Ilustracja do zestawu: „Chłopcy z Placu Broni” - bohaterowie i wydarzenia

Polski

„Chłopcy z Placu Broni” - bohaterowie i wydarzenia

Szkoła podstawowauczy się 7 osób
24 fiszek28 pytań w 3 etapachnotatka

Zestaw pomaga powtórzyć powieść Ferenca Molnára: poznasz Nemeczka, Bokę, Feriego Acza oraz dwie zwaśnione grupy, czyli chłopców z Placu Broni i Czerwone Koszule. Uporządkujesz przyczyny i przebieg konfliktu o plac, a także zastanowisz się nad przyjaźnią, odwagą, lojalnością, honorem i znaczeniem śmierci Nemeczka.

Podcast

Ładuję…

1.Ferenc Molnár

Węgierski pisarz i autor sztuk teatralnych. Powieść „Chłopcy z Placu Broni” wydał w 1907 roku. Akcja rozgrywa się w Budapeszcie, stolicy Węgier.

2.Plac Broni

Pusty plac w Budapeszcie, otoczony kamienicami, przylegający do tartaku. Stosy drewna służyły chłopcom za twierdze. Dla chłopców był miejscem zabaw i czymś tak ważnym jak ojczyzna.

3.Chłopcy z Placu Broni

Grupa chłopców, którzy bawią się na Placu Broni. Mają wojskową organizację: generała Bokę, oficerów (kapitanów, poruczników) i jednego szeregowca - Nemeczka.

4.Nemeczek

Najmniejszy i najsłabszy z chłopców, jasnowłosy syn krawca z ubogiej rodziny. Na początku jedyny szeregowiec, z którego inni czasem się śmieją. Okazuje się najodważniejszy i najbardziej lojalny.

5.Boka

Przywódca (generał) chłopców z Placu Broni. Mądry, rozważny, opanowany, sprawiedliwy i odpowiedzialny. Potrafi planować i przebaczać, troszczy się o kolegów.

6.Feri Acz

Wódz Czerwonych Koszul. Silny, odważny i honorowy przeciwnik. Docenia odwagę Nemeczka i okazuje mu szacunek, choć walczą po przeciwnych stronach.

7.Czerwone Koszule

Grupa chłopców, którzy spotykali się w Ogrodzie Botanicznym. Nazwa pochodzi od czerwonych koszul, które nosili. Ich wodzem był Feri Acz. Chcieli zdobyć Plac Broni.

8.Ogród Botaniczny

Siedziba Czerwonych Koszul. Na wysepce na stawie odbywały się ich zebrania. To tam wyprawiali się Boka, Czonakosz i Nemeczek.

9.Bracia Pasztorowie

Dwaj silni chłopcy z grupy Czerwonych Koszul. Na początku powieści zabrali Nemeczkowi szklane kulki, wołając „ejnsztand”, czyli ogłaszając, że przejmują je siłą.

10.Gereb

Chłopiec z Placu Broni, który zazdrościł Boce przywództwa i przeszedł na stronę Czerwonych Koszul. Później żałował zdrady i wrócił do kolegów, a Boka mu przebaczył.

11.Janosz

Stróż placu i tartaku, Słowak, właściciel psa Hektora. Lubi chłopców i pozwala im bawić się na placu.

12.Czonakosz

Jeden z chłopców z Placu Broni, silny i wesoły, słynący z głośnego gwizdania na palcach. Razem z Boką i Nemeczkiem wyprawił się do Ogrodu Botanicznego.

13.Związek Kitowców

Stowarzyszenie chłopców z Placu Broni, które przechowywało kit, żeby nie stwardniał. Za karę zapisało nazwisko Nemeczka w księdze małymi literami, a na końcu, by go uhonorować, wielkimi literami.

14.Kradzież chorągiewki

Feri Acz zabrał z Placu Broni chorągiewkę chłopców. To jeden z powodów, dla których Boka postanowił wyprawić się do Ogrodu Botanicznego.

15.Pierwsza wyprawa do Ogrodu Botanicznego

Boka, Czonakosz i Nemeczek zakradli się na wysepkę Czerwonych Koszul. Nemeczek wpadł do wody. Chłopcy odkryli zdradę Gereba i zostawili kartkę z napisem „Tu byli chłopcy z Placu Broni”.

