Angielski
Relative clauses - zdania względne z who, which, that, where i whose
Zestaw uczy budować zdania względne po angielsku z who, which i that oraz where i whose. Poćwiczysz dobieranie zaimka do osób, rzeczy, zwierząt i miejsc, łączenie dwóch zdań w jedno i wyłapywanie typowych błędów, takich jak which o ludziach czy zbędne it na końcu zdania.
Podcast
Ładuję…
1.relative clause
Zdanie względne - część zdania, która dokładniej opisuje osobę, rzecz, zwierzę albo miejsce. Zaczyna się od zaimka względnego (who, which, that, where, whose) i stoi tuż po rzeczowniku, który opisuje. Przykład: The girl who lives next door is my friend. (Dziewczyna, która mieszka obok, jest moją koleżanką.)
2.relative pronoun
Zaimek względny - słowo, które łączy rzeczownik ze zdaniem względnym: who, which, that, where, whose. Zastępuje rzeczownik w drugiej części zdania, więc nie powtarzamy już he, she, it ani they. Przykład: I have a friend who plays the drums.
3.who
który, która, które - o OSOBACH. Przykład: The man who works in this shop is very friendly. (Mężczyzna, który pracuje w tym sklepie, jest bardzo miły.)
4.which
który, która, które - o RZECZACH i ZWIERZĘTACH. Przykłady: I lost the watch which my grandpa gave me. (Zgubiłem zegarek, który dał mi dziadek.) A cheetah is an animal which can run very fast.
5.that
który, która, które - o osobach, rzeczach i zwierzętach. Może zastąpić who albo which w zdaniach bez przecinków. Przykłady: The bike that I got for my birthday is red. The woman that teaches us art is from Ireland.
6.where
gdzie, w którym - o MIEJSCACH, w których coś się dzieje. Po where stoi pełne zdanie z własnym podmiotem. Przykład: This is the café where we meet after school. (To jest kawiarnia, w której spotykamy się po szkole.)
7.whose
którego, której, czyj - wyraża PRZYNALEŻNOŚĆ. Zaraz po whose stoi rzeczownik. Przykład: I have a friend whose dad is a pilot. (Mam kolegę, którego tata jest pilotem.)
8.whose czy who's?
Brzmią tak samo, ale znaczą co innego. whose = którego, czyj (przynależność): the girl whose bag is red. who's = skrót od who is lub who has: the boy who's sitting there (= who is sitting). Błąd: I know a boy who's sister is a singer. Poprawnie: whose sister.
9.Łączenie zdań: osoba
I have a cousin. She lives in Canada. → I have a cousin who lives in Canada. Who zastępuje she, dlatego she znika z drugiego zdania. Czasownik zostaje w tej samej formie (lives).
10.Łączenie zdań: rzecz
This is the book. I bought it yesterday. → This is the book which (that) I bought yesterday. Which zastępuje it, więc it trzeba usunąć. Błąd: This is the book which I bought it yesterday.
11.Łączenie zdań: miejsce
This is the town. I was born there. → This is the town where I was born. Where zastępuje there, więc there znika. Błąd: This is the town where I was born there.
12.Łączenie zdań: przynależność
I know a girl. Her brother is a footballer. → I know a girl whose brother is a footballer. Whose zastępuje her (albo his, their), więc nie piszemy już her.
13.a person who...
Wzór definicji osoby lub zawodu. A teacher is a person who teaches students. A vet is a person who looks after sick animals. Tak można opisać kogoś, gdy zapomnisz angielskiego słowa.
14.a thing which/that...
Wzór definicji przedmiotu. A fridge is a thing which keeps food cold. A key is a thing that opens a door.
15.an animal which/that...
Wzór definicji zwierzęcia. A giraffe is an animal which has a very long neck. A bee is an insect that makes honey.
16.a place where...
Wzór definicji miejsca. A library is a place where you can borrow books. A bakery is a shop where you can buy bread.
17.Bez przecinków w zdaniu względnym
W zdaniach, które wskazują, o kogo lub o co chodzi, po angielsku NIE stawiamy przecinków, choć po polsku je piszemy. Chłopiec, który wygrał wyścig, jest moim bratem. → The boy who won the race is my brother.
18.that po przecinku - błąd
Gdy zdanie względne podaje tylko dodatkową informację i stoi między przecinkami, nie używamy that, tylko who albo which. My grandma, who is 80, still rides a bike. Błąd: My grandma, that is 80, still rides a bike.
19.Błąd: who o rzeczach
Who odnosi się tylko do ludzi. Błąd: The phone who I bought is broken. Poprawnie: The phone which (that) I bought is broken.
20.Błąd: which o ludziach
Which nie odnosi się do ludzi. Błąd: The girl which sits next to me is funny. Poprawnie: The girl who (that) sits next to me is funny.
21.Błąd: powtórzony zaimek osobowy
Po who, which i that nie powtarzamy he, she, it ani they, bo zaimek względny już je zastępuje. Błąd: The man who he lives here is a doctor. Poprawnie: The man who lives here is a doctor.
22.Zgodność czasownika po who/which/that
Czasownik w zdaniu względnym zgadza się z rzeczownikiem, który opisujemy. the girl who lives here (jedna osoba, końcówka -s) / the girls who live here (kilka osób, bez -s). I have two friends who live in Gdańsk.
