Zachodniopomorski Konkurs Języka Angielskiego - modalne, warunkowe, części mowy

1.can i could - umiejętność, pozwolenie, prośba

Can wyraża umiejętność (I can dance), możliwość i pozwolenie (You can go now) oraz prośbę (Can you help me?). Can't znaczy „nie umiem” albo „nie wolno” (You can't watch this film). Could to przeszła forma umiejętności (I could read when I was four. I couldn't visit you yesterday) i grzeczniejsza prośba: Could you help me? Po can i could stoi bezokolicznik bez to.

2.must, have to, mustn't, don't have to

Must wyraża obowiązek, który czujemy sami lub nakładamy na kogoś: I must finish it today. Have to - obowiązek z zewnątrz, np. przepisy: He has to go to the dentist. W przeszłości obu odpowiada had to. Mustn't oznacza zakaz: You mustn't ride a bike here (nie wolno). Don't have to oznacza brak konieczności: You don't have to come (nie musisz, ale możesz). Podobnie needn't: You needn't hurry.

3.should, ought to, had better - rady

Should i ought to wyrażają radę albo opinię, co jest właściwe: You should learn more. You ought to see a doctor. Pytanie: Where should I put the shopping? Had better ('d better) to mocniejsza rada z ostrzeżeniem: You'd better hurry, or you'll be late. Po should i had better stoi bezokolicznik bez to, a po ought - z to. Przeczenie: You'd better not tell him.

4.may, might, could - możliwość i pozwolenie

May, might i could wyrażają możliwość, gdy nie jesteśmy pewni: It may rain later. She might be at home. It could be true. Might zwykle oznacza nieco mniejszą szansę. May służy też do grzecznego pytania o pozwolenie i do udzielania go: May I help you? May I open the window? - Yes, you may. Will stosujemy w prośbach: Will you do it for me?

5.must i can't - wnioski o teraźniejszości

Czasowniki modalne wyrażają też, jak bardzo jesteśmy czegoś pewni. Must + bezokolicznik = jestem pewien, że tak jest: She has worked all day - she must be tired. Can't + bezokolicznik = jestem pewien, że tak nie jest: That can't be Tom - he's in Spain. Przeciwieństwem must w tym znaczeniu jest can't, a nie mustn't. Gdy nie jesteśmy pewni, używamy may, might lub could.

6.must have, can't have, might have + III forma

Wnioski o przeszłości: modal + have + III forma. Must have done = na pewno coś się stało: The streets are wet - it must have rained. Can't have done = na pewno się nie stało: The cat can't have eaten it - it was in the fridge. May/might/could have done = być może się stało: She might have gone home. Zamiast can't have można powiedzieć couldn't have.

7.should have, needn't have, could have

Should have + III forma = powinienem był, ale tego nie zrobiłem (żal, krytyka): I should have studied harder. Shouldn't have = nie powinienem był, a zrobiłem: I shouldn't have told her off. Needn't have + III forma = zrobiłem coś niepotrzebnie: I needn't have done it. Didn't need to = nie było potrzeby (zwykle więc tego nie robiłem). Could have = mogłem, ale nie skorzystałem: You could have asked me.

8.Zerowy tryb warunkowy (zero conditional)

Budowa: if + Present Simple, Present Simple. Opisuje prawa przyrody, fakty i sytuacje, które zawsze tak przebiegają: If you heat ice, it melts. If I drink coffee in the evening, I can't sleep. Zamiast if można tu użyć when bez zmiany znaczenia: When you mix blue and yellow, you get green.

9.Pierwszy tryb warunkowy i unless

Budowa: if + Present Simple, will + bezokolicznik. Opisuje realną sytuację w przyszłości i jej skutek: If it rains tomorrow, we'll stay at home. Po if nie stawiamy will (nie: If it will rain). Zamiast will mogą stać can, may, should lub tryb rozkazujący: If you see Kate, tell her to call me. Unless = if not: You won't pass unless you study (= if you don't study).

10.Drugi tryb warunkowy

Budowa: if + Past Simple, would + bezokolicznik. Opisuje sytuację nierealną albo mało prawdopodobną w teraźniejszości lub przyszłości: If I had more money, I would buy a horse (ale nie mam). If I knew her number, I would call her. W radzie mówimy If I were you, I would... - were dla wszystkich osób jest formą zalecaną. Zamiast would może stać could lub might.

11.Trzeci tryb warunkowy

Budowa: if + Past Perfect, would have + III forma. Opisuje nierealną przeszłość - coś, co mogło się stać, ale się nie stało: If we had left earlier, we wouldn't have missed the train (wyszliśmy za późno i spóźniliśmy się). If she had studied, she would have passed the test. Zamiast would have może stać could have lub might have.