16.Samotna wyprawa Nemeczka

Nemeczek sam poszedł do Ogrodu Botanicznego, by pokazać swoją odwagę. Długo ukrywał się w wodzie, a gdy się ujawnił, chłopcy z Czerwonych Koszul wrzucili go do wody. Feri Acz był pod wrażeniem jego odwagi.

17.Choroba Nemeczka

Nemeczek kilka razy przemókł w zimnej wodzie, co skończyło się ciężką chorobą (zapaleniem płuc). Mimo gorączki nie przestawał myśleć o placu.

18.Bitwa o Plac Broni

Bitwa toczyła się według uzgodnionych, uczciwych zasad: rzucano piaskiem i mocowano się. Chory Nemeczek przybiegł na plac i powalił Feriego Acza. Chłopcy z Placu Broni wygrali.

19.Śmierć Nemeczka

Po bitwie Nemeczek umiera z powodu choroby. Jego śmierć jest najważniejszym i najsmutniejszym wydarzeniem powieści - pokazuje, jaką cenę zapłacono za zabawę w wojnę.

20.Zakończenie powieści

Boka dowiaduje się, że plac zostanie zabudowany, bo ma na nim stanąć kamienica. Rozumie, że walka o plac była daremna, a śmierć przyjaciela to ogromna strata. Szybko dorośleje.

21.Przyjaźń i lojalność

Najważniejsze wartości w powieści. Nemeczek pozostaje wierny kolegom, choć jest przez nich czasem lekceważony, i nie opuszcza ich w potrzebie.

22.Honor

Postępowanie zgodne z zasadami i szacunek nawet dla przeciwnika. Honorowo zachowują się m.in. Nemeczek, Boka i Feri Acz, który oddaje szacunek odwadze Nemeczka.

23.Odwaga i poświęcenie

Nemeczek, choć najsłabszy, nie boi się Czerwonych Koszul i mimo choroby staje do bitwy. Poświęca zdrowie i życie dla przyjaciół i placu.

24.Przyczyny konfliktu o plac

Czerwone Koszule potrzebowały miejsca do gry w piłkę i postanowiły odebrać chłopcom Plac Broni. Konflikt zaostrzyły zabranie kulek Nemeczkowi, kradzież chorągiewki i zdrada Gereba.

Notatka

Autor, miejsce i czas akcji

Autorem powieści jest , węgierski pisarz i autor sztuk teatralnych. Książka ukazała się w 1907 roku.

Akcja rozgrywa się w Budapeszcie, stolicy Węgier, pod koniec XIX wieku. Najważniejsze miejsca to:

  • - pusty plac między kamienicami, obok tartaku, ze stosami drewna, które chłopcy nazywali twierdzami,
  • - siedziba Czerwonych Koszul, z wysepką na stawie,
  • szkoła oraz ubogie mieszkanie rodziny Nemeczka.

Wydarzenia, choć zaczynają się od dziecięcej zabawy, na zawsze zmieniają życie bohaterów.

Dwie grupy i ich bohaterowie

mają wojskową organizację. Generałem jest Boka - mądry, rozważny, opanowany i sprawiedliwy. Inni chłopcy, np. , Gereb, Kolnay i Barabasz, są oficerami. Jedynym szeregowcem jest Nemeczek - najmniejszy i najsłabszy, syn ubogiego krawca, a zarazem najodważniejszy i najwierniejszy.

to grupa chłopców, którzy nosili czerwone koszule i spotykali się w Ogrodzie Botanicznym. Ich wodzem jest Feri Acz - silny, odważny i honorowy. Do tej grupy należą też .

GrupaWódzCzłonkowieMiejsce
chłopcy z Placu BroniBokaCzonakosz, Gereb, Kolnay, Barabasz, NemeczekPlac Broni
Czerwone KoszuleFeri Aczbracia PasztorowieOgród Botaniczny

Ważne postacie to także Gereb, który zdradził kolegów, oraz Janosz, stróż placu, z psem Hektorem.

Relacje bohaterów

Przyczyny konfliktu

Czerwone Koszule potrzebowały miejsca do gry w piłkę i postanowiły odebrać chłopcom Plac Broni. Konflikt narastał stopniowo:

  • bracia Pasztorowie zabrali Nemeczkowi szklane kulki, wołając „ejnsztand”,
  • zabrał z placu chorągiewkę chłopców,
  • , zazdrosny o przywództwo Boki, przeszedł na stronę wroga i chciał pomóc mu zdobyć plac.

