Ilustracja do zestawu: Ubezpieczenia i zabezpieczenie na przyszłość

Materiał

Ubezpieczenia i zabezpieczenie na przyszłość

Poznasz rodzaje ubezpieczeń, zasady działania polis oraz różnice między ochroną majątku, zdrowia i życia. Nauczysz się porównywać oferty, czytać warunki umowy i rozpoznawać sposoby dodatkowego oszczędzania na emeryturę.

34 fiszek40 pytań w 5 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

Quizy w tym zestawie

40 pytań w 5 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

  1. Etap 1: Podstawy i podział ubezpieczeń

    Etap 1 · 11 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Ochrona majątku i pomoc

    Etap 2 · 11 fiszek · 8 pytań

  3. Etap 3: Umowa i wybór polisy

    Etap 3 · 5 fiszek · 8 pytań

  4. Etap 4: Ochrona osobowa i społeczna

    Etap 4 · 3 fiszki · 8 pytań

  5. Etap 5: Zdrowie i przyszła emerytura

    Etap 5 · 4 fiszki · 8 pytań

  6. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

1.Ubezpieczenie

Umowa, na podstawie której ubezpieczyciel gwarantuje wypłatę świadczenia pieniężnego lub wykonanie określonej usługi w razie wystąpienia zdarzenia objętego ochroną.

2.Wypadek ubezpieczeniowy

Zdarzenie objęte umową ubezpieczenia, którego wystąpienie powoduje obowiązek spełnienia przez ubezpieczyciela określonego świadczenia.

3.Ubezpieczyciel, ubezpieczający i ubezpieczony

Ubezpieczyciel to zakład udzielający ochrony i wypłacający świadczenie. Ubezpieczający zawiera umowę i opłaca składkę. Ubezpieczony to osoba, której życie, zdrowie lub majątek są objęte ochroną.

4.Odszkodowanie

Świadczenie pieniężne wypłacane przez ubezpieczyciela w celu naprawienia szkody, na warunkach określonych w umowie ubezpieczenia.

5.Ubezpieczenia społeczne a gospodarcze

Ubezpieczenia społeczne należą do sektora publicznego i są częścią systemu zabezpieczenia społecznego. Ubezpieczenia gospodarcze działają na zasadach rynkowych, służą osiąganiu zysku i powstają na podstawie umowy z ubezpieczycielem.

UbezpieczeniaSpołecznesektor publicznyZUS i KRUSGospodarczezasady rynkoweumowa zubezpieczycielem

6.Podział ubezpieczeń gospodarczych według przedmiotu ochrony

Ubezpieczenia majątkowe dotyczą mienia lub odpowiedzialności cywilnej, osobowe chronią życie, zdrowie i zdolność do pracy, a ubezpieczenia typu assistance zapewniają określoną pomoc człowiekowi lub w związku z jego mieniem.

Ubezpieczenia gospodarczeMajątkowemienieodpowiedzialność cywilnaOsoboweżycie i zdrowiezdolność do pracyAssistanceokreślona pomoc

7.Ubezpieczenia dobrowolne i obowiązkowe

Ubezpieczenie dobrowolne zawiera się z własnej decyzji, a obowiązkowe trzeba zawrzeć, gdy wymagają tego przepisy. Obie formy występują wśród ubezpieczeń gospodarczych.

8.Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC)

Zapewnia pokrycie szkód wyrządzonych innym osobom przez ubezpieczonego, w granicach odpowiedzialności i zakresu ochrony określonych w umowie.

9.OC posiadaczy pojazdów mechanicznych

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej związanej z ruchem pojazdu. Służy pokryciu szkód wyrządzonych innym osobom, a nie naprawie własnego samochodu sprawcy.

10.Ubezpieczenie autocasco (AC)

Dobrowolne ubezpieczenie pojazdu obejmujące, zależnie od umowy, jego uszkodzenie, zniszczenie lub kradzież. Zakres ochrony i sposób ustalania odszkodowania zależą od wybranej oferty.

