Angielski
Ordinal numbers and dates - liczebniki porządkowe i daty
Zestaw uczy angielskich liczebników porządkowych od first do thirty-first, ich pisowni i skrótów 1st, 2nd, 3rd, 4th. Poznasz nazwy miesięcy, nauczysz się zapisywać i czytać daty po brytyjsku (the fifth of May, May the fifth) oraz lata, a także używać przyimków on i in i odpowiadać na pytanie When is your birthday?
Podcast
Ładuję…
1.ordinal numbers (liczebniki porządkowe)
Liczebniki, które mówią, który z kolei jest ktoś lub coś: first, second, third, fourth... Używamy ich w datach, przy piętrach, kolejnych lekcjach i miejscach w zawodach. Przykład: It's my first day at school. - To mój pierwszy dzień w szkole.
2.first (1st)
pierwszy. Forma nieregularna, nie mówimy „oneth”. Skrót to cyfra i dwie ostatnie litery słowa: fir-st → 1st. Przykład: January is the first month of the year.
3.second (2nd)
drugi. Forma nieregularna, nie „twoth”. Skrót: 2nd (od końcówki seco-nd). Przykład: My classroom is on the second floor.
4.third (3rd)
trzeci. Forma nieregularna, nie „threeth”. Skrót: 3rd (od końcówki thi-rd). Przykład: March is the third month of the year.
5.fourth (4th) i końcówka -th
czwarty. Od liczby 4 w górę liczebnik porządkowy tworzymy, dodając -th do zwykłego liczebnika: four → fourth, six → sixth, seven → seventh, ten → tenth. Skrót to cyfra + th: 4th, 6th, 7th, 10th.
6.fifth (5th)
piąty. Uwaga na pisownię: w five „ve” zamienia się w „f”: five → fifth. Przykład: Friday is the fifth day of the school week.
7.eighth (8th)
ósmy. Eight kończy się już na „t”, więc dodajemy tylko „h”: eight → eighth (jedno „t”). Przykład: August is the eighth month of the year.
8.ninth (9th)
dziewiąty. Nine traci końcowe „e”: nine → ninth. Uwaga: w nineteenth (dziewiętnasty) „e” zostaje. Przykład: September is the ninth month of the year.
9.twelfth (12th)
dwunasty. W twelve, podobnie jak w five, „ve” zamienia się w „f”: twelve → twelfth. Przykład: December is the twelfth month of the year.
10.11th, 12th, 13th
Skróty od eleventh (11.), twelfth (12.) i thirteenth (13.) kończą się na -th, bo tak kończą się te słowa. Błędem jest pisać 11st, 12nd, 13rd. Natomiast 21st, 22nd, 23rd i 31st są poprawne, bo czytamy twenty-first, twenty-second, twenty-third, thirty-first.
11.twentieth (20th), thirtieth (30th)
dwudziesty, trzydziesty. Liczebniki zakończone na -ty zmieniają „y” na „ie” i dostają -th: twenty → twentieth, thirty → thirtieth. Przykład: My mum's birthday is on the thirtieth of April.
12.twenty-first (21st)
dwudziesty pierwszy. W liczebnikach złożonych tylko ostatnia część jest porządkowa, a obie części łączy łącznik: twenty-first, twenty-second (22nd), twenty-third (23rd), thirty-first (31st). Przykład: We live in the twenty-first century.
13.January, February, March
styczeń, luty, marzec. Nazwy miesięcy w angielskim zawsze piszemy wielką literą, także w środku zdania. Uwaga na pisownię February (z „r” po Feb). Przykład: My birthday is in February.
14.April, May, June
kwiecień, maj, czerwiec. Przykład: Easter is often in April. The school year in Poland ends in June.
15.July, August, September
lipiec, sierpień, wrzesień. Uwaga: July ma jedno „l” i kończy się na „y”. Przykład: In Poland the school year starts in September.
16.October, November, December
październik, listopad, grudzień. October piszemy przez „c”, a nie „Oktober”. Przykład: Christmas Day is in December.
17.5 May / 5th May (zapis daty po brytyjsku)
W brytyjskim angielskim piszemy najpierw dzień, potem miesiąc, na końcu rok: 5 May 2025 albo 5th May 2025. W zapisie liczbowym też dzień jest pierwszy: 4/7/2025 to w Wielkiej Brytanii 4 lipca 2025. Amerykanie piszą odwrotnie, najpierw miesiąc (July 4).
18.the fifth of May / May the fifth (odczyt daty)
Datę zawsze czytamy liczebnikiem porządkowym. Mówimy the fifth of May albo May the fifth, choć piszemy krótko 5 May lub 5th May. Nie mówimy „five May”. Przykład: Today is the fifth of May.
19.czytanie lat
Lata do 1999 czytamy parami cyfr: 1998 - nineteen ninety-eight, 1989 - nineteen eighty-nine. Lata 2000-2009: two thousand (2000), two thousand and seven (2007). Późniejsze lata czytamy zwykle znów parami: 2025 - twenty twenty-five (można też two thousand and twenty-five).
20.on + data
Przed konkretną datą, dniem tygodnia i dniem świątecznym stawiamy on: on the 3rd of June, on Monday, on my birthday, on Christmas Day. Przykład: The party is on Saturday.
21.in + miesiąc / rok / pora roku
Przed samym miesiącem, rokiem i porą roku stawiamy in: in June, in 2024, in summer. Przykład: My birthday is in June. Gdy dodasz dzień, zmień przyimek na on: on the 3rd of June.