12.Mieszane tryby warunkowe

Łączą różne czasy w obu częściach zdania. Przeszła przyczyna i teraźniejszy skutek: if + Past Perfect, would + bezokolicznik: If I had slept better last night, I wouldn't be so tired now. Stała cecha w teraźniejszości i przeszły skutek: if + Past Simple, would have + III forma: If I weren't so shy, I would have talked to him at the party.

13.I wish / If only - teraźniejszość

I wish i If only wyrażają żal, że jest inaczej, niż byśmy chcieli. O teraźniejszości: wish + Past Simple: I wish I had a dog (nie mam psa). I wish I were taller. If only I knew the answer! Gdy chcemy, żeby ktoś zmienił zachowanie albo żeby coś się zmieniło, używamy would: I wish you would stop talking. If only it would stop raining! O sobie tak nie mówimy (nie: I wish I would).

14.I wish / If only - przeszłość

Żal dotyczący przeszłości wyrażamy przez I wish lub If only + Past Perfect: I wish I had gone to the party yesterday (nie poszedłem i żałuję). If only I hadn't eaten so much! She wishes she had studied harder. If only brzmi mocniej i bardziej emocjonalnie niż I wish.

15.Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Policzalne mają liczbę mnogą i łączą się z a/an: a desk, two desks. Niepoliczalne nie mają liczby mnogiej i nie łączą się z a/an: water, money, bread, advice, information, furniture, news, homework, luggage. Aby je policzyć, dodajemy wyraz miary: a piece of advice, a bottle of water, a loaf of bread. News, choć kończy się na -s, łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczej: The news is good.

16.Liczba mnoga regularna i nieregularna

Regularnie dodajemy -s (room - rooms), a po -s, -sh, -ch, -x i w niektórych wyrazach na -o: -es (box - boxes, potato - potatoes). Spółgłoska + y daje -ies (city - cities). Wiele wyrazów na -f/-fe ma -ves (knife - knives, leaf - leaves). Formy nieregularne: child - children, man - men, woman - women, foot - feet, tooth - teeth, mouse - mice, person - people. Bez zmiany: sheep, fish, deer.

17.Wyrażanie posiadania: 's, s' i of

Przy osobach i zwierzętach dodajemy 's: Kate's notebook, my dad's car. Rzeczownik w liczbie mnogiej zakończony na -s dostaje sam apostrof: the boys' room (pokój chłopców), a nieregularny - 's: the children's toys. Przy rzeczach używamy zwykle of: the end of the film, the photo of my sister. Konstrukcja a friend of mine = jeden z moich przyjaciół.

18.Przedimek a/an

A/an stawiamy przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, gdy mówimy o czymś po raz pierwszy lub o jednej z wielu rzeczy: I've got a dog. Także przy zawodach (She's a doctor) i w wyrażeniach once a week, 50 km an hour. O wyborze decyduje wymowa: an przed samogłoską w wymowie (an apple, an hour - h nieme), a przed spółgłoską w wymowie (a dog, a university, a European country).

19.Przedimek the

The stawiamy, gdy wiadomo, o którą rzecz chodzi: wspomnianą wcześniej (I saw a dog. The dog was black) albo jedyną (the sun, the moon). Także przed stopniem najwyższym (the best), liczebnikiem porządkowym (the first), nazwami rzek, mórz i oceanów (the Thames, the Atlantic), łańcuchów górskich (the Alps), krajów w liczbie mnogiej lub z wyrazem states, kingdom (the USA, the UK) oraz instrumentów (play the piano).

20.Brak przedimka

Nie stawiamy przedimka, gdy mówimy ogólnie o rzeczownikach w liczbie mnogiej lub niepoliczalnych: Dogs are friendly. I like music. Bez przedimka są też: posiłki (have breakfast), sporty i gry (play football), języki (speak English), większość nazw krajów, miast i ulic (Poland, London) oraz wyrażenia go to school, go to bed, at home, by bus, on foot.

21.much, many, a lot of, (a) few, (a) little

Many i few łączą się z rzeczownikami policzalnymi (many books), a much i little - z niepoliczalnymi (much time). A lot of pasuje do obu, zwłaszcza w zdaniach twierdzących. A few (kilka) i a little (trochę) mają znaczenie pozytywne: I have a few friends here. Few i little bez a znaczą „niewiele, za mało”: He has few friends and feels lonely. Pytanie o ilość: How much...? / How many...?

