Angielski
Środki językowe na egzaminie ósmoklasisty - transformacje i luki
Zestaw przygotowuje do zadań ze środków językowych na egzaminie ósmoklasisty. Poznasz najczęstsze przekształcenia zdań (too i enough, so i such, must i have to, it takes, used to, stopniowanie, strona bierna) oraz typowe kolokacje i formy wyrazów, a w quizie przećwiczysz je na zdaniach w stylu egzaminu.
Podcast
Ładuję…
1.too + przymiotnik (+ to)
za, zbyt - więcej, niż trzeba, więc pojawia się problem. Too stoi PRZED przymiotnikiem: The tea is too hot to drink. I'm too tired to go out.
2.przymiotnik + enough (+ to)
wystarczająco. Enough stoi PO przymiotniku: She's old enough to drive. The room isn't big enough for six people. Błąd: enough old.
3.enough + rzeczownik
Przed rzeczownikiem enough stoi z przodu: We haven't got enough time. There aren't enough chairs for everyone.
4.too... = not... enough
Typowa transformacja: zmieniamy przymiotnik na przeciwny. He is too young to watch this film. = He isn't old enough to watch this film. The water is too cold to swim in. = The water isn't warm enough to swim in.
5.so + przymiotnik
tak, taki. So stoi przed samym przymiotnikiem, bez rzeczownika: The film was so boring that I fell asleep. She is so kind!
6.such (a/an) + przymiotnik + rzeczownik
taki, tak. Such stoi przed przymiotnikiem z rzeczownikiem: It was such a boring film that I fell asleep. They are such nice people. Przy rzeczowniku policzalnym w liczbie pojedynczej dodajemy a lub an.
7.must / have to
musieć. Must wyraża przymus, który odczuwa mówiący: I must study more. Have to wyraża obowiązek z zewnątrz: I have to wear a uniform. W zdaniach twierdzących oba oznaczają konieczność. Przeszłość: had to (I had to stay at home).
8.mustn't ≠ don't have to
Mustn't = nie wolno (zakaz): You mustn't use your phone during the exam. Don't have to = nie musisz (brak konieczności): You don't have to come early. Transformacja: It isn't necessary to... = You don't have to...
9.be allowed to
mieć pozwolenie. You aren't allowed to park here. = You mustn't park here. = You can't park here. Pozwolenie: We are allowed to use dictionaries. = We can use dictionaries.
10.It takes (sb) + czas + to...
zajmuje (komuś) ileś czasu. It takes me 20 minutes to get to school. = I need 20 minutes to get to school. W przeszłości: It took us two hours to clean the house. Pytanie: How long does it take you to...?
11.spend + czas + -ing
spędzać czas na robieniu czegoś. I spend an hour a day doing homework. Często zamiennik it takes: It took me an hour to tidy my room. = I spent an hour tidying my room.
12.used to + bezokolicznik
kiedyś (a teraz już nie) - przeszłe zwyczaje i stany. I used to play with dolls. He didn't use to like vegetables. Did you use to...? Transformacja: I don't play the piano any more. = I used to play the piano.
13.stopień wyższy: -er / more... than
Krótkie przymiotniki dostają -er (taller, bigger, easier), długie more (more interesting). Nieregularne: good - better, bad - worse, far - further. My bike is cheaper than yours. Po stopniu wyższym stoi than.
14.stopień najwyższy: the -est / the most
the tallest, the biggest, the most expensive; nieregularne: the best, the worst. Transformacja: No one in my class is taller than Adam. = Adam is the tallest person in my class.
15.(not) as... as
(nie) tak... jak. Ola is as tall as Kate. (Ola jest tak wysoka jak Kate.) Tom isn't as tall as Mark. = Mark is taller than Tom. Między as i as stoi przymiotnik w stopniu równym.
16.strona bierna: be + III forma
Stosujemy ją, gdy ważne jest, co się dzieje, a nie kto to robi. Present Simple: English is spoken all over the world. Past Simple: This castle was built in the 14th century. Sprawcę dodajemy po by: Harry Potter was written by J.K. Rowling.
