Materiał
Ubezpieczenia i zabezpieczenie na przyszłość
Poznasz rodzaje ubezpieczeń, zasady działania polis oraz różnice między ochroną majątku, zdrowia i życia. Nauczysz się porównywać oferty, czytać warunki umowy i rozpoznawać sposoby dodatkowego oszczędzania na emeryturę.
Podcast
Ładuję…
Quizy w tym zestawie
40 pytań w 5 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Etap 1: Podstawy i podział ubezpieczeń
Etap 1 · 11 fiszek · 8 pytań
Etap 2: Ochrona majątku i pomoc
Etap 2 · 11 fiszek · 8 pytań
Etap 3: Umowa i wybór polisy
Etap 3 · 5 fiszek · 8 pytań
Etap 4: Ochrona osobowa i społeczna
Etap 4 · 3 fiszki · 8 pytań
Etap 5: Zdrowie i przyszła emerytura
Etap 5 · 4 fiszki · 8 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
1.Ubezpieczenie
Umowa, na podstawie której ubezpieczyciel gwarantuje wypłatę świadczenia pieniężnego lub wykonanie określonej usługi w razie wystąpienia zdarzenia objętego ochroną.
2.Wypadek ubezpieczeniowy
Zdarzenie objęte umową ubezpieczenia, którego wystąpienie powoduje obowiązek spełnienia przez ubezpieczyciela określonego świadczenia.
3.Ubezpieczyciel, ubezpieczający i ubezpieczony
Ubezpieczyciel to zakład udzielający ochrony i wypłacający świadczenie. Ubezpieczający zawiera umowę i opłaca składkę. Ubezpieczony to osoba, której życie, zdrowie lub majątek są objęte ochroną.
4.Odszkodowanie
Świadczenie pieniężne wypłacane przez ubezpieczyciela w celu naprawienia szkody, na warunkach określonych w umowie ubezpieczenia.
5.Ubezpieczenia społeczne a gospodarcze
Ubezpieczenia społeczne należą do sektora publicznego i są częścią systemu zabezpieczenia społecznego. Ubezpieczenia gospodarcze działają na zasadach rynkowych, służą osiąganiu zysku i powstają na podstawie umowy z ubezpieczycielem.
6.Podział ubezpieczeń gospodarczych według przedmiotu ochrony
Ubezpieczenia majątkowe dotyczą mienia lub odpowiedzialności cywilnej, osobowe chronią życie, zdrowie i zdolność do pracy, a ubezpieczenia typu assistance zapewniają określoną pomoc człowiekowi lub w związku z jego mieniem.
7.Ubezpieczenia dobrowolne i obowiązkowe
Ubezpieczenie dobrowolne zawiera się z własnej decyzji, a obowiązkowe trzeba zawrzeć, gdy wymagają tego przepisy. Obie formy występują wśród ubezpieczeń gospodarczych.
8.Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC)
Zapewnia pokrycie szkód wyrządzonych innym osobom przez ubezpieczonego, w granicach odpowiedzialności i zakresu ochrony określonych w umowie.
9.OC posiadaczy pojazdów mechanicznych
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej związanej z ruchem pojazdu. Służy pokryciu szkód wyrządzonych innym osobom, a nie naprawie własnego samochodu sprawcy.
10.Ubezpieczenie autocasco (AC)
Dobrowolne ubezpieczenie pojazdu obejmujące, zależnie od umowy, jego uszkodzenie, zniszczenie lub kradzież. Zakres ochrony i sposób ustalania odszkodowania zależą od wybranej oferty.
11.Ubezpieczenie domu lub mieszkania
Ubezpieczenie majątkowe chroniące nieruchomość i, zależnie od umowy, jej wyposażenie przed skutkami określonych zdarzeń losowych, kradzieży lub innych szkód.
12.Ubezpieczenie działalności gospodarczej
Może obejmować majątek przedsiębiorstwa oraz inne ryzyka związane z jego funkcjonowaniem, np. odpowiedzialność cywilną lub utratę zysku wskutek przerwy w działalności.
13.Ubezpieczenie typu assistance
Zapewnia organizację i udzielenie pomocy w sytuacjach określonych w umowie, np. pomocy drogowej, domowej lub medycznej. Jego istotą jest usługa, a nie wyłącznie wypłata pieniędzy.
14.Polisa ubezpieczeniowa
Dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Określa m.in. przedmiot i zakres ochrony, czas jej trwania, sumę ubezpieczenia oraz składkę.
15.Ogólne warunki ubezpieczenia (OWU)
Dokument określający szczegółowe zasady ochrony, w tym prawa i obowiązki stron, zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz jej wyłączenia i ograniczenia.
