Obieg wody w przyrodzie i bilans wodny

1.Obieg wody w przyrodzie

Ciągły ruch wody między atmosferą, hydrosferą, litosferą i biosferą. Obejmuje m.in. parowanie, kondensację, opad, infiltrację, spływ powierzchniowy i podziemny.

2.Parowanie

Przemiana wody ciekłej w parę wodną. Zachodzi z powierzchni oceanów, mórz, jezior, rzek, gleby i roślin, a jego intensywność zależy m.in. od temperatury, wiatru i wilgotności powietrza.

3.Transpiracja

Oddawanie pary wodnej przez rośliny, głównie przez aparaty szparkowe liści. Jest ważnym elementem obiegu wody i razem z parowaniem tworzy ewapotranspirację.

4.Ewapotranspiracja

Łączna ilość wody oddawanej do atmosfery przez parowanie z podłoża i zbiorników wodnych oraz przez transpirację roślin.

5.Kondensacja

Skraplanie pary wodnej, czyli przemiana gazu w drobne kropelki wody (przejście pary bezpośrednio w kryształki lodu to resublimacja). Prowadzi do powstawania chmur, mgły i opadów.

6.Opad atmosferyczny

Woda spadająca z atmosfery na powierzchnię Ziemi w postaci deszczu, śniegu, gradu lub mżawki. Jest głównym źródłem zasilania wód powierzchniowych i podziemnych.

7.Infiltracja

Wsiąkanie wody opadowej lub roztopowej w glebę i głębsze warstwy podłoża. Zależy m.in. od rodzaju gruntu, nachylenia terenu i stopnia jego nasycenia wodą.

8.Spływ powierzchniowy

Przemieszczanie się wody po powierzchni terenu do rzek, jezior i mórz. Wzrasta, gdy podłoże słabo przepuszcza wodę lub opad jest bardzo intensywny.

9.Spływ podziemny

Powolny ruch wody w warstwach skalnych i glebowych. Zasila źródła, rzeki i zbiorniki wodne, a jednocześnie jest ważnym elementem obiegu wody.

10.Mały obieg wody

Krążenie wody, w którym para wodna pochodząca głównie z oceanów skrapla się i wraca nad ten sam obszar w postaci opadu, bez przemieszczania nad lądy.

11.Wielki obieg wody

Krążenie, w którym woda paruje głównie z oceanów, przemieszcza się w atmosferze nad lądy, spada jako opad, a następnie wraca do mórz i oceanów rzekami, lodowcami lub pod ziemią.

12.Bilans wodny

Zestawienie przychodów i rozchodów wody na określonym obszarze w danym czasie. Pozwala ocenić, czy ilość wody rośnie, maleje czy pozostaje zbliżona do stałej.

13.Przychody w bilansie wodnym

Dopływ wody na dany obszar, głównie w postaci opadów atmosferycznych, ale też dopływu rzecznego, podziemnego lub topnienia śniegu i lodu.

14.Rozchody w bilansie wodnym

Ubytki wody z danego obszaru, np. wskutek parowania, transpiracji, odpływu powierzchniowego i podziemnego oraz poboru przez człowieka.

15.Deficyt wodny

Stan, w którym rozchody wody przewyższają przychody. Prowadzi do niedoboru wilgoci w glebie, obniżenia przepływów rzek i może sprzyjać suszy.

16.Nadwyżka wodna

Stan, w którym przychody wody są większe niż rozchody. Może powodować wzrost stanów wód, podmokłość terenu, a czasem wezbrania i powodzie.