Rzeczownik i jego odmiana w języku polskim

1.rzeczownik

Odmienna część mowy nazywająca osoby, zwierzęta, rośliny, rzeczy, zjawiska, cechy i czynności ujęte jako nazwy. Odpowiada najczęściej na pytania: kto? co?

2.odmiana przez przypadki

Zmiana formy rzeczownika zależnie od jego funkcji w zdaniu. W języku polskim rzeczownik odmienia się przez siedem przypadków.

3.deklinacja

Odmiana rzeczowników przez przypadki i liczby. Obejmuje końcówki fleksyjne oraz typowe wzory odmiany.

4.liczba pojedyncza

Forma rzeczownika odnosząca się do jednego obiektu, osoby lub zjawiska, np. „dom”, „uczeń”, „radość”.

5.liczba mnoga

Forma rzeczownika odnosząca się do więcej niż jednego obiektu, osoby lub zjawiska, np. „domy”, „uczniowie”, „radości”.

6.rodzaj gramatyczny

Cecha rzeczownika ujawniająca się w zgodności z innymi wyrazami. W liczbie pojedynczej wyróżnia się zwykle rodzaj męski, żeński i nijaki, a w liczbie mnogiej męskoosobowy i niemęskoosobowy.

7.rodzaj męski

Rodzaj rzeczowników takich jak „chłopiec”, „stół”, „bohater”. W liczbie pojedynczej łączy się np. z formami „ten”, „dobry”.

8.rodzaj żeński

Rodzaj rzeczowników takich jak „kobieta”, „szkoła”, „noc”. W liczbie pojedynczej łączy się np. z formami „ta”, „dobra”.

9.rodzaj nijaki

Rodzaj rzeczowników takich jak „dziecko”, „okno”, „morze”. W liczbie pojedynczej łączy się np. z formami „to”, „dobre”.

10.rodzaj męskoosobowy

Rodzaj w liczbie mnogiej odnoszący się głównie do grup mężczyzn lub grup mieszanych, np. „uczniowie”, „nauczyciele”. Wymaga form typu „ci”, „dobrzy”.

11.rodzaj niemęskoosobowy

Rodzaj w liczbie mnogiej obejmujący m.in. nazwy kobiet, zwierząt i rzeczy, np. „kobiety”, „psy”, „stoły”. Łączy się z formami typu „te”, „dobre”.

12.przypadki

W polszczyźnie wyróżnia się siedem przypadków: mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz. Każdy odpowiada na inne pytania i pełni inną funkcję.

13.temat fleksyjny

Stała część wyrazu, do której dołączają się końcówki fleksyjne podczas odmiany. Nie zawsze jest identyczna z całym wyrazem podstawowym.

14.końcówka fleksyjna

Część wyrazu zmieniająca się w odmianie i wskazująca np. przypadek, liczbę lub rodzaj. Przykład: w formie „domu” końcówką jest „-u”.

15.rzeczownik żywotny

W obrębie rodzaju męskiego to rzeczownik nazywający istotę żywą, np. „pies”, „student”. Ma to wpływ zwłaszcza na formę biernika.

16.rzeczownik nieżywotny

W obrębie rodzaju męskiego to rzeczownik nienazywający istoty żywej, np. „stół”, „telefon”. W bierniku często ma formę równą mianownikowi.