16.Początek ochrony ubezpieczeniowej
Jeżeli nie umówiono się inaczej, ochrona rozpoczyna się następnego dnia po zawarciu umowy, nie wcześniej jednak niż następnego dnia po zapłaceniu składki lub jej pierwszej raty. Termin rozpoczęcia ochrony należy sprawdzić w dokumentach ubezpieczenia.
17.Suma ubezpieczenia
Górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela, czyli maksymalna wysokość świadczenia przewidziana w umowie. W ubezpieczeniach majątkowych nie powinna przekraczać wartości przedmiotu ubezpieczenia.
18.Czynniki wpływające na wysokość składki
Na składkę wpływają przede wszystkim suma ubezpieczenia i wartość chronionego przedmiotu, zakres ochrony oraz prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku ubezpieczeniowego.
19.Porównywanie ofert AC
Należy porównać zakres ochrony i przedmiot ubezpieczenia, sumę ubezpieczenia, sposób likwidacji szkody i amortyzację, franszyzę integralną i udział własny oraz wysokość składki.
20.Bezpieczne zawieranie ubezpieczenia przez internet
Trzeba sprawdzić wiarygodność usługodawcy, przeczytać regulamin, cennik, OWU i wszystkie dokumenty oraz nie podawać danych ani nie płacić bez upewnienia się, z kim zawiera się umowę. Wątpliwości warto omówić ze specjalistą.
21.Ubezpieczenia osobowe
Ubezpieczenia gospodarcze chroniące dobra osobiste człowieka: życie, zdrowie i zdolność do pracy. Świadczenie jest wypłacane w razie zdarzenia określonego w umowie.
22.Ubezpieczenie na życie
Zapewnia wypłatę świadczenia osobom wskazanym w umowie w razie śmierci ubezpieczonego. Zależnie od umowy może także przewidywać wypłatę, gdy ubezpieczony dożyje określonego wieku.
23.Ubezpieczenie inwestycyjne
Łączy ochronę ubezpieczeniową z inwestowaniem części składki. Wynik inwestycji zależy od sytuacji na rynku, dlatego zgromadzone środki mogą przynieść zysk albo stratę.
24.Ubezpieczenie od choroby
Zapewnia ochronę na wypadek chorób określonych w umowie. Może przewidywać wypłatę świadczenia lub dostęp do usług medycznych zgodnie z warunkami ubezpieczenia.
25.Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW)
Zapewnia świadczenie w razie następstw nieszczęśliwego wypadku, takich jak uszkodzenie ciała, trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć, w zakresie ustalonym w umowie.
26.Cztery rodzaje ubezpieczeń społecznych
Są to ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Zabezpieczają przed skutkami różnych zdarzeń wpływających na możliwość uzyskiwania dochodu z pracy.
27.ZUS i KRUS
Zakład Ubezpieczeń Społecznych obsługuje ubezpieczenia społeczne m.in. pracowników i osób prowadzących działalność gospodarczą. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obsługuje ubezpieczenia społeczne rolników.
28.Cele ubezpieczeń emerytalnego i rentowego
Ubezpieczenie emerytalne zapewnia dochód po zakończeniu aktywności zawodowej i spełnieniu warunków emerytalnych. Rentowe chroni m.in. na wypadek niezdolności do pracy.
29.Cele ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego
Ubezpieczenie chorobowe zabezpiecza m.in. okres niezdolności do pracy z powodu choroby. Wypadkowe chroni przed skutkami wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
30.Ubezpieczenie zdrowotne
Zapewnia dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Składki są przekazywane do Narodowego Funduszu Zdrowia, który finansuje świadczenia gwarantowane.
31.Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP
Fundusz Pracy finansuje m.in. wsparcie bezrobotnych i aktywizację zawodową. Fundusz Solidarnościowy wspiera m.in. osoby z niepełnosprawnościami, emerytów i rencistów. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych chroni wypłatę świadczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
32.Trzeci filar emerytalny
Dobrowolne, wspierane przez państwo dodatkowe oszczędzanie na emeryturę. Obejmuje Indywidualne Konta Emerytalne, Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego, Pracownicze Plany Kapitałowe i Pracownicze Programy Emerytalne.
33.Finansowanie IKE, IKZE, PPK i PPE
Na IKE i IKZE oszczędzający wpłaca własne środki. PPK są zasilane wpłatami pracownika i pracodawcy oraz dopłatami państwa. W PPE składkę podstawową finansuje pracodawca, a pracownik może wnosić składkę dodatkową.