17.strona czynna → strona bierna
Dopełnienie staje się podmiotem, a czas się nie zmienia. They make cars in this factory. = Cars are made in this factory. Someone stole my bike. = My bike was stolen.
18.Let's / Why don't we / How about
Propozycje. Let's go to the cinema. = Why don't we go to the cinema? = How about going to the cinema? Po How about i What about czasownik ma końcówkę -ing.
19.would like to = want to
chcieć (grzeczniej). I'd like to visit London. = I want to visit London. Would you like some tea? Po would like stoi to + bezokolicznik albo rzeczownik.
20.Present Perfect: for / since
for + okres czasu (for two years), since + punkt w czasie (since 2020, since Monday). I have known her for five years. Transformacja: I last saw him two years ago. = I haven't seen him for two years.
21.belong to / whose
należeć do. Whose is this phone? = Who does this phone belong to? This bag belongs to Kate. = This is Kate's bag.
22.przymiotnik + przyimek
Typowe połączenia: good at (dobry w), interested in (zainteresowany), afraid of (bać się), proud of (dumny z), keen on (lubić coś), different from (różny od). Po przyimku czasownik ma -ing: She's good at swimming.
23.make czy do?
make: make a mistake, make a cake, make friends, make a decision, make a noise. do: do homework, do the shopping, do sport, do the washing-up, do your best. Na egzaminie to częsta luka.
24.take / have / go - kolokacje
take a photo, take a bus, take an exam; have fun, have breakfast, have a shower, have a good time; go shopping, go swimming, go for a walk. Uwaga: take a photo, nie make a photo.
25.formy wyrazów: -ful, -less, un-
Od rzeczownika tworzymy przymiotnik: care - careful (ostrożny) - careless (nieostrożny), help - helpful (pomocny), use - useful (przydatny) - useless (bezużyteczny). Przedrostek un- tworzy przeciwieństwo: happy - unhappy, friendly - unfriendly.
26.-ed czy -ing?
-ed opisuje, jak ktoś się czuje: I'm bored, interested, tired, excited. -ing opisuje, jaka jest rzecz lub sytuacja: The film is boring, interesting, tiring, exciting. Błąd: I'm boring (= jestem nudny).
27.przymiotnik → przysłówek (-ly)
Przymiotnik opisuje rzeczownik, a przysłówek czynność. She is a careful driver. = She drives carefully. Nieregularne: good - well, fast - fast, hard - hard. He is a good swimmer. = He swims well.
28.rzeczowniki od innych słów
Częste końcówki: -tion / -sion (invite - invitation, decide - decision), -ment (enjoy - enjoyment), -ness (happy - happiness, kind - kindness), -er / -or (teach - teacher, act - actor). Po a, the, my zwykle potrzebny jest rzeczownik.
29.Jak rozwiązywać transformacje
Najpierw ustal, co w zdaniu ma pozostać takie samo. Potem sprawdź czas (teraźniejszy czy przeszły) i osobę. Poszukaj znanego wzorca: too / enough, so / such, must / have to, it takes, used to, stopniowanie, strona bierna. Na koniec przeczytaj gotowe zdanie i porównaj jego sens z oryginałem.
Notatka
Na czym polegają zadania ze środków językowych
Zadania ze środków językowych sprawdzają, czy znasz gramatykę i słownictwo na tyle dobrze, żeby poprawnie ich użyć. Na egzaminie ósmoklasisty pojawiają się m.in. takie typy zadań:
- wybór słowa lub wyrażenia, które pasuje do luki w zdaniu albo w tekście,
- wybór wyrażenia lub zdania, które ma to samo znaczenie co podany fragment (transformacja),
- uzupełnianie luk podanymi wyrazami w odpowiedniej formie,
- przetłumaczenie na angielski fragmentów zdań podanych w nawiasach.
W każdym z nich liczy się poprawność: dobra końcówka, właściwy czas, odpowiedni przyimek. Jeden błędny wyraz może sprawić, że cała odpowiedź jest niepoprawna.
Too, enough, so i such
Too (za, zbyt) stoi przed przymiotnikiem i oznacza, że czegoś jest za dużo: The tea is too hot to drink.
