Unit 5 Food for thought!: gramatyka i zwroty - New Password B1+

1.Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Rzeczowniki policzalne to nazwy osób i przedmiotów, które można policzyć. Mają liczbę pojedynczą i mnogą, np. a plate - plates, a child - children. Rzeczowniki niepoliczalne to nazwy cieczy, mas, uczuć i pojęć abstrakcyjnych. Występują tylko w liczbie pojedynczej i nie stawiamy przed nimi a/an, np. rice, juice, happiness. Np. I need some flour. - Potrzebuję trochę mąki.

2.a czy an?

Przedimek a stawiamy przed wyrazem, który w wymowie zaczyna się od spółgłoski, a przedimek an - przed wyrazem zaczynającym się od samogłoski. Liczy się pierwszy dźwięk wyrazu stojącego zaraz po przedimku. Np. an egg - jajko; an expensive restaurant - droga restauracja; ale: a big apple - duże jabłko; a university - uniwersytet.

3.Przedimek nieokreślony a/an

Przedimka nieokreślonego a/an używamy z rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej, gdy mówimy o kimś lub o czymś po raz pierwszy. Używamy go też, gdy mówimy, jaki zawód ktoś wykonuje, kim jest albo do jakiego typu coś należy. Np. I bought a new phone yesterday. - Wczoraj kupiłem nowy telefon. My mum is a vet. - Moja mama jest weterynarzem. Lasagne is an Italian dish. - Lasagne to włoskie danie.

4.Przedimek określony the

Przedimka określonego the używamy, gdy mówimy o kimś lub o czymś po raz kolejny, gdy coś istnieje tylko jedno (także osoba pełniąca określoną funkcję) oraz przed przymiotnikiem w stopniu najwyższym. Np. I ordered a salad and a soup. The soup was cold. - Zamówiłem sałatkę i zupę. Zupa była zimna. The Prime Minister visited our town. - Premier odwiedził nasze miasto. It's the tallest building in Poland. - To najwyższy budynek w Polsce.

5.Przedimek zerowy - rzeczowniki w znaczeniu ogólnym

Nie stawiamy przedimka przed rzeczownikiem niepoliczalnym, gdy mówimy o czymś ogólnie. Nie stawiamy go też przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej, gdy mówimy o czymś ogólnie albo wspominamy to po raz pierwszy. Gdy chodzi o konkretną, znaną rzecz, używamy the. Np. Fruit is good for you. - Owoce są zdrowe. Teenagers love music. - Nastolatki uwielbiają muzykę. Ale: The music at the concert was too loud. - Muzyka na koncercie była za głośna.

6.Przedimek zerowy - posiłki i nazwy własne

Nie stawiamy przedimka przed nazwami posiłków (breakfast, lunch, dinner) ani przed imionami i nazwami ulic, miast i większości państw. Np. What time do you have dinner? - O której jesz kolację? We met Kasia in Gdańsk. - Spotkaliśmy Kasię w Gdańsku. My cousins live in Canada. - Moi kuzyni mieszkają w Kanadzie.

7.go to school czy go to the school?

W utartych zwrotach z be i go nie stawiamy the przed nazwami miejsc i instytucji (bed, school, hospital, university), gdy chodzi o ich zwykłe przeznaczenie: naukę, leczenie, sen. The stawiamy, gdy chodzi o sam budynek, np. gdy idziemy tam kogoś odwiedzić. Np. My little brother goes to school by bus. - Mój młodszy brat jeździ do szkoły autobusem. Dad went to the school to see my teacher. - Tata poszedł do szkoły, żeby spotkać się z moją nauczycielką.

8.own, sauce

own - posiadać; sauce - sos. Np. My uncle owns two cafés in Sopot. - Mój wujek posiada dwie kawiarnie w Sopocie. This pasta comes with a creamy mushroom sauce. - Ten makaron podają z kremowym sosem grzybowym.

9.some i any

Some i any stawiamy przed rzeczownikami niepoliczalnymi i przed rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej. Zwykle some stosujemy w zdaniach twierdzących, a any w zdaniach przeczących i w pytaniach. W propozycjach i prośbach często pojawia się some, np. Would you like some tea? Np. I've got some apples. - Mam trochę jabłek. There isn't any jam left. - Nie ma już dżemu. Did you buy any eggs? - Kupiłeś jajka?

