Unit 2 Work and play: słownictwo - New Password B1+

1.Zawody w biznesie i biurze (accountant, sales representative)

accountant - księgowy; executive - kierownik; company director - dyrektor firmy; boss - szef; businessman / businesswoman - biznesmen / bizneswoman; sales representative - przedstawiciel handlowy; receptionist - recepcjonista. Przykład: The accountant checks all the bills before the end of the month. - Księgowy sprawdza wszystkie rachunki przed końcem miesiąca.

2.Zawody: zdrowie, opieka i uroda (surgeon, beautician)

surgeon - chirurg; physician - lekarz; chemist - aptekarz, chemik; counsellor - doradca; nanny - niania; beautician - kosmetyczka. Uwaga: physician to lekarz, a fizyk to physicist. Przykład: The nanny takes the twins to the park every afternoon. - Niania co popołudnie zabiera bliźniaki do parku.

3.Zawody: media i twórczość (editor, novelist)

editor - redaktor; presenter - prezenter; journalist - dziennikarz; novelist - powieściopisarz; comedian - komik; architect - architekt. Przykład: The architect showed us a model of the new sports hall. - Architekt pokazał nam model nowej hali sportowej.

4.Zawody: technika, polityka i inne (librarian, headhunter)

electrician - elektryk; technician - technik; programmer - programista; librarian - bibliotekarz; politician - polityk; soldier - żołnierz; headhunter - rekruter. Przykład: We called an electrician because the lights in the kitchen stopped working. - Wezwaliśmy elektryka, bo w kuchni przestało działać światło.

5.Przyrostki zawodów: -er / -or, -ist, -ian

Nazwy zawodów tworzymy m.in. przyrostkami -er / -or (teacher, programmer, instructor, headhunter), -ist (journalist, dentist, scientist, chemist) i -ian (politician, librarian, comedian). Gdy podstawa kończy się na -ic, zwykle dodajemy -ian: politics → politician, electric → electrician, technical → technician, music → musician. Uwaga: physician to lekarz, a fizyk to physicist.

6.employed / unemployed / self-employed

employed - zatrudniony; unemployed - bezrobotny; self-employed - samozatrudniony (ma własną firmę i pracuje na siebie). Przykład: My uncle has been unemployed since the factory closed. - Mój wujek jest bezrobotny, odkąd zamknięto fabrykę.

7.full-time / part-time

full-time - na pełny etat; part-time - na część etatu; regular hours - stałe godziny. Przykład: She works part-time, so she can pick up her kids from school. - Pracuje na część etatu, więc może odbierać dzieci ze szkoły.

8.stressful / badly paid / responsibility

stressful - stresujący; badly paid - źle płatny; responsibility - odpowiedzialność; promotion opportunities - możliwości awansu; work outside - pracować na zewnątrz. Przykład: Firefighters have a stressful job with a lot of responsibility. - Strażacy mają stresującą pracę z dużą odpowiedzialnością.

9.involve (+ -ing)

involve - wymagać czegoś. Po involve stawiamy rzeczownik albo czasownik z końcówką -ing, np. deal with clients - obsługiwać klientów → This job involves dealing with clients. - Ta praca wymaga obsługiwania klientów. Przykład: Being a vet involves working at weekends. - Praca weterynarza wymaga pracy w weekendy.

10.get a promotion / earn a good salary

get a promotion - dostać awans; earn a good salary - dobrze zarabiać; salary - pensja. Przykład: After three years at the bank, she got a promotion and now earns a good salary. - Po trzech latach w banku dostała awans i teraz dobrze zarabia.

11.work overtime / work in a team

work overtime - pracować po godzinach; work in a team - pracować w zespole. Mówimy work overtime bez przyimka i bez przedimka. Przykład: Before Christmas, shop assistants often work overtime. - Przed świętami sprzedawcy często pracują po godzinach.