23.Zdanie względne w środku zdania
Gdy opisujemy podmiot, zdanie względne wstawiamy zaraz po nim, a dalsza część zdania głównego pojawia się później. The cake which my mum made was delicious. Podmiotem jest the cake, a orzeczeniem was delicious.
24.where czy which przy miejscach?
Where, gdy w drugim zdaniu coś się DZIEJE w tym miejscu: the school where I study. Which (that), gdy samo miejsce jest podmiotem albo dopełnieniem: the school which is near my house, the city which I visited last year.
Notatka
Czym jest zdanie względne
Zdanie względne (relative clause) dokładniej opisuje osobę, rzecz, zwierzę albo miejsce, o którym mówimy. Dzięki niemu z dwóch krótkich zdań robimy jedno dłuższe i ciekawsze. Po polsku zaczynamy je zwykle od słów „który”, „która”, „które”, „gdzie” albo „którego”.
Zdanie względne zaczyna się od zaimka względnego (relative pronoun) i stoi tuż po rzeczowniku, który opisuje:
- The girl who lives next door is my best friend.
- I've got a dog which loves swimming.
- This is the shop where my mum works.
Ważne
Po polsku zdanie względne oddzielamy przecinkami, a po angielsku w zdaniach, które wskazują, o kogo lub o co chodzi, przecinków NIE ma: The boy who won the race is my brother.
Who, which i that - osoby, rzeczy i zwierzęta
Wybór zaimka zależy od tego, KOGO lub CO opisujemy.
- who - o ludziach: the teacher who teaches us maths, a friend who lives in Kraków
- which - o rzeczach i zwierzętach: the bus which goes to the city centre, an animal which lives in the jungle
- that - o ludziach, rzeczach i zwierzętach: the man that fixed my bike, the phone that I bought
That jest bardzo częste w mowie i może zastąpić who albo which. Wyjątek: gdy zdanie względne podaje tylko dodatkową informację i stoi między przecinkami, piszemy who lub which, nigdy that. My grandpa, who is 75, plays tennis every week.
Zapamiętaj
who = osoby, which = rzeczy i zwierzęta, that = osoby, rzeczy i zwierzęta (ale nie po przecinku).
Where i whose
where (gdzie, w którym) stosujemy, gdy mówimy o miejscu, w którym coś się dzieje. Po where stoi pełne zdanie z własnym podmiotem: This is the café where we meet after school. A library is a place where you can borrow books.
whose (którego, której, czyj) wyraża przynależność. Zaraz po nim stoi rzeczownik: I have a friend whose dad is a pilot. That's the boy whose bike was stolen.
Nie myl whose z who's, które jest skrótem od who is albo who has: The girl who's singing now is my sister (= who is singing).
Uwaga na miejsca: jeśli samo miejsce jest podmiotem albo dopełnieniem, wybieramy which: the shop which sells comics, the city which we visited.
Przykład
the town where I was born (miasto, w którym się urodziłem) / the girl whose cat is lost (dziewczyna, której zgubił się kot)
Jak połączyć dwa zdania w jedno
Łącząc zdania, zastępujemy powtarzające się słowo zaimkiem względnym. To słowo znika z drugiego zdania, bo jego rolę przejmuje zaimek.
- osoba: I have a cousin. She lives in Canada. → I have a cousin who lives in Canada.
- rzecz: This is the book. I bought it yesterday. → This is the book which I bought yesterday.
- miejsce: This is the town. I was born there. → This is the town where I was born.
- przynależność: I know a girl. Her brother is a footballer. → I know a girl whose brother is a footballer.
Jeśli opisywany rzeczownik jest podmiotem całego zdania, zdanie względne wstawiamy w środek: The cake was delicious. My mum made it. → The cake which my mum made was delicious.
Czasownik w zdaniu względnym zgadza się z opisywanym rzeczownikiem: a friend who lives here, two friends who live here.
Typowe błędy i jak ich unikać
Na sprawdzianach najczęściej powtarzają się te same pomyłki:
- who o rzeczach: błędnie the phone who I bought, poprawnie the phone which (that) I bought
- which o ludziach: błędnie the girl which sits next to me, poprawnie the girl who (that) sits next to me
- powtórzony zaimek: błędnie the man who he lives here, the book which I read it, poprawnie the man who lives here, the book which I read
- which zamiast where: błędnie the town which I was born, poprawnie the town where I was born
- who's zamiast whose: błędnie a boy who's sister sings, poprawnie a boy whose sister sings
- what zamiast which: błędnie the film what I saw, poprawnie the film which (that) I saw
Ważne
Zanim wybierzesz zaimek, zadaj sobie pytanie: osoba, rzecz albo zwierzę, miejsce czy przynależność? Potem sprawdź, czy w zdaniu nie zostało zbędne he, she, it, they albo there.
Quizy w tym zestawie
30 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
12 fiszek uczy się 2
Edukacja i szkoła – słownictwo angielskie40 fiszek uczy się 7
Praca, kariera i rynek pracy – słownictwo angielskie30 fiszek uczy się 2
Człowiek: wygląd, charakter i zainteresowania30 fiszek uczy się 6
W restauracji po angielsku16 fiszek uczy się 9
Angielskie słownictwo: twarz i cechy charakteru23 fiszki uczy się 7