11.Ubezpieczenie domu lub mieszkania

Ubezpieczenie majątkowe chroniące nieruchomość i, zależnie od umowy, jej wyposażenie przed skutkami określonych zdarzeń losowych, kradzieży lub innych szkód.

12.Ubezpieczenie działalności gospodarczej

Może obejmować majątek przedsiębiorstwa oraz inne ryzyka związane z jego funkcjonowaniem, np. odpowiedzialność cywilną lub utratę zysku wskutek przerwy w działalności.

13.Ubezpieczenie typu assistance

Zapewnia organizację i udzielenie pomocy w sytuacjach określonych w umowie, np. pomocy drogowej, domowej lub medycznej. Jego istotą jest usługa, a nie wyłącznie wypłata pieniędzy.

14.Polisa ubezpieczeniowa

Dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Określa m.in. przedmiot i zakres ochrony, czas jej trwania, sumę ubezpieczenia oraz składkę.

15.Ogólne warunki ubezpieczenia (OWU)

Dokument określający szczegółowe zasady ochrony, w tym prawa i obowiązki stron, zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz jej wyłączenia i ograniczenia.

16.Początek ochrony ubezpieczeniowej

Jeżeli nie umówiono się inaczej, ochrona rozpoczyna się następnego dnia po zawarciu umowy, nie wcześniej jednak niż następnego dnia po zapłaceniu składki lub jej pierwszej raty. Termin rozpoczęcia ochrony należy sprawdzić w dokumentach ubezpieczenia.

17.Suma ubezpieczenia

Górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela, czyli maksymalna wysokość świadczenia przewidziana w umowie. W ubezpieczeniach majątkowych nie powinna przekraczać wartości przedmiotu ubezpieczenia.

18.Czynniki wpływające na wysokość składki

Na składkę wpływają przede wszystkim suma ubezpieczenia i wartość chronionego przedmiotu, zakres ochrony oraz prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku ubezpieczeniowego.

19.Porównywanie ofert AC

Należy porównać zakres ochrony i przedmiot ubezpieczenia, sumę ubezpieczenia, sposób likwidacji szkody i amortyzację, franszyzę integralną i udział własny oraz wysokość składki.

20.Bezpieczne zawieranie ubezpieczenia przez internet

Trzeba sprawdzić wiarygodność usługodawcy, przeczytać regulamin, cennik, OWU i wszystkie dokumenty oraz nie podawać danych ani nie płacić bez upewnienia się, z kim zawiera się umowę. Wątpliwości warto omówić ze specjalistą.

21.Ubezpieczenia osobowe

Ubezpieczenia gospodarcze chroniące dobra osobiste człowieka: życie, zdrowie i zdolność do pracy. Świadczenie jest wypłacane w razie zdarzenia określonego w umowie.

22.Ubezpieczenie na życie

Zapewnia wypłatę świadczenia osobom wskazanym w umowie w razie śmierci ubezpieczonego. Zależnie od umowy może także przewidywać wypłatę, gdy ubezpieczony dożyje określonego wieku.

23.Ubezpieczenie inwestycyjne

Łączy ochronę ubezpieczeniową z inwestowaniem części składki. Wynik inwestycji zależy od sytuacji na rynku, dlatego zgromadzone środki mogą przynieść zysk albo stratę.

24.Ubezpieczenie od choroby

Zapewnia ochronę na wypadek chorób określonych w umowie. Może przewidywać wypłatę świadczenia lub dostęp do usług medycznych zgodnie z warunkami ubezpieczenia.

25.Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW)

Zapewnia świadczenie w razie następstw nieszczęśliwego wypadku, takich jak uszkodzenie ciała, trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć, w zakresie ustalonym w umowie.

26.Cztery rodzaje ubezpieczeń społecznych

Są to ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Zabezpieczają przed skutkami różnych zdarzeń wpływających na możliwość uzyskiwania dochodu z pracy.

Cztery rodzajeEmerytalneRentoweChoroboweWypadkowe

27.ZUS i KRUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych obsługuje ubezpieczenia społeczne m.in. pracowników i osób prowadzących działalność gospodarczą. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obsługuje ubezpieczenia społeczne rolników.