10.many, a lot of, a few

Z rzeczownikami policzalnymi używamy określeń many (dużo, wiele), a lot of (wiele) i a few (kilka). Np. There weren't many people at the concert. - Na koncercie nie było wielu ludzi. She has a lot of cousins. - Ona ma wielu kuzynów. I've got a few questions. - Mam kilka pytań.

11.much, a lot of, a little

Z rzeczownikami niepoliczalnymi używamy określeń much (dużo), a lot of (dużo) i a little (trochę). Np. I don't eat much bread. - Nie jem dużo chleba. We need a lot of water for this trip. - Na tę wycieczkę potrzebujemy dużo wody. Put a little butter in the pan. - Włóż na patelnię trochę masła.

12.much / many czy a lot of?

Much i many zwykle stosujemy w zdaniach przeczących i w pytaniach, a a lot of - w zdaniach twierdzących. A lot of łączy się zarówno z rzeczownikami policzalnymi, jak i niepoliczalnymi. Np. We've got a lot of homework today. - Mamy dziś dużo zadań domowych. I don't spend much money on clothes. - Nie wydaję dużo pieniędzy na ubrania. Have you read many books this year? - Czy przeczytałeś w tym roku dużo książek?

13.How much? / How many?

Pytając o ilość, używamy How many z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej, a How much - z rzeczownikami niepoliczalnymi. Pytaniem How much…? pytamy też o cenę. Np. How many sisters have you got? - Ile masz sióstr? How much juice is left? - Ile zostało soku? How much is this sandwich? - Ile kosztuje ta kanapka?

14.portion, save

portion - porcja; save - zachować. Np. A portion of chips costs four pounds. - Porcja frytek kosztuje cztery funty. Save some cake for Dad! - Zachowaj trochę ciasta dla taty!

15.Anything else? Large or regular?

Pytania obsługi przy zamawianiu jedzenia: What can I do for you? - Czym mogę służyć?; Is that to eat in or take away? - Na miejscu czy na wynos?; How about something to drink? - Może coś do picia?; Anything else? - Coś jeszcze?; Large or regular? - Duży czy zwykły?; Next, please. - Następny, proszę.

16.I'd rather have…, That's all

Zwroty klienta przy zamawianiu: I'd like…, please. - Poproszę…; I'd rather have…, please. - Wolałbym…, proszę. (po I'd rather stoi bezokolicznik bez to); That's all, thanks. - To wszystko, dziękuję. Np. I'd rather have orange juice, please. - Wolałbym sok pomarańczowy.

17.eat in, take away

eat in - zjeść na miejscu; take away - wziąć na wynos. Np. We decided to eat in because it was raining. - Postanowiliśmy zjeść na miejscu, bo padało. Can I have this salad to take away? - Czy mogę wziąć tę sałatkę na wynos?

18.hot, mild, still, sparkling

hot - pikantny; mild - łagodny; sparkling/still mineral water - woda mineralna gazowana/niegazowana. Np. This curry is too hot for me. - To curry jest dla mnie za pikantne. A bottle of still mineral water, please. - Poproszę butelkę niegazowanej wody mineralnej.

19.topping, extras

topping - dodatek do pizzy; extras - dodatki; single/double cheeseburger - pojedynczy/podwójny cheeseburger. Np. Pineapple is my favourite pizza topping. - Ananas to mój ulubiony dodatek do pizzy. Do you want any extras with your burger? - Chcesz jakieś dodatki do burgera?

20.veggie burger, smoothie, school canteen

veggie burger - burger wegetariański; smoothie - koktajl; garlic bread - pieczywo czosnkowe; spinach - szpinak; sweetcorn - kukurydza; olive - oliwka; pineapple - ananas; Italian takeaway - włoska restauracja z daniami na wynos; school canteen - stołówka szkolna. Np. We usually have lunch in the school canteen. - Zwykle jemy obiad w stołówce szkolnej.

21.pay in cash, pay by card

pay in cash - zapłacić gotówką; pay by card / by credit card - zapłacić kartą / kartą kredytową. Np. Can I pay by card? - Czy mogę zapłacić kartą? I'll pay in cash. - Zapłacę gotówką. How much is it? - Ile płacę?

22.reunion, get-together, housewarming party

reunion - spotkanie po latach; get-together - spotkanie; housewarming party - parapetówka; surprise party - przyjęcie niespodzianka; school-leaving ball - bal z okazji ukończenia szkoły. Np. We're planning a surprise party for Mum's fiftieth birthday. - Planujemy przyjęcie niespodziankę na pięćdziesiąte urodziny mamy.

23.throw a party

throw a party - urządzić przyjęcie. Np. My friends threw a party when I passed my driving test. - Moi przyjaciele urządzili przyjęcie, kiedy zdałem egzamin na prawo jazdy.

24.I'm writing to invite you…

Zapraszanie w e-mailu: I'm writing to invite you to… - Piszę, żeby zaprosić cię na…; We're having a party on… Would you like to come? - W… urządzamy przyjęcie. Masz ochotę przyjść?; I hope you can come. - Mam nadzieję, że przyjdziesz.

25.I suggest…, Why not…?

Proponowanie: I suggest + czasownik z -ing - Proponuję…; Why not + bezokolicznik bez to? - Może by tak…?; Maybe X could + bezokolicznik - Może X mógłby…; I guess first we need to… - Myślę, że najpierw musimy… Np. I suggest meeting at the station. - Proponuję spotkać się na dworcu. Why not invite your neighbours? - Może zaprosisz sąsiadów?

26.Thank you for inviting me

Podziękowanie i przyjęcie zaproszenia: Thank you for your invitation / for inviting me. - Dziękuję za zaproszenie.; It's very nice of you to… - To bardzo miło z twojej strony, że…; I can come and help. - Mogę przyjść i pomóc. Po Thank you for stoi rzeczownik albo czasownik z -ing.

27.I'm afraid I won't be able to make it

Odmowa: I'm afraid I won't be able to make it. - Obawiam się, że nie dam rady przyjść.; I'm afraid I can't come. - Niestety nie mogę przyjść. Po odmowie zwykle podajemy powód, np. I'm going to my cousin's wedding that day. - Tego dnia idę na wesele kuzyna.

28.Styl nieformalny w e-mailu do kolegi

W e-mailu do przyjaciół i znajomych stosujemy styl nieformalny. Piszemy krótsze zdania (czasem bez podmiotu), używamy form skróconych (I'm, don't), potocznego słownictwa i czasowników złożonych (phrasal verbs). Np. Great to hear from you! - Fajnie, że się odezwałeś!; sort out a problem zamiast solve a problem - rozwiązać problem.

29.cup, dishes, diet - dwa znaczenia

cup - filiżanka; puchar (nagroda); dishes - potrawy; naczynia (do zmywania); diet - dieta (on a diet - na diecie) albo sposób odżywiania (a healthy diet - zdrowe odżywianie). Np. Our school won the volleyball cup. - Nasza szkoła zdobyła puchar w siatkówce. Whose turn is it to wash the dishes? - Czyja kolej na zmywanie naczyń?

30.recipe, receipt

recipe - przepis (recipe for sth - przepis na coś); receipt - paragon; prescription - recepta. Np. Can you send me the recipe for these cookies? - Wyślesz mi przepis na te ciasteczka? Keep the receipt in case you want to return the shoes. - Zachowaj paragon na wypadek, gdybyś chciał oddać buty.

31.serve, chilled, at room temperature

serve - podawać; chilled - schłodzony; at room temperature - w temperaturze pokojowej. Np. This cheese is best at room temperature. - Ten ser najlepiej smakuje w temperaturze pokojowej. They serve the juice chilled. - Podają sok schłodzony.

32.stuffy, annoy, dissatisfied

stuffy - duszny; annoy - drażnić; dissatisfied - niezadowolony. Np. The bus was hot and stuffy. - W autobusie było gorąco i duszno. Loud music annoys my grandad. - Głośna muzyka drażni mojego dziadka. Many fans were dissatisfied with the result. - Wielu kibiców było niezadowolonych z wyniku.

33.thick, thin, slice, fork, rolled oats

thick - gruby; thin - cienki; slice - plaster; fork - widelec; rolled oats - płatki owsiane. Np. I'd like a thin slice of ham. - Poproszę cienki plaster szynki. I eat rolled oats with milk every morning. - Codziennie rano jem płatki owsiane z mlekiem.