22.some, any, no i złożenia (somebody, anything, nowhere)

Some stosujemy w zdaniach twierdzących oraz w propozycjach i prośbach (Would you like some tea?), any - w przeczeniach i pytaniach (There isn't any milk. Have you got any pets?). No zastępuje not any: There is no milk. Tak samo działają złożenia: somebody, something, somewhere; anybody, anything, anywhere; nobody, nothing, nowhere. W angielskim jest jedno przeczenie: I didn't see anybody albo I saw nobody.

23.both, either, neither, none

Both (obaj, oba) odnosi się do dwóch: Both girls are tall. Either (którykolwiek z dwóch) i neither (żaden z dwóch): You can take either bus. Neither of them came. Pary: both ... and (i ... i), either ... or (albo ... albo), neither ... nor (ani ... ani). None (żaden, nic) dotyczy więcej niż dwóch: None of my friends was there. No stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem: no money.

24.Stopniowanie przymiotników - regularne

Przymiotniki jednosylabowe zwykle dostają -er i -est: cold - colder - the coldest. Jeśli kończą się pojedynczą spółgłoską po pojedynczej samogłosce, podwajamy spółgłoskę: big - bigger - the biggest. Nie podwajamy w, x ani y: new - newer - the newest. Po -e dodajemy -r i -st: nice - nicer - the nicest. Spółgłoska + y daje -ier i -iest: happy - happier - the happiest. Przymiotniki dłuższe zwykle stopniujemy przez more i the most: beautiful - more beautiful - the most beautiful.

25.Stopniowanie nieregularne i porównania

Formy nieregularne: good - better - the best, bad - worse - the worst, far - farther/further - the farthest/furthest, many/much - more - the most, little - less - the least. Porównania: stopień wyższy + than (taller than me), stopień równy as ... as (as tall as), not as ... as (nie tak ... jak), the + stopień najwyższy + in/of (the best in the class). The more you read, the more you know = im więcej czytasz, tym więcej wiesz.

26.Kolejność przymiotników

Gdy przed rzeczownikiem stoi kilka przymiotników, zwykle układamy je tak: opinia (beautiful, nice) - rozmiar (big) - wiek (old) - kształt (round) - kolor (red) - pochodzenie (Italian) - materiał (wooden) - przeznaczenie (np. running shoes). Przykłady: a lovely little old house, a big round wooden table, a beautiful small red leather bag.

27.Przymiotniki z -ed i -ing

Przymiotniki na -ed opisują uczucia osoby: I'm bored (nudzę się), interested, tired, excited, surprised. Przymiotniki na -ing opisują rzecz lub osobę, która te uczucia wywołuje: The lesson is boring (lekcja jest nudna), interesting, tiring, exciting, surprising. Porównaj: I was surprised because the news was surprising.

28.Przysłówki - tworzenie i stopniowanie

Przysłówek opisuje, jak coś się dzieje. Zwykle tworzymy go z przymiotnika przez -ly: slow - slowly, careful - carefully, happy - happily, terrible - terribly. Wyjątki: good - well, fast - fast, hard - hard, late - late (hardly = prawie wcale, lately = ostatnio). Stopniowanie: fast - faster - the fastest, elegantly - more elegantly - the most elegantly, well - better - the best, badly - worse - the worst.

29.Przysłówki częstotliwości - miejsce w zdaniu

Always, usually, often, sometimes, rarely, never stoją przed czasownikiem głównym: He usually comes late. We never eat meat. Stoją jednak po be oraz po czasowniku posiłkowym lub modalnym: She is always happy. I have never been to Rome. You can always call me. Określenia every day, twice a week, once a month stoją zwykle na końcu zdania.

30.Zaimki osobowe, dzierżawcze i zwrotne

Zaimki osobowe jako podmiot: I, you, he, she, it, we, they, a jako dopełnienie: me, you, him, her, it, us, them (Help me!). Przymiotniki dzierżawcze stoją przed rzeczownikiem: my, your, his, her, its, our, their, a zaimki dzierżawcze - samodzielnie: mine, yours, his, hers, ours, theirs (It's mine). Zaimki zwrotne: myself, yourself, himself, herself, ourselves, themselves (I did it myself). Each other = nawzajem. One/ones zastępuje rzeczownik: I'll take the blue one.

31.Zaimki względne: who, which, that, whose, where

Zaimki względne łączą zdania i odnoszą się do rzeczownika przed nimi. Who - do ludzi (the girl who lives next door), which - do rzeczy i zwierząt (the book which I read), that - do ludzi i rzeczy w zdaniach określających, whose - przynależność (the boy whose father is a pilot), where - miejsce (the town where I was born). Po przecinku, gdy dodajemy informację, nie używamy that: My aunt, who lives in Gdynia, is a nurse.

