Polski
„Chłopcy z Placu Broni” - bohaterowie i wydarzenia
Zestaw pomaga powtórzyć powieść Ferenca Molnára: poznasz Nemeczka, Bokę, Feriego Acza oraz dwie zwaśnione grupy, czyli chłopców z Placu Broni i Czerwone Koszule. Uporządkujesz przyczyny i przebieg konfliktu o plac, a także zastanowisz się nad przyjaźnią, odwagą, lojalnością, honorem i znaczeniem śmierci Nemeczka.
Podcast
Ładuję…
1.Ferenc Molnár
Węgierski pisarz i autor sztuk teatralnych. Powieść „Chłopcy z Placu Broni” wydał w 1907 roku. Akcja rozgrywa się w Budapeszcie, stolicy Węgier.
2.Plac Broni
Pusty plac w Budapeszcie, otoczony kamienicami, przylegający do tartaku. Stosy drewna służyły chłopcom za twierdze. Dla chłopców był miejscem zabaw i czymś tak ważnym jak ojczyzna.
3.Chłopcy z Placu Broni
Grupa chłopców, którzy bawią się na Placu Broni. Mają wojskową organizację: generała Bokę, oficerów (kapitanów, poruczników) i jednego szeregowca - Nemeczka.
4.Nemeczek
Najmniejszy i najsłabszy z chłopców, jasnowłosy syn krawca z ubogiej rodziny. Na początku jedyny szeregowiec, z którego inni czasem się śmieją. Okazuje się najodważniejszy i najbardziej lojalny.
5.Boka
Przywódca (generał) chłopców z Placu Broni. Mądry, rozważny, opanowany, sprawiedliwy i odpowiedzialny. Potrafi planować i przebaczać, troszczy się o kolegów.
6.Feri Acz
Wódz Czerwonych Koszul. Silny, odważny i honorowy przeciwnik. Docenia odwagę Nemeczka i okazuje mu szacunek, choć walczą po przeciwnych stronach.
7.Czerwone Koszule
Grupa chłopców, którzy spotykali się w Ogrodzie Botanicznym. Nazwa pochodzi od czerwonych koszul, które nosili. Ich wodzem był Feri Acz. Chcieli zdobyć Plac Broni.
8.Ogród Botaniczny
Siedziba Czerwonych Koszul. Na wysepce na stawie odbywały się ich zebrania. To tam wyprawiali się Boka, Czonakosz i Nemeczek.
9.Bracia Pasztorowie
Dwaj silni chłopcy z grupy Czerwonych Koszul. Na początku powieści zabrali Nemeczkowi szklane kulki, wołając „ejnsztand”, czyli ogłaszając, że przejmują je siłą.
10.Gereb
Chłopiec z Placu Broni, który zazdrościł Boce przywództwa i przeszedł na stronę Czerwonych Koszul. Później żałował zdrady i wrócił do kolegów, a Boka mu przebaczył.
11.Janosz
Stróż placu i tartaku, Słowak, właściciel psa Hektora. Lubi chłopców i pozwala im bawić się na placu.
12.Czonakosz
Jeden z chłopców z Placu Broni, silny i wesoły, słynący z głośnego gwizdania na palcach. Razem z Boką i Nemeczkiem wyprawił się do Ogrodu Botanicznego.
13.Związek Kitowców
Stowarzyszenie chłopców z Placu Broni, które przechowywało kit, żeby nie stwardniał. Za karę zapisało nazwisko Nemeczka w księdze małymi literami, a na końcu, by go uhonorować, wielkimi literami.
14.Kradzież chorągiewki
Feri Acz zabrał z Placu Broni chorągiewkę chłopców. To jeden z powodów, dla których Boka postanowił wyprawić się do Ogrodu Botanicznego.
15.Pierwsza wyprawa do Ogrodu Botanicznego
Boka, Czonakosz i Nemeczek zakradli się na wysepkę Czerwonych Koszul. Nemeczek wpadł do wody. Chłopcy odkryli zdradę Gereba i zostawili kartkę z napisem „Tu byli chłopcy z Placu Broni”.
16.Samotna wyprawa Nemeczka
Nemeczek sam poszedł do Ogrodu Botanicznego, by pokazać swoją odwagę. Długo ukrywał się w wodzie, a gdy się ujawnił, chłopcy z Czerwonych Koszul wrzucili go do wody. Feri Acz był pod wrażeniem jego odwagi.
17.Choroba Nemeczka
Nemeczek kilka razy przemókł w zimnej wodzie, co skończyło się ciężką chorobą (zapaleniem płuc). Mimo gorączki nie przestawał myśleć o placu.
18.Bitwa o Plac Broni
Bitwa toczyła się według uzgodnionych, uczciwych zasad: rzucano piaskiem i mocowano się. Chory Nemeczek przybiegł na plac i powalił Feriego Acza. Chłopcy z Placu Broni wygrali.
19.Śmierć Nemeczka
Po bitwie Nemeczek umiera z powodu choroby. Jego śmierć jest najważniejszym i najsmutniejszym wydarzeniem powieści - pokazuje, jaką cenę zapłacono za zabawę w wojnę.
20.Zakończenie powieści
Boka dowiaduje się, że plac zostanie zabudowany, bo ma na nim stanąć kamienica. Rozumie, że walka o plac była daremna, a śmierć przyjaciela to ogromna strata. Szybko dorośleje.
21.Przyjaźń i lojalność
Najważniejsze wartości w powieści. Nemeczek pozostaje wierny kolegom, choć jest przez nich czasem lekceważony, i nie opuszcza ich w potrzebie.
22.Honor
Postępowanie zgodne z zasadami i szacunek nawet dla przeciwnika. Honorowo zachowują się m.in. Nemeczek, Boka i Feri Acz, który oddaje szacunek odwadze Nemeczka.
23.Odwaga i poświęcenie
Nemeczek, choć najsłabszy, nie boi się Czerwonych Koszul i mimo choroby staje do bitwy. Poświęca zdrowie i życie dla przyjaciół i placu.
24