22.When is your birthday?
Kiedy masz urodziny? Odpowiadamy: It's on the 3rd of June (czytamy: the third of June) albo krócej: It's in June. Można też powiedzieć: My birthday is on the 3rd of June.
23.What's the date today?
Jaka jest dzisiaj data? Odpowiadamy: It's the first of October. albo It's October the first. Nie myl z pytaniem What day is it today?, które dotyczy dnia tygodnia: It's Monday.
24.the + liczebnik porządkowy
Przed liczebnikiem porządkowym zwykle stawiamy the: the first lesson (pierwsza lekcja), the second floor (drugie piętro), the tenth of March. Przykład: Our classroom is on the third floor.
Notatka
Liczebniki porządkowe - do czego służą
Liczebniki porządkowe (ordinal numbers) odpowiadają na pytanie „który z kolei?”. Używamy ich, gdy mówimy o datach, piętrach, kolejnych lekcjach albo miejscu w zawodach: the first lesson, the second floor, I was third in the race.
Trzy pierwsze liczebniki są nieregularne i trzeba je zapamiętać: first (pierwszy), second (drugi) i third (trzeci). Od czwartego w górę zwykle wystarczy dodać -th do zwykłego liczebnika: four → fourth, six → sixth, seven → seventh, ten → tenth, fifteen → fifteenth.
Przed liczebnikiem porządkowym najczęściej stoi the: the fourth day, the tenth of May.
Zapamiętaj
Nieregularne są tylko first, second i third, a od czwartego dodajemy -th, czasem ze zmianą pisowni: fourth, fifth, sixth, seventh...
Pułapki w pisowni
Kilka liczebników zmienia pisownię przed dodaniem -th:
- five → fifth i twelve → twelfth: „ve” zamienia się w „f”,
- eight → eighth: dodajemy tylko „h”, bo słowo kończy się już na „t”,
- nine → ninth: znika końcowe „e” (ale nineteenth zachowuje „e”),
- twenty → twentieth, thirty → thirtieth: „y” zmienia się w „ie”.
W liczebnikach złożonych zmieniamy tylko ostatnią część, a całość łączymy łącznikiem: twenty-first, twenty-second, twenty-third, thirty-first. Mówimy więc twenty-first, a nie twentieth-first ani twenty-oneth.
Skróty: 1st, 2nd, 3rd, 4th
Skrót liczebnika porządkowego to cyfra i dwie ostatnie litery słowa: first → 1st, second → 2nd, third → 3rd, fourth → 4th, fifth → 5th.
Ta sama zasada działa w większych liczbach: twenty-first → 21st, twenty-second → 22nd, twenty-third → 23rd, thirty-first → 31st, ale twenty-fourth → 24th.
Ważne
Liczby 11, 12 i 13 to pułapka: eleventh, twelfth i thirteenth kończą się na -th, więc piszemy 11th, 12th i 13th, nigdy 11st, 12nd ani 13rd.
Skróty są bardzo wygodne przy zapisie dat, np. 1st May, 22nd August, 31st December.
Miesiące, zapis i odczytywanie dat
Nazwy miesięcy zawsze piszemy wielką literą: January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November, December. Uwaga na pisownię February (z „r” po Feb) i October (przez „c”).
W brytyjskim angielskim zapisujemy datę tak jak po polsku: dzień, miesiąc, rok, np. 5 May 2025 albo 5th May 2025. Zapis liczbowy 4/7/2025 to w Wielkiej Brytanii 4 lipca. Amerykanie piszą najpierw miesiąc (July 4), dlatego ten sam zapis odczytaliby jako 7 kwietnia.
Czytając datę, zawsze używamy liczebnika porządkowego, nawet gdy w zapisie widać samą cyfrę. Mamy dwie poprawne kolejności:
- the fifth of May,
- May the fifth.
Przykład
Piszesz 22nd August, a mówisz: the twenty-second of August albo August the twenty-second.
Lata do 1999 czytamy parami cyfr: 1998 to nineteen ninety-eight. Lata 2000-2009 czytamy two thousand (2000), two thousand and seven (2007), a późniejsze zwykle znów parami: 2025 to twenty twenty-five (można też two thousand and twenty-five).
Przyimki on i in oraz rozmowa o datach
Przyimek przed datą zależy od tego, jak dokładnie ją podajemy:
- on przed konkretnym dniem: on the 3rd of June, on Monday, on my birthday, on Christmas Day,
- in przed samym miesiącem, rokiem lub porą roku: in June, in 2010, in winter.
Ważne
Gdy do miesiąca dodasz dzień, in zmienia się w on: in June, ale on the 3rd of June.
Pytanie When is your birthday? znaczy „Kiedy masz urodziny?”. Odpowiadamy: It's on the 3rd of June. albo krótko: It's in June.
O dzisiejszą datę pytamy What's the date today?, a odpowiadamy: It's the first of October. Nie myl tego z pytaniem What day is it today?, które dotyczy dnia tygodnia (It's Monday).
Quizy w tym zestawie
28 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
12 fiszek uczy się 2
Edukacja i szkoła – słownictwo angielskie40 fiszek uczy się 7
Praca, kariera i rynek pracy – słownictwo angielskie30 fiszek uczy się 2
Człowiek: wygląd, charakter i zainteresowania30 fiszek uczy się 6
W restauracji po angielsku16 fiszek uczy się 9
Angielskie słownictwo: twarz i cechy charakteru23 fiszki uczy się 7