34.Procent składany i kapitalizacja
Kapitalizacja polega na dopisywaniu odsetek do kapitału. Przy procencie składanym kolejne odsetki nalicza się od kapitału powiększonego o wcześniej dopisane odsetki, więc zysk także zaczyna przynosić zysk.
Notatka
Jak działa ubezpieczenie i kto w nim uczestniczy?
Ubezpieczenie pozwala ograniczyć finansowe skutki zdarzeń, których nie da się pewnie przewidzieć. Umowa wskazuje, jakie zdarzenia uruchamiają ochronę i czy pomoc przyjmie postać pieniędzy, czy określonej usługi.
Ubezpieczyciel udziela ochrony, ubezpieczający zawiera umowę i opłaca składkę, a ubezpieczony jest objęty ochroną. Jedna osoba może jednocześnie pełnić dwie ostatnie role, ale nie jest to konieczne.
Podział na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia gospodarcze dotyczy sposobu organizacji ochrony. Pierwsze należą do systemu publicznego, drugie opierają się na umowach i działalności rynkowej. Wśród gospodarczych występują zarówno umowy dobrowolne, jak i wymagane przepisami.
Zapamiętaj
Wypadek ubezpieczeniowy to nie tylko wypadek drogowy, lecz każde zdarzenie objęte ochroną określoną w umowie.
Ochrona majątku: własna szkoda czy odpowiedzialność wobec innych?
Przy wyborze ochrony majątku trzeba rozróżnić stratę we własnym mieniu od obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej komuś innemu. Od tego zależy, jakiego ubezpieczenia potrzebujemy.
| Ochrona | Czego dotyczy? | Charakter |
|---|---|---|
| OC komunikacyjne | szkód wyrządzonych innym | obowiązkowe |
| AC | własnego pojazdu | dobrowolne |
| Mieszkaniowa | nieruchomości i wyposażenia | zależna od umowy |
| Firmowa | majątku i ryzyk działalności | zależna od umowy |
Ubezpieczenie nieruchomości może obejmować różne elementy majątku. Należy oddzielnie sprawdzić ochronę samego mieszkania oraz znajdujących się w nim rzeczy. W firmie oprócz zniszczenia mienia znaczenie może mieć także utrata dochodu podczas przestoju.
Assistance służy przede wszystkim uzyskaniu zorganizowanej pomocy. Może obejmować np. interwencję fachowca, pomoc medyczną lub wsparcie podczas podróży - w granicach wybranego pakietu.
Polisa, OWU, suma ubezpieczenia i składka
Polisa potwierdza zawarcie umowy i zapisuje jej podstawowe parametry. OWU pozwalają sprawdzić szczegółowe zasady: obowiązki stron, wyłączenia odpowiedzialności oraz warunki uzyskania świadczenia.
Termin rozpoczęcia ochrony nie musi być chwilą podpisania umowy. Jeżeli nie umówiono się inaczej, ochrona rozpoczyna się następnego dnia po zawarciu umowy, nie wcześniej jednak niż następnego dnia po zapłacie składki lub jej pierwszej raty. Dlatego trzeba sprawdzić termin wskazany w dokumentach.
Suma ubezpieczenia określa maksymalną odpowiedzialność ubezpieczyciela, a nie kwotę należną za każdą szkodę. W ochronie majątkowej należy odnieść ją do wartości przedmiotu ubezpieczenia.
Na wysokość składki wpływają wartość chronionego majątku i suma ubezpieczenia, zakres odpowiedzialności oraz ryzyko szkody. Szersza ochrona lub większe ryzyko mogą podwyższyć cenę polisy.
Ważne
Niska składka nie oznacza korzystniejszej umowy, jeśli towarzyszą jej istotne wyłączenia albo mniej korzystne zasady rozliczenia szkody.
Jak wybrać ofertę i bezpiecznie zawrzeć umowę?
Najpierw ustal, co ma być chronione i przed jakimi zdarzeniami. Następnie porównaj oferty o zbliżonym zakresie, zamiast zestawiać wyłącznie ich ceny.
Przy wyborze AC sprawdź zakres ochrony, sumę ubezpieczenia oraz sposób likwidacji szkody. Ważne są również amortyzacja części, franszyza integralna i udział własny, ponieważ zapisy te wpływają na rozliczenie szkody.
Czytając umowę, zwróć uwagę na terminy zgłoszenia szkody i wymagane dokumenty. Sprawdź także daty obowiązywania i przedłużania umowy, koszty rezygnacji oraz sposób składania reklamacji i roszczeń.
Przy zakupie przez internet zweryfikuj usługodawcę, przeczytaj regulamin i cennik oraz zachowaj dokumenty. Fałszywe strony mogą służyć wyłudzeniu danych lub pieniędzy; niejasne warunki warto skonsultować ze specjalistą.
