perfect (had + III forma czasownika). Np. 'I've lost my keys.' → Marta said she had lost her keys. - Marta powiedziała, że zgubiła klucze. 'We haven't finished the project.' → They told the teacher they hadn't finished the project. - Powiedzieli nauczycielowi, że nie skończyli projektu.

5.past simple → past perfect

Czas past simple w mowie zależnej zwykle zmieniamy na past perfect (had + III forma czasownika). Np. 'I met Adam on the bus.' → Lena said she had met Adam on the bus. - Lena powiedziała, że spotkała Adama w autobusie. 'We didn't hear the alarm.' → They said they hadn't heard the alarm. - Powiedzieli, że nie usłyszeli alarmu.

6.He says… - kiedy nie cofamy czasu?

Czasu nie cofamy, gdy czasownik wprowadzający stoi w czasie teraźniejszym (says, tells). Gdy relacjonujemy fakt, który wciąż jest prawdziwy, cofnięcie czasu jest możliwe, ale nie obowiązkowe. Np. Mum says dinner is ready. - Mama mówi, że obiad jest gotowy. Our teacher told us the Earth goes round the Sun. - Nauczyciel powiedział nam, że Ziemia krąży wokół Słońca.

7.will → would, can → could

W mowie zależnej will zwykle zmieniamy na would, a can na could; czasownik po nich zostaje w formie podstawowej. Np. 'I'll call you tonight.' → Piotr said he would call me that night. - Piotr powiedział, że zadzwoni do mnie tego wieczoru. 'I can't ride a horse.' → My cousin told me she couldn't ride a horse. - Kuzynka powiedziała mi, że nie umie jeździć konno.

8.said czy told?

Po czasowniku tell w mowie zależnej stoi dopełnienie, czyli osoba albo zaimek osobowy (tell me, tell the police); bez osoby tell występuje w stałych zwrotach, np. tell the truth. Po say nie ma dopełnienia; gdy chcemy podać osobę, mówimy say to sb. Np. She told me she was busy. - Powiedziała mi, że jest zajęta. She said she was busy. - Powiedziała, że jest zajęta. Błędne są zdania She said me… i She told that…

9.Zaimki w mowie zależnej

W mowie zależnej zmieniamy zaimki osobowe i dzierżawcze tak, żeby pasowały do osoby, która relacjonuje, np. I → he/she, my → his/her, we → they, our → their. Np. 'I've forgotten my phone,' Ewa said. → Ewa said she had forgotten her phone. - Ewa powiedziała, że zapomniała telefonu. 'We love our school.' → They said they loved their school. - Powiedzieli, że uwielbiają swoją szkołę.

10.today, now, yesterday, tomorrow w mowie zależnej

Gdy relacjonujemy słowa w innym dniu, zmieniamy określenia czasu: today → that day; now → then; at the moment → at that moment; yesterday → the day before / the previous day; tomorrow → the next day / the following day. Np. 'I'm leaving tomorrow.' → Ali said he was leaving the next day. - Ali powiedział, że wyjeżdża następnego dnia.

11.last week, ago, next week, here, this w mowie zależnej

Gdy relacjonujemy słowa w innym czasie albo miejscu, zmieniamy też: last week/month/year → the week/month/year before; two days ago → two days before; next week → the next / the following week; this → that; these → those; here → there. Np. 'We bought this car a month ago.' → Dad said they had bought that car a month before. - Tata powiedział, że kupili ten samochód miesiąc wcześniej.

12.lawyer, client, politician, interview

lawyer - prawnik; client - klient; politician - polityk; interview - przesłuchać; przesłuchanie. Np. The police interviewed two witnesses this morning. - Policja przesłuchała dziś rano dwóch świadków. The lawyer met her client in prison. - Prawniczka spotkała się ze swoim klientem w więzieniu.

13.hit a pedestrian, hit-and-run accident

hit a pedestrian - potrącić pieszego; hit-and-run accident - wypadek samochodowy, którego sprawca zbiegł. Np. A van hit a pedestrian and drove away. - Furgonetka potrąciła pieszego i odjechała. The police are looking for witnesses to the hit-and-run accident. - Policja szuka świadków wypadku, którego sprawca zbiegł.