12.quit your job / change jobs

quit your job - odejść z pracy; change jobs - zmienić pracę (w tym zwrocie jobs stoi w liczbie mnogiej). Czas przeszły od quit to quit. Przykład: He quit his job and opened a small café. - Odszedł z pracy i otworzył małą kawiarnię.

13.be in charge of sth / manage

be in charge of sth - zarządzać czymś; manage - zarządzać. Przykład: Mrs Brown is in charge of the marketing department. - Pani Brown zarządza działem marketingu.

14.workplace / open-plan office

workplace - miejsce pracy; open-plan office - otwarta przestrzeń biurowa; modern equipment - nowoczesny sprzęt (equipment jest niepoliczalne: bez -s i bez a); workmate - kolega z pracy. Przykład: My mum shares an open-plan office with twenty workmates. - Mama dzieli otwartą przestrzeń biurową z dwudziestoma kolegami z pracy.

15.working atmosphere / working environment

working atmosphere - atmosfera pracy; fun atmosphere - przyjemna atmosfera; working environment - środowisko pracy. Przykład: A friendly boss helps to create a good working atmosphere. - Życzliwy szef pomaga stworzyć dobrą atmosferę pracy.

16.take regular breaks / take a power nap

take regular breaks - robić regularne przerwy; take a power nap - zdrzemnąć się. W obu zwrotach używamy czasownika take, nie make. Przykład: I took a power nap after lunch and felt much better. - Zdrzemnąłem się po obiedzie i poczułem się dużo lepiej.

17.motivate / motivation / get paid

motivate - motywować; motivation - motywacja; get paid - dostawać wypłatę. Przykład: Good managers motivate their workers with praise, not only with money. - Dobrzy kierownicy motywują pracowników pochwałami, nie tylko pieniędzmi.

18.attitude / approach

attitude - nastawienie; approach - podejście. Mówimy attitude to (towards) sth i approach to sth. Przykład: Her positive attitude to work makes her a great team member. - Jej pozytywne nastawienie do pracy sprawia, że jest świetną członkinią zespołu.

19.do sth for a living / make a living

do sth for a living - zajmować się czymś zawodowo; make a living - zarabiać na życie; income - dochód. Przykłady: What does your brother do for a living? - Czym twój brat zajmuje się zawodowo? It's hard to make a living as a musician. - Trudno zarabiać na życie jako muzyk.

20.draw inspiration / mean well / rely on

draw inspiration from sth - czerpać z czegoś inspirację; mean well - mieć dobre chęci; rely on sth - zdać się na coś; coach sb - trenować kogoś. Przykład: My grandma means well, but her advice is a bit old-fashioned. - Babcia ma dobre chęci, ale jej rady są trochę staroświeckie.

21.career advice / career opportunities

career - kariera zawodowa; career advice - doradztwo zawodowe; careers adviser - doradca zawodowy; career opportunities - możliwości rozwoju zawodowego; professional life - życie zawodowe; job market - rynek pracy. Przykład: The careers adviser told me that IT offers many career opportunities. - Doradca zawodowy powiedział mi, że informatyka daje wiele możliwości rozwoju zawodowego.

22.follow a career in sth

follow a career in sth - pracować w jakiejś branży. Przykład: Ania wants to follow a career in tourism. - Ania chce pracować w branży turystycznej.

23.do well in sth / do psychological tests

do well in sth - osiągnąć w czymś dobry wynik; do psychological tests - rozwiązywać testy psychologiczne; standardised tests - standaryzowane testy; sense of failure - poczucie porażki. Przykład: Kuba did well in the maths competition. - Kuba osiągnął dobry wynik w konkursie matematycznym.

24.find out / find a job / find your potential

find out - dowiedzieć się; find a job - znaleźć pracę; find/realise your potential - uświadomić sobie / realizować swój potencjał. Przykład: I want to find out more about studying abroad. - Chcę dowiedzieć się więcej o studiach za granicą.