28.Cele ubezpieczeń emerytalnego i rentowego

Ubezpieczenie emerytalne zapewnia dochód po zakończeniu aktywności zawodowej i spełnieniu warunków emerytalnych. Rentowe chroni m.in. na wypadek niezdolności do pracy.

29.Cele ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego

Ubezpieczenie chorobowe zabezpiecza m.in. okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Wypadkowe chroni przed skutkami wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

30.Ubezpieczenie zdrowotne

Zapewnia dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Składki są przekazywane do Narodowego Funduszu Zdrowia, który finansuje świadczenia gwarantowane.

31.Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP

Fundusz Pracy finansuje m.in. wsparcie bezrobotnych i aktywizację zawodową. Fundusz Solidarnościowy wspiera m.in. osoby z niepełnosprawnościami, emerytów i rencistów. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych chroni wypłatę świadczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

32.Trzeci filar emerytalny

Dobrowolne, wspierane przez państwo dodatkowe oszczędzanie na emeryturę. Obejmuje Indywidualne Konta Emerytalne, Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego, Pracownicze Plany Kapitałowe i Pracownicze Programy Emerytalne.

Trzeci filarIndywidualneIKEIKZEPracowniczePPKPPE

33.Finansowanie IKE, IKZE, PPK i PPE

Na IKE i IKZE oszczędzający wpłaca własne środki. PPK są zasilane wpłatami pracownika i pracodawcy oraz dopłatami państwa. W PPE składkę podstawową finansuje pracodawca, a pracownik może wnosić składkę dodatkową.

34.Procent składany i kapitalizacja

Kapitalizacja polega na dopisywaniu odsetek do kapitału. Przy procencie składanym kolejne odsetki nalicza się od kapitału powiększonego o wcześniej dopisane odsetki, więc zysk także zaczyna przynosić zysk.

1Kapitał początkowypodstawa pierwszych odsetek2Dopisanie odsetekkapitalizacja3Większy kapitałpodstawa kolejnych odsetek4Odsetki także od odseteknarastanie oszczędności

Notatka

Jak działa ubezpieczenie i kto w nim uczestniczy?

Ubezpieczenie pozwala ograniczyć finansowe skutki zdarzeń, których nie da się pewnie przewidzieć. Umowa wskazuje, jakie zdarzenia uruchamiają ochronę i czy pomoc przyjmie postać pieniędzy, czy określonej usługi.

Ubezpieczyciel udziela ochrony, ubezpieczający zawiera umowę i opłaca składkę, a ubezpieczony jest objęty ochroną. Jedna osoba może jednocześnie pełnić dwie ostatnie role, ale nie jest to konieczne.

Podział na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia gospodarcze dotyczy sposobu organizacji ochrony. Pierwsze należą do systemu publicznego, drugie opierają się na umowach i działalności rynkowej. Wśród gospodarczych występują zarówno umowy dobrowolne, jak i wymagane przepisami.

Ubezpieczenia gospodarczeWedług przedmiotu ochronymajątkoweosoboweassistanceWedług obowiązku zawarciadobrowolneobowiązkowe
Dwa kryteria podziału

Zapamiętaj

Wypadek ubezpieczeniowy to nie tylko wypadek drogowy, lecz każde zdarzenie objęte ochroną określoną w umowie.

Ochrona majątku: własna szkoda czy odpowiedzialność wobec innych?

Przy wyborze ochrony majątku trzeba rozróżnić stratę we własnym mieniu od obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej komuś innemu. Od tego zależy, jakiego ubezpieczenia potrzebujemy.

OchronaCzego dotyczy?Charakter
OC komunikacyjneszkód wyrządzonych innymobowiązkowe
ACwłasnego pojazdudobrowolne
Mieszkaniowanieruchomości i wyposażeniazależna od umowy
Firmowamajątku i ryzyk działalnościzależna od umowy

Ubezpieczenie nieruchomości może obejmować różne elementy majątku. Należy oddzielnie sprawdzić ochronę samego mieszkania oraz znajdujących się w nim rzeczy. W firmie oprócz zniszczenia mienia znaczenie może mieć także utrata dochodu podczas przestoju.