14.Pytania w mowie zależnej (reported questions) - szyk

Relacjonując pytanie, cofamy czas tak jak w zdaniach oznajmujących i zmieniamy szyk z pytającego na twierdzący: podmiot stoi przed orzeczeniem. Zaczynamy od asked (sb), wanted to know (chciał wiedzieć) albo wanted to find out (chciał się dowiedzieć). Np. 'Where are you going?' → She asked where I was going. - Zapytała, dokąd idę. 'When can you start?' → The manager wanted to know when I could start. - Kierownik chciał wiedzieć, kiedy mogę zacząć.

15.do, does, did i znak zapytania w pytaniach zależnych

W pytaniach w mowie zależnej nie używamy czasowników posiłkowych do, does i did ani znaku zapytania; na końcu stawiamy kropkę. Np. 'Where does Kasia work?' → He asked me where Kasia worked. - Zapytał mnie, gdzie pracuje Kasia. 'What did you buy?' → Mum asked what I had bought. - Mama zapytała, co kupiłem.

16.if / whether - pytania typu Czy…?

Pytania, na które odpowiada się tak albo nie, relacjonujemy za pomocą if albo whether (czy). Po nich stoi szyk twierdzący i cofnięty czas. Np. 'Do you like jazz?' → Leo wanted to know whether I liked jazz. - Leo chciał wiedzieć, czy lubię jazz. 'Is the museum open?' → The tourist asked if the museum was open. - Turysta zapytał, czy muzeum jest otwarte.

17.Polecenia i prośby w mowie zależnej: tell sb to, ask sb to

Relacjonując polecenia, prośby, obietnice i propozycje, używamy czasownika z bezokolicznikiem z to: tell sb to (kazać), ask sb to (poprosić), order sb to (kazać), advise sb to (doradzić), promise to (obiecać), offer to (zaproponować), refuse to (odmówić). Przeczenie: not to. Np. 'Close the window, please.' → Mum asked me to close the window. - Mama poprosiła mnie, żebym zamknął okno. 'Don't touch it!' → He told us not to touch it. - Kazał nam tego nie dotykać.

18.bodyguard, self-defence, fear for your life, rub shoulders with sb

bodyguard - ochroniarz; self-defence - samoobrona; fear for your life - obawiać się o swoje życie; rub shoulders with sb - przebywać w czyimś towarzystwie. Np. My sister took a self-defence course last year. - Moja siostra zrobiła w zeszłym roku kurs samoobrony. At the festival we rubbed shoulders with famous actors. - Na festiwalu przebywaliśmy w towarzystwie słynnych aktorów.

19.Have you heard the story about…? - opowiadanie historii

Zwroty do opowiadania historii: Have you heard the story about…? - Słyszałeś historię o…?; Did you read the article about…? - Czytałeś artykuł o…?; It was on the news last night. - To było wczoraj wieczorem w wiadomościach.; You won't believe it! - Nie uwierzysz!; Guess what? - Wiesz co? / Wyobraź sobie, że…

20.Go on. Tell me what happened. - okazywanie zainteresowania

Zwroty słuchacza, który okazuje zainteresowanie: Go on. Tell me what happened. - No mów. Opowiedz, co się stało.; And what happened next? - I co było dalej?; What a silly man! - Co za głupi człowiek!; How strange/terrible/scary! - Jakie dziwne/okropne/przerażające! Po What a stoi rzeczownik w liczbie pojedynczej, często z przymiotnikiem, a po How - sam przymiotnik.

21.You must be joking! - reagowanie na wiadomości

Zwroty do reagowania na zaskakujące albo przykre wiadomości: It can't be true. - To nie może być prawda.; You must be joking! - Chyba żartujesz!; Unbelievable! / Incredible! - Niewiarygodne!; Isn't it horrible/terrible? - Czy to nie okropne?; Just awful! - Po prostu okropne!; I find it quite shocking / very surprising. - Uważam, że to dość szokujące / bardzo zaskakujące.