Enough (wystarczająco) stoi po przymiotniku, ale przed rzeczownikiem: old enough, warm enough, enough time, enough chairs.
Typowa transformacja polega na zamianie przymiotnika na przeciwny: He is too young to drive. = He isn't old enough to drive.
So (tak) łączy się z samym przymiotnikiem, a such (taki) z przymiotnikiem i rzeczownikiem: The day was so nice that we went out. = It was such a nice day that we went out.
Zapamiętaj
too + przymiotnik, przymiotnik + enough, so + przymiotnik, such a + przymiotnik + rzeczownik.
Must, have to, mustn't i it takes
Must i have to oznaczają konieczność: I must go now. We have to wear uniforms. W przeszłości używamy had to.
W przeczeniach znaczenie się rozchodzi:
- mustn't = nie wolno (zakaz): You mustn't run in the corridor. Podobnie: You aren't allowed to run. You can't run.
- don't have to = nie musisz (nie trzeba): You don't have to come early. Podobnie: It isn't necessary to come early.
Konstrukcja it takes mówi, ile czasu coś zajmuje: It takes me 20 minutes to get to school. = I need 20 minutes to get to school. W pytaniu: How long does it take you to...?
Ważne
Mustn't i don't have to to NIE są synonimy. Pomylenie zakazu z brakiem obowiązku to jeden z najczęstszych błędów w transformacjach.
Used to, stopniowanie i strona bierna
Used to opisuje przeszłe zwyczaje i stany, które już się skończyły: I used to have long hair. (Kiedyś miałam długie włosy.) Przeczenie i pytanie tworzymy z did: I didn't use to like fish. Did you use to play football?
Stopniowanie często pojawia się w parach zdań o tym samym znaczeniu:
- Kate is taller than Ola. = Ola isn't as tall as Kate.
- Nobody in my class is faster than Adam. = Adam is the fastest person in my class.
Pamiętaj o formach nieregularnych: good - better - the best, bad - worse - the worst.
Strona bierna to forma be + III forma czasownika. Czas zostaje taki sam jak w stronie czynnej: They built the bridge in 1990. = The bridge was built in 1990. People speak English here. = English is spoken here.
Przykład
Someone broke the window yesterday. = The window was broken yesterday.
Kolokacje i przyimki
Kolokacje to wyrazy, które w języku angielskim zwykle występują razem. Nie da się ich przetłumaczyć słowo po słowie z polskiego, trzeba je zapamiętać.
- make: make a mistake, make friends, make a cake, make a decision
- do: do homework, do the shopping, do sport, do your best
- take: take a photo, take a bus, take an exam
- have: have fun, have a good time, have breakfast
Z przymiotnikami łączą się stałe przyimki: good at, interested in, afraid of, proud of, different from. Po przyimku czasownik ma końcówkę -ing: I'm interested in learning Spanish.
Podobnie po How about i What about: How about going to the park?
Formy wyrazów i strategia rozwiązywania
W zadaniach z lukami często trzeba zmienić formę wyrazu. Najpierw ustal, jakiej części mowy brakuje:
- po a, the, my zwykle stoi rzeczownik: an invitation, my decision, happiness
- po be i przed rzeczownikiem przymiotnik: careful, useful, unhappy
- przy czasowniku przysłówek: carefully, quickly, well
Uważaj na pary z -ed i -ing: I'm bored (czuję się znudzony), the film is boring (film jest nudny).
Przy transformacjach sprawdź trzy rzeczy: czy sens jest dokładnie taki sam, czy czas się zgadza i czy forma jest poprawna. Uważaj na zdania, które brzmią podobnie, ale mówią coś przeciwnego, np. mustn't zamiast don't have to albo too zamiast enough.
Quizy w tym zestawie
38 pytań w 4 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
12 fiszek uczy się 2
Edukacja i szkoła – słownictwo angielskie40 fiszek uczy się 7
Praca, kariera i rynek pracy – słownictwo angielskie30 fiszek uczy się 2
Człowiek: wygląd, charakter i zainteresowania30 fiszek uczy się 6
W restauracji po angielsku16 fiszek uczy się 9
Angielskie słownictwo: twarz i cechy charakteru23 fiszki uczy się 7