Assistance służy przede wszystkim uzyskaniu zorganizowanej pomocy. Może obejmować np. interwencję fachowca, pomoc medyczną lub wsparcie podczas podróży - w granicach wybranego pakietu.

Ubezpieczenia gospodarczeWłasny majątekAC pojazduochrona nieruchomościochrona majątku firmySzkody wyrządzone innymOC komunikacyjneOC w życiu prywatnymOrganizacja pomocypomoc domowapomoc drogowapomoc medyczna
Różne potrzeby ochrony

Polisa, OWU, suma ubezpieczenia i składka

Polisa potwierdza zawarcie umowy i zapisuje jej podstawowe parametry. OWU pozwalają sprawdzić szczegółowe zasady: obowiązki stron, wyłączenia odpowiedzialności oraz warunki uzyskania świadczenia.

Termin rozpoczęcia ochrony nie musi być chwilą podpisania umowy. Jeżeli nie umówiono się inaczej, ochrona rozpoczyna się następnego dnia po zawarciu umowy, nie wcześniej jednak niż następnego dnia po zapłacie składki lub jej pierwszej raty. Dlatego trzeba sprawdzić termin wskazany w dokumentach.

Suma ubezpieczenia określa maksymalną odpowiedzialność ubezpieczyciela, a nie kwotę należną za każdą szkodę. W ochronie majątkowej należy odnieść ją do wartości przedmiotu ubezpieczenia.

Na wysokość składki wpływają wartość chronionego majątku i suma ubezpieczenia, zakres odpowiedzialności oraz ryzyko szkody. Szersza ochrona lub większe ryzyko mogą podwyższyć cenę polisy.

Ważne

Niska składka nie oznacza korzystniejszej umowy, jeśli towarzyszą jej istotne wyłączenia albo mniej korzystne zasady rozliczenia szkody.

Jak wybrać ofertę i bezpiecznie zawrzeć umowę?

Najpierw ustal, co ma być chronione i przed jakimi zdarzeniami. Następnie porównaj oferty o zbliżonym zakresie, zamiast zestawiać wyłącznie ich ceny.

Przy wyborze AC sprawdź zakres ochrony, sumę ubezpieczenia oraz sposób likwidacji szkody. Ważne są również amortyzacja części, franszyza integralna i udział własny, ponieważ zapisy te wpływają na rozliczenie szkody.

Czytając umowę, zwróć uwagę na terminy zgłoszenia szkody i wymagane dokumenty. Sprawdź także daty obowiązywania i przedłużania umowy, koszty rezygnacji oraz sposób składania reklamacji i roszczeń.

Przy zakupie przez internet zweryfikuj usługodawcę, przeczytaj regulamin i cennik oraz zachowaj dokumenty. Fałszywe strony mogą służyć wyłudzeniu danych lub pieniędzy; niejasne warunki warto skonsultować ze specjalistą.

1Ustal potrzebyprzedmiot ochrony i najważniejszeryzyka2Porównaj zakres ofertsuma, świadczenia i zasady rozliczeniaszkody3Przeczytaj dokumentyOWU, ograniczenia, koszty i terminy4Sprawdź sprzedawcęszczególnie podczas zakupuinternetowego5Wyjaśnij wątpliwościprzed zawarciem umowy
Rozsądny wybór ubezpieczenia

Zapamiętaj

Przed zaakceptowaniem umowy przeczytaj także jej ograniczenia i wyłączenia, a nie tylko opis zalet produktu.

Ubezpieczenia osobowe: różne zdarzenia, różne świadczenia

Ochrona osobowa dotyczy człowieka, a nie jego rzeczy. Zdarzeniem uruchamiającym świadczenie może być śmierć, choroba, uszczerbek po wypadku lub dożycie wieku określonego w umowie.