22.get caught, missing, fake, scary, cheat on sb

get caught - zostać ujętym; missing - zaginiony; fake - podrobiony; scary - przerażający; cheat on sb - zdradzać kogoś. Np. The thief got caught two days later. - Złodziej został ujęty dwa dni później. The police are looking for a missing teenager. - Policja szuka zaginionego nastolatka.

23.Wpis na forum - z czego się składa?

Wpis na forum o problemie społecznym zaczynamy od przedstawienia problemu i powodu, dla którego o nim piszemy, np. obejrzanego programu. Potem opisujemy swoje uczucia i opinię, proponujemy, co można zrobić, a na końcu prosimy czytelników o opinię. Kolejne myśli porządkujemy słowami First of all (przede wszystkim) i Secondly (po drugie).

24.Personally, I think…, In my opinion… - wyrażanie opinii

Zwroty do wyrażania opinii: Personally, I think that… - Osobiście uważam, że…; I believe that… - Sądzę, że…; In my opinion / In my view, … - Moim zdaniem…; It seems to me that… - Wydaje mi się, że…; It's always wrong to + bezokolicznik - …to zawsze coś złego. Np. It's always wrong to laugh at someone's problems. - Śmianie się z czyichś problemów to zawsze coś złego.

25.I felt sorry to hear that… - wyrażanie uczuć

Zwroty do wyrażania uczuć: First of all, I must say… - Przede wszystkim muszę powiedzieć, że…; I felt sorry / upset / shocked to hear that… - Było mi przykro / Zmartwiłem się / Byłem zszokowany, gdy usłyszałem, że…; I felt sorry for sb - współczułem komuś. Np. I felt shocked to hear that the boy had been attacked. - Byłem zszokowany, gdy usłyszałem, że chłopak został napadnięty.

26.What do you think about this issue? - pytanie o opinię

Zwroty, którymi pod koniec wpisu prosimy czytelników o opinię: What do you think about this issue? - Co sądzicie o tej sprawie?; Why don't you post your comments below? - Może napiszecie poniżej swoje komentarze?; Tell me what you think about this problem. - Napiszcie mi, co sądzicie o tym problemie.

27.Problemy społeczne: racism, discrimination, homelessness, hate crime

racism - rasizm; discrimination - dyskryminacja; discriminate against sb - dyskryminować kogoś; homelessness - bezdomność; hate crime - przestępstwo z powodu nienawiści do jakiejś grupy społecznej. Np. Homelessness is a serious problem in big cities. - Bezdomność to poważny problem w dużych miastach. No one should discriminate against people because of their age. - Nikt nie powinien dyskryminować ludzi ze względu na wiek.

28.make fun of sb, witness sth, tolerance towards sb

make fun of sb - wyśmiewać się z kogoś; witness sth - być świadkiem czegoś; tolerance/intolerance towards sb - tolerancja/nietolerancja wobec kogoś; understanding - zrozumienie. Np. Two girls witnessed the fight in the park. - Dwie dziewczyny były świadkami bójki w parku. We should show more tolerance towards newcomers. - Powinniśmy okazywać więcej tolerancji wobec nowych osób.

29.gender, sexual orientation, practise a religion

gender - płeć; sexual orientation - orientacja seksualna; practise a religion - wyznawać religię. Np. Everyone has the right to practise their religion. - Każdy ma prawo wyznawać swoją religię. Pay should not depend on gender. - Wynagrodzenie nie powinno zależeć od płci.

30.CCTV footage, collision, distracted, driverless car

CCTV footage - nagranie z monitoringu; collision - kolizja; distracted - rozkojarzony; driverless/self-driving car - samochód autonomiczny; road safety - bezpieczeństwo na drodze; confusion - zamęt; fair - sprawiedliwy. Np. The police checked the CCTV footage from the car park. - Policja sprawdziła nagranie z monitoringu z parkingu. A distracted driver caused the collision. - Rozkojarzony kierowca spowodował kolizję.