25.strengths and weaknesses / strong point

strengths and weaknesses - mocne i słabe strony; strong point - mocny punkt; reliability - rzetelność. Przykład: Patience is my strong point, but I'm not very well organised. - Cierpliwość to mój mocny punkt, ale nie jestem zbyt dobrze zorganizowany.

26.job shadowing / work practice

job shadowing - towarzyszenie doświadczonemu pracownikowi; work practice - praktyka zawodowa; experience sth first-hand - zdobyć bezpośrednie doświadczenie. Przykład: Thanks to job shadowing, I was able to experience a vet's work first-hand. - Dzięki towarzyszeniu weterynarzowi w pracy mogłem bezpośrednio poznać jego zawód.

27.game-changing moment / rules and regulations

game-changing moment - przełomowy moment; rules and regulations - przepisy. Przykład: Winning the competition was a game-changing moment in her career. - Wygrana w konkursie była przełomowym momentem w jej karierze.

28.Zawody: bartender, graphic designer, wildlife photographer

bartender - barman; graphic designer - grafik; wildlife photographer - fotograf dzikiej przyrody. Przykład: A wildlife photographer may wait for hours to take one good picture. - Fotograf dzikiej przyrody czasem czeka godzinami na jedno dobre zdjęcie.

29.employer / employee / unemployment

employer - pracodawca; employee - pracownik; employment / unemployment - zatrudnienie / bezrobocie; employable / unemployable - z szansami / bez szans na zatrudnienie. Końcówka -er oznacza tego, kto zatrudnia, a -ee - tego, kto jest zatrudniony. Przykład: The employer gave every employee a bonus. - Pracodawca dał każdemu pracownikowi premię.

30.fire / lay sb off / resign

fire - wyrzucić z pracy; lay sb off - zwalniać kogoś; resign - złożyć rezygnację. Fire i lay off to decyzja pracodawcy (lay off - gdy firmie brakuje pracy albo pieniędzy), a resign - decyzja pracownika. Przykład: The hotel laid off ten workers after the season. - Po sezonie hotel zwolnił dziesięciu pracowników.

31.pay / wages / lucrative job

pay - płaca; wages - wypłata; lucrative job - lukratywny zawód. Przykład: The pay is low, but I like the people I work with. - Płaca jest niska, ale lubię ludzi, z którymi pracuję.

32.Rodzaje pracy: repetitive, rewarding, manual work

manual work - praca fizyczna; skilled work - praca wymagająca wysokich kwalifikacji; repetitive - powtarzalny; tedious - żmudny; challenging - trudny; rewarding - dający satysfakcję. Przykład: Teaching young children is challenging but rewarding. - Uczenie małych dzieci jest trudne, ale daje satysfakcję.

33.imaginative / imaginary / imaginable

imaginative / unimaginative - z wyobraźnią / bez wyobraźni; imaginary - zmyślony; imaginable / unimaginable - wyobrażalny / niewyobrażalny. Przykład: As a child, I had an imaginary friend. - W dzieciństwie miałem zmyślonego przyjaciela.

34.colleague / staff / profession

colleague - współpracownik; staff - personel; profession - profesja, zawód; helper - pomocnik. Przykład: The hotel staff were very friendly. - Personel hotelu był bardzo miły.

35.Rodzina wyrazów: create, educate, communicate

creation - dzieło; creator - twórca; creativity - kreatywność; educated / uneducated - wykształcony / niewykształcony; educational - edukacyjny; educator - edukator; communicate - komunikować się; communicative / uncommunicative - komunikatywny / niekomunikatywny; communication skills - umiejętności komunikacyjne.

36.Rodzina wyrazów: leadership, helpful, satisfactory, successful

lead - przewodniczyć; leading - wiodący; leadership skills - zdolności przywódcze; helpful / unhelpful - pomocny / mało pomocny; helpless - bezradny; satisfied / unsatisfied - zadowolony / niezadowolony; satisfactory / unsatisfactory - zadowalający / niezadowalający; be successful / unsuccessful - odnosić sukcesy / nie odnosić sukcesów.