Dla chłopców plac był jedynym miejscem zabaw i wolności w wielkim mieście, dlatego postanowili go bronić jak swojej ojczyzny.

Przyczyny i skutki konfliktu

Ważne

Nie myl wodzów: dowodzi chłopcami z Placu Broni, a Feri Acz Czerwonymi Koszulami.

Przebieg wydarzeń

  • Boka, Czonakosz i wyprawiają się wieczorem do Ogrodu Botanicznego. Nemeczek wpada do wody, chłopcy odkrywają zdradę Gereba i zostawiają kartkę „Tu byli chłopcy z Placu Broni”.
  • Nemeczek sam wraca do Ogrodu, by pokazać swoją odwagę. Długo ukrywa się w wodzie, a gdy się ujawnia, chłopcy z Czerwonych Koszul wrzucają go do wody. Feri Acz jest pod wrażeniem jego odwagi.
  • Przemoczony Nemeczek ciężko choruje.
  • Odbywa się bitwa o plac według uzgodnionych zasad: rzucanie piaskiem i zapasy. Chory Nemeczek przybiega na plac i powala Feriego Acza. Chłopcy z Placu Broni wygrywają.
  • Nemeczek umiera, a Kitowcy wpisują jego nazwisko wielkimi literami.
Przebieg wydarzeń

Zapamiętaj

Wyprawa do Ogrodu, , choroba, bitwa, , wiadomość o budowie kamienicy.

Śmierć Nemeczka i zakończenie

Śmierć Nemeczka to najważniejsze i najsmutniejsze wydarzenie powieści. Mały chłopiec, z którego inni czasem się śmiali, okazał się prawdziwym bohaterem. Poświęcił zdrowie i życie dla przyjaciół i placu.

Na końcu Boka dowiaduje się, że na placu ma stanąć kamienica. Chłopcy i tak stracą miejsce, o które walczyli. Boka rozumie, że ich wojna była daremna, a strata przyjaciela jest nie do odrobienia. W ten sposób szybko dorośleje.

Zakończenie powieści

Zakończenie pokazuje zderzenie świata dzieci, dla których plac był wszystkim, ze światem dorosłych, dla których był tylko kawałkiem ziemi na sprzedaż.

Przykład

najpierw ukarał Nemeczka, zapisując jego nazwisko małymi literami, a na końcu oddał mu hołd, wpisując je wielkimi literami.

Wartości w powieści

Powieść pokazuje wartości, które są ważne także dziś:

przyjaźń
chłopcy trzymają się razem i wspierają się
odwaga
Nemeczek, choć najsłabszy, nie boi się przeciwników
lojalność
Nemeczek pozostaje wierny kolegom, nawet gdy go lekceważą, a zdrada Gereba zostaje potępiona
honor
obie strony walczą według uczciwych zasad, a Feri Acz okazuje szacunek dzielnemu przeciwnikowi
przebaczenie
Boka wybacza skruszonemu Gerebowi.

Utwór uczy też, że wielkość człowieka nie zależy od wzrostu, siły ani stopnia, ale od postawy i serca.

W skrócie

Pojęcia z fiszek

Karty pracy

Ćwiczenia do wydruku na ten temat

„Chłopcy z Placu Broni” - karta do lekturyKlasa 5

Otwórz kartę pracy

„Babcia na jabłoni” - karty pracy do lekturyKlasy 2-3

Otwórz kartę pracy

„Dziewczynka z parku” - karta pracy do lekturyKlasy 2-3

Otwórz kartę pracy

Lekcje z kursów Odrabiamy

Obejrzyj albo posłuchaj o tym temacie

Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára, cz. IIWideo, 10 min · Kurs E8 - Język polski 2027

Obejrzyj lekcję

Quizy w tym zestawie

28 pytań w 3 etapach

  1. Etap 1: Bohaterowie i miejsca

    Etap 1 · 10 fiszek · 8 pytań

  2. Etap 2: Wyprawy i walka o plac

    Etap 2 · 7 fiszek · 11 pytań

  3. Etap 3: Zakończenie i wymowa powieści

    Etap 3 · 7 fiszek · 9 pytań

  4. Powtórka z całości

    15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Sprawdzam sprawdzian…

Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem

WhatsApp

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z języka polskiego

Wyszukiwarka

Szukasz czegoś innego?

Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.