Unit 2 Work and play: gramatyka i zwroty - New Password B1+

1.Present perfect continuous - budowa

Czas present perfect continuous tworzymy z have/has been i czasownika z końcówką -ing. W przeczeniach używamy haven't/hasn't been, a w pytaniach stawiamy have/has przed podmiotem. Np. She has been learning Spanish since January. - Uczy się hiszpańskiego od stycznia. How long have you been waiting? - Jak długo czekasz? He hasn't been sleeping well lately. - Ostatnio źle sypia.

2.Present perfect continuous - zastosowanie

Czasu present perfect continuous używamy, gdy mówimy, od jak dawna trwa jakaś czynność, oraz gdy opisujemy czynność, która trwała przez jakiś czas i której skutki są nadal widoczne. Np. I've been revising for the test since six o'clock. - Powtarzam do sprawdzianu od szóstej. His hands are dirty because he's been repairing his bike. - Ma brudne ręce, bo naprawiał rower.

3.Present perfect simple - zastosowanie

Czasu present perfect simple używamy, gdy mówimy o doświadczeniach życiowych bez podawania, kiedy się wydarzyły, gdy mówimy, od jak dawna trwa jakaś sytuacja, oraz gdy opisujemy niedawne wydarzenie, którego skutek widać teraz (często z just, already, yet). Np. Have you ever worked in a shop? - Czy kiedykolwiek pracowałeś w sklepie? I've just sent my CV. - Właśnie wysłałem CV. They haven't paid me yet. - Jeszcze mi nie zapłacili.

4.Kiedy tylko present perfect simple?

Present perfect simple, a nie continuous, stosujemy z czasownikami statycznymi (np. know, like, love, need, have w znaczeniu mieć), gdy mówimy, ile rzeczy zrobiliśmy albo ile razy coś się wydarzyło, oraz gdy opisujemy jednorazową, zakończoną czynność. Np. I've known Tom for years. - Znam Toma od lat. She has sent ten emails today. - Wysłała dziś dziesięć e-maili. My cousin has passed his driving test. - Kuzyn zdał egzamin na prawo jazdy.

5.Present perfect simple i continuous zamiennie

Gdy mówimy, od jak dawna coś trwa, z czasownikami takimi jak live, work, study i attend możemy użyć obu czasów bez zmiany znaczenia. Np. My dad has worked / has been working at the hospital for twenty years. - Tata pracuje w szpitalu od dwudziestu lat. We've studied / We've been studying French since primary school. - Uczymy się francuskiego od podstawówki.

6.Czynność czy jej efekt?

Gdy mówimy o samej czynności (trwającej albo zakończonej przed chwilą) i jej skutkach dla wykonawcy, używamy present perfect continuous i tłumaczymy go czasownikiem niedokonanym. Gdy liczy się efekt albo liczba powtórzeń, używamy present perfect simple i tłumaczymy go zwykle czasem przeszłym. Np. I've been painting the fence all day. - Cały dzień maluję/malowałem płot. I've painted half of it. - Pomalowałem połowę.

7.for, since, How long, How many

Z oboma czasami łączymy for (z okresem: for two hours), since (z punktem w czasie albo zdaniem w past simple: since 2020, since I was ten) i pytanie How long…? Z How many…? i liczbą razy (twice, three times this week) używamy present perfect simple, a all day, all morning najczęściej łączymy z present perfect continuous. Np. I've had this phone since my birthday. - Mam ten telefon od urodzin.

8.fill in an application, computer games tester

fill in an application - wypełnić formularz zgłoszeniowy; computer games tester - tester gier komputerowych. Np. You have to fill in an application before the interview. - Przed rozmową trzeba wypełnić formularz zgłoszeniowy.

9.must have + past participle

Konstrukcji must have + past participle (trzecia forma czasownika) używamy, gdy jesteśmy prawie pewni, że coś wydarzyło się w przeszłości; wnioskujemy to z faktów. Np. Kate isn't answering. She must have switched her phone off. - Kate nie odbiera. Musiała wyłączyć telefon. You must have been very tired after the trip. - Musiałeś być bardzo zmęczony po podróży.

10.can't have + past participle

Konstrukcji can't have + past participle używamy, gdy jesteśmy prawie pewni, że coś nie wydarzyło się w przeszłości. Np. He can't have written this essay himself - he doesn't know these words. - Nie mógł sam napisać tego wypracowania - nie zna tych słów. She can't have seen us - she was looking the other way. - Nie mogła nas zobaczyć - patrzyła w drugą stronę.

11.could / may / might have + past participle

Konstrukcji could have, may have albo might have + past participle używamy, gdy uważamy, że coś mogło się wydarzyć w przeszłości, ale nie jesteśmy tego pewni. Np. Anna isn't at training. She might have hurt her knee again. - Anny nie ma na treningu. Może znowu uszkodziła kolano. They may have taken the wrong road. - Możliwe, że pojechali złą drogą.

12.Przypuszczenie czy przymus: must have done, had to do

Must have + past participle wyraża przypuszczenie o przeszłości (na pewno tak było), a had to + bezokolicznik wyraża konieczność albo przymus w przeszłości (byłem zmuszony). Np. Tom must have left early. - Tom musiał wyjść wcześniej (tak przypuszczam). Tom had to leave early. - Tom musiał wyjść wcześniej (był do tego zmuszony).

13.drop out of school, get a pay rise

drop out of school - rzucić szkołę; get a pay rise - dostać podwyżkę. Np. He dropped out of school at sixteen and started working. - Rzucił szkołę w wieku szesnastu lat i zaczął pracować. After a year, Lisa got a pay rise. - Po roku Lisa dostała podwyżkę.

14.Pytania na rozmowie kwalifikacyjnej

Why do you want this job? - Dlaczego chcesz dostać tę pracę? Why should we hire you? - Dlaczego mielibyśmy cię zatrudnić? What are your strengths and weaknesses? - Jakie są twoje mocne i słabe strony? What has been your greatest achievement so far? - Jakie było dotąd twoje największe osiągnięcie?

15.Mocne i słabe strony - zwroty

I'm good with children/numbers. - Mam dobre podejście do dzieci / mam głowę do liczb. I enjoy working in a team. - Lubię pracować w zespole. Taking care of animals has always been one of my strong points. - Opieka nad zwierzętami zawsze była moją mocną stroną. Sometimes I can be a little impatient. - Czasami bywam trochę niecierpliwy.

16.Doświadczenie - zwroty

I have had experience working with children / dealing with customers. - Mam doświadczenie w pracy z dziećmi / w obsłudze klientów. I have been responsible for the school radio for two years. - Od dwóch lat odpowiadam za szkolne radio. O doświadczeniu, które trwa do dziś, mówimy w present perfect.

17.Pytania o warunki pracy

Does the job involve working at weekends? - Czy ta praca wymaga pracy w weekendy? Will I be paid weekly or monthly? - Czy będę dostawać wypłatę co tydzień, czy co miesiąc? What will my duties be? - Jakie będą moje obowiązki? How many hours a day will I work? - Ile godzin dziennie będę pracować? When would you like me to start? - Od kiedy mam zacząć?

18.Rozmowa kwalifikacyjna - słówka

job interview - rozmowa kwalifikacyjna; hire - zatrudnić; duty - obowiązek; character traits - cechy charakteru; be good with numbers - mieć głowę do liczb; be paid weekly/monthly - dostawać wypłatę co tydzień/miesiąc; overambitious - nadmiernie ambitny. Np. Patience is one of her best character traits. - Cierpliwość to jedna z jej najlepszych cech charakteru.

19.List motywacyjny - początek i zakończenie

Dear Sir/Madam, - Szanowni Państwo; I am writing in response to the advertisement… - Piszę w odpowiedzi na ogłoszenie…; I would like to apply for the position of… - Chciałbym ubiegać się o stanowisko…; I enclose my CV. - Załączam CV.; I look forward to hearing from you. - Czekam na odpowiedź.; Yours faithfully, - Z poważaniem. List zaczynający się od Dear Sir/Madam kończymy zwrotem Yours faithfully.

20.List motywacyjny - umiejętności i cechy

I believe I would be a suitable candidate for the post. - Uważam, że byłbym odpowiednim kandydatem na to stanowisko. I hold a certificate in first aid. - Posiadam certyfikat z pierwszej pomocy. I consider myself to be reliable. - Uważam się za osobę rzetelną. I have gained a great deal of experience in sales. - Zdobyłem duże doświadczenie w sprzedaży.

21.Łączniki: Firstly, Moreover, In addition

Kolejne argumenty wprowadzamy słowami Firstly / First of all (po pierwsze), Secondly (po drugie), Finally / Lastly (na koniec), a dodatkowe informacje - słowami What is more, Moreover, In addition (co więcej, ponadto). Np. Firstly, I have experience in sales. Moreover, I speak German. - Po pierwsze, mam doświadczenie w sprzedaży. Ponadto mówię po niemiecku.

22.Styl formalny listu

W liście motywacyjnym stosujemy oficjalną odmianę języka. Używamy formalnych słów (post zamiast job, a great deal zamiast a lot of), pełnych form czasowników (I am, nie I'm), oficjalnych zwrotów na początku i na końcu listu oraz łączników. Np. I would like to receive more information about the working hours. zamiast I want to know more about the hours.

23.Ubieganie się o pracę - słówka

apply for a post/position - ubiegać się o stanowisko; suitable candidate - odpowiedni kandydat; enclose a CV - załączać CV; hold a certificate - posiadać certyfikat; customer service - obsługa klienta; flexible - elastyczny; team player - osoba umiejąca pracować w zespole. Np. Good customer service keeps clients coming back. - Dzięki dobrej obsłudze klienci chętnie wracają.

24.Wypalenie zawodowe - słówka

burnout - wypalenie; burnt-out - wypalony; workaholic - pracoholik; pressure - napięcie, presja; work-life balance - równowaga między pracą a życiem osobistym. Np. After two years without a holiday, Mark felt completely burnt-out. - Po dwóch latach bez urlopu Mark czuł się zupełnie wypalony.

25.Kariera, praca i odpoczynek

career advancement - rozwój kariery; work long hours - pracować po godzinach (czyli pracować długo, wiele godzin dziennie); work overtime - pracować w nadgodzinach; leave your job - odejść z pracy; recreational activities - rekreacja; let yourself in for sth - wpakować się w coś. Np. I often work overtime on Fridays. - W piątki często pracuję w nadgodzinach.

26.Parafrazy zdań

W zadaniach maturalnych to samo znaczenie wyrażamy inną konstrukcją. Np. She cooks well. = She is a good cook. = She is good at cooking. I'm sure he knew. = He must have known. It's impossible that he knew. = He can't have known. I'm responsible for… = My duties include… quit a job = leave a job; earn a lot of money = earn a good salary.