Zapamiętaj
Przed zaakceptowaniem umowy przeczytaj także jej ograniczenia i wyłączenia, a nie tylko opis zalet produktu.
Ubezpieczenia osobowe: różne zdarzenia, różne świadczenia
Ochrona osobowa dotyczy człowieka, a nie jego rzeczy. Zdarzeniem uruchamiającym świadczenie może być śmierć, choroba, uszczerbek po wypadku lub dożycie wieku określonego w umowie.
| Rodzaj | Główny cel |
|---|---|
| Na życie | zabezpieczenie wskazanych osób |
| Inwestycyjne | ochrona i inwestowanie |
| Od choroby | ochrona przy określonych schorzeniach |
| NNW | ochrona przed następstwami wypadku |
W ubezpieczeniu na życie można wskazać osoby uprawnione do świadczenia; trzeba też sprawdzić zdarzenia objęte umową. W NNW znaczenie mają następstwa wypadku, natomiast w ochronie od choroby - lista schorzeń i przewidziane świadczenia.
Część inwestycyjna nie daje pewności zysku. Środki lokowane na rynku mogą zwiększyć wartość, ale mogą też przynieść stratę; oceniając produkt, trzeba uwzględnić zarówno ochronę, jak i ryzyko inwestowania.
Ubezpieczenia społeczne i instytucje, które je obsługują
Ubezpieczenia społeczne zabezpieczają sytuacje, w których dochód z pracy ustaje lub staje się niemożliwy do uzyskania. Obejmują pracowników i osoby prowadzące działalność gospodarczą na zasadach właściwych dla ich sytuacji.
ZUS obsługuje system ubezpieczeń społecznych m.in. pracowników i przedsiębiorców. KRUS odpowiada za ubezpieczenia społeczne rolników.
Ubezpieczenie emerytalne służy zabezpieczeniu dochodu po zakończeniu aktywności zawodowej, a rentowe - m.in. w razie niezdolności do pracy. Ubezpieczenie chorobowe dotyczy m.in. czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, natomiast wypadkowe - skutków wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Poza składkami ubezpieczeniowymi pracodawcy odprowadzają także środki na fundusze o innych zadaniach. Fundusz Pracy finansuje m.in. wsparcie bezrobotnych i aktywizację zawodową. Fundusz Solidarnościowy wspiera m.in. osoby z niepełnosprawnościami, emerytów i rencistów, a Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zabezpiecza świadczenia w razie niewypłacalności pracodawcy.
Ubezpieczenie zdrowotne a świadczenia podczas choroby
Ubezpieczenie zdrowotne służy finansowaniu opieki medycznej. Składki przekazywane do Narodowego Funduszu Zdrowia umożliwiają finansowanie świadczeń gwarantowanych, do których należą m.in. porady lekarskie i leczenie szpitalne.
Ubezpieczenie chorobowe pełni inną funkcję: zapewnia świadczenia w określonych sytuacjach niezdolności do pracy. Odrębna prywatna polisa od choroby może natomiast przewidywać wypłatę lub usługi medyczne wskazane w umowie.
Ważne
Zdrowotne, chorobowe i prywatne ubezpieczenie od choroby nie są trzema nazwami tego samego produktu. Różnią się zadaniem i zasadami korzystania ze świadczeń.
Dodatkowa emerytura i działanie procentu składanego
Trzeci filar pozwala dobrowolnie budować dodatkowe oszczędności na czas po zakończeniu pracy. Ma uzupełniać środki z obowiązkowego systemu emerytalnego.
IKE i IKZE są indywidualnymi formami oszczędzania, zasilanymi przez właściciela konta. Rozwinięcia nazw to Indywidualne Konto Emerytalne i Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego.
PPK, czyli Pracownicze Plany Kapitałowe, łączą wpłaty pracownika, pracodawcy i dopłaty państwa. W PPE, czyli Pracowniczych Programach Emerytalnych, składkę podstawową finansuje pracodawca, a pracownik może dopłacać własne środki.
Przy procencie składanym odsetki dopisuje się do oszczędności i dalej inwestuje wraz z nimi. W kolejnym okresie podstawą naliczania zysku jest więc większy kapitał. Dłuższy czas oszczędzania pozwala wielokrotnie powtarzać ten mechanizm.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
Geografia 25 fiszek uczy się 4
Geografia 25 fiszek uczy się 3
Polski 40 fiszek
Historia 30 fiszek
Matematyka 24 fiszki uczy się 6
Biologia 40 fiszek uczy się 1