32.Przyimki czasu: at, on, in

At stoi przed godzinami i porami dnia (at 7 a.m., at noon, at night) oraz przed świętami jako okresem (at Christmas, at the weekend - w odmianie amerykańskiej on the weekend). On - przed dniami i datami (on Saturday, on 5th May, on my birthday, on Monday morning). In - przed miesiącami, latami, porami roku i częściami dnia (in July, in 2010, in winter, in the morning).

33.Przyimki miejsca i kierunku

Miejsce: in (w środku: in the box, in the north), on (na powierzchni: on the wall, on the left), at (w punkcie: at the bus stop, at school), next to (obok), between (między), opposite (naprzeciwko), behind (za), in front of (przed), under (pod), above (nad). Kierunek: into (do środka), out of (z), across (przez, na drugą stronę), through (przez coś, w środku), along (wzdłuż), towards (w stronę). Sposób: by car, by bus, ale on foot.

34.Przyimki po czasownikach i przymiotnikach

Wiele czasowników i przymiotników łączy się ze stałym przyimkiem: wait for, listen to, look at, depend on, belong to, agree with, think about/of. Przymiotniki: interested in, good at, bad at, afraid of, proud of, fond of, tired of, keen on, different from, famous for, angry with (z osobą), angry about (o sprawę). Po przyimku czasownik ma formę -ing: I'm good at swimming.

35.Phrasal verbs - codzienne czynności

Phrasal verb to czasownik z partykułą, która zmienia jego znaczenie: get up (wstawać), wake up (budzić się), look after (opiekować się), look for (szukać), take off (zdjąć ubranie; startować - o samolocie), put on (założyć), try on (przymierzyć), turn on/off (włączyć/wyłączyć), find out (dowiedzieć się), give up (zrezygnować, rzucić), grow up (dorastać).

36.Phrasal verbs - ważne połączenia

look forward to + -ing (nie móc się doczekać): I'm looking forward to seeing you. run out of (wyczerpać zapas): We've run out of milk. get on with (dogadywać się z): I get on well with my sister. put off (odłożyć na później), set off (wyruszyć w drogę), turn down (odrzucić; ściszyć), look up (sprawdzić w słowniku), come across (natknąć się), take after (być podobnym do rodzica): She takes after her mum.

37.Czasownik + -ing czy to + bezokolicznik?

Po enjoy, finish, avoid, mind, can't stand, suggest i po przyimkach stoi -ing: I enjoy reading. Po want, decide, hope, plan, learn, would like stoi to + bezokolicznik: I'd like to go. Like, love, hate, start, begin łączą się z obiema formami. Stop, remember i forget zmieniają znaczenie: stop to buy (zatrzymać się, żeby kupić) - stop buying (przestać kupować); remember to call (pamiętać, żeby zadzwonić) - remember calling (pamiętać, że się dzwoniło). Po przymiotniku: It's nice to meet you.

38.Imiesłów czynny oraz zdania z it i there

Imiesłów czynny (-ing) może opisywać rzeczownik zamiast zdania względnego: a girl wearing a blue T-shirt (= who is wearing). There is/are mówi, że coś istnieje lub gdzieś się znajduje: There is a new stadium in my town. There were many people in the park. It jest podmiotem przy pogodzie, czasie, odległości i ocenach: It is cold today. It's ten o'clock. It's 5 km to the lake. It's nice to see you.

39.Liczebniki główne i porządkowe

Liczebniki główne: one, two ... a hundred, a thousand, a million. Po liczbie słowa hundred, thousand, million nie mają -s ani of: two hundred people, three thousand books; ale hundreds of people (setki ludzi). Porządkowe: first (1st), second (2nd), third (3rd), fourth (4th), fifth, ninth, twelfth, twentieth, twenty-first (21st), twenty-fifth (25th). Datę on 5th May czytamy on the fifth of May. Rok 2010 to twenty ten albo two thousand and ten.

40.Spójniki i zdania wykrzyknikowe

Spójniki łączą zdania: and (i), or (lub), but (ale), so (więc), because (ponieważ), when (kiedy), before (zanim), after (po tym, jak), although (chociaż), while (podczas gdy). Zdania wykrzyknikowe: What + a/an + rzeczownik policzalny: What a surprise! What + rzeczownik niepoliczalny lub w liczbie mnogiej (bez a): What beautiful weather! What nice people! How + przymiotnik lub przysłówek: How beautiful! How fast he runs! Także so i such: It's so cold! It's such a nice day!