RodzajGłówny cel
Na życiezabezpieczenie wskazanych osób
Inwestycyjneochrona i inwestowanie
Od chorobyochrona przy określonych schorzeniach
NNWochrona przed następstwami wypadku

W ubezpieczeniu na życie można wskazać osoby uprawnione do świadczenia; trzeba też sprawdzić zdarzenia objęte umową. W NNW znaczenie mają następstwa wypadku, natomiast w ochronie od choroby - lista schorzeń i przewidziane świadczenia.

Część inwestycyjna nie daje pewności zysku. Środki lokowane na rynku mogą zwiększyć wartość, ale mogą też przynieść stratę; oceniając produkt, trzeba uwzględnić zarówno ochronę, jak i ryzyko inwestowania.

Ubezpieczenia społeczne i instytucje, które je obsługują

Ubezpieczenia społeczne zabezpieczają sytuacje, w których dochód z pracy ustaje lub staje się niemożliwy do uzyskania. Obejmują pracowników i osoby prowadzące działalność gospodarczą na zasadach właściwych dla ich sytuacji.

ZUS obsługuje system ubezpieczeń społecznych m.in. pracowników i przedsiębiorców. KRUS odpowiada za ubezpieczenia społeczne rolników.

Ubezpieczenie emerytalne służy zabezpieczeniu dochodu po zakończeniu aktywności zawodowej, a rentowe - m.in. w razie niezdolności do pracy. Ubezpieczenie chorobowe dotyczy m.in. czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, natomiast wypadkowe - skutków wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Poza składkami ubezpieczeniowymi pracodawcy odprowadzają także środki na fundusze o innych zadaniach. Fundusz Pracy finansuje m.in. wsparcie bezrobotnych i aktywizację zawodową. Fundusz Solidarnościowy wspiera m.in. osoby z niepełnosprawnościami, emerytów i rencistów, a Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zabezpiecza świadczenia w razie niewypłacalności pracodawcy.

Ubezpieczenie zdrowotne a świadczenia podczas choroby

Ubezpieczenie zdrowotne służy finansowaniu opieki medycznej. Składki przekazywane do Narodowego Funduszu Zdrowia umożliwiają finansowanie świadczeń gwarantowanych, do których należą m.in. porady lekarskie i leczenie szpitalne.

1Składki zdrowotneśrodki przeznaczone na opiekę medyczną2Narodowy Fundusz Zdrowiafinansowanie świadczeń gwarantowanych3Świadczenia medycznem.in. porady i leczenie szpitalne
Finansowanie publicznej opieki zdrowotnej

Ubezpieczenie chorobowe pełni inną funkcję: zapewnia świadczenia w określonych sytuacjach niezdolności do pracy. Odrębna prywatna polisa od choroby może natomiast przewidywać wypłatę lub usługi medyczne wskazane w umowie.

Ważne

Zdrowotne, chorobowe i prywatne ubezpieczenie od choroby nie są trzema nazwami tego samego produktu. Różnią się zadaniem i zasadami korzystania ze świadczeń.

Dodatkowa emerytura i działanie procentu składanego

Trzeci filar pozwala dobrowolnie budować dodatkowe oszczędności na czas po zakończeniu pracy. Ma uzupełniać środki z obowiązkowego systemu emerytalnego.

IKE i IKZE są indywidualnymi formami oszczędzania, zasilanymi przez właściciela konta. Rozwinięcia nazw to Indywidualne Konto Emerytalne i Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego.

PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe, łączą wpłaty pracownika, pracodawcy i dopłaty państwa. W PPE, czyli Pracowniczych Programach Emerytalnych, składkę podstawową finansuje pracodawca, a pracownik może dopłacać własne środki.

Dodatkowe oszczędnościemerytalneIKE i IKZEwłasne wpłaty oszczędzającegoPPKpracownikpracodawcadopłaty państwaPPEpodstawowa składka pracodawcydodatkowa składka pracownika
Formy trzeciego filaru i źródła wpłat

Przy procencie składanym odsetki dopisuje się do oszczędności i dalej inwestuje wraz z nimi. W kolejnym okresie podstawą naliczania zysku jest więc większy kapitał. Dłuższy czas oszczędzania pozwala wielokrotnie powtarzać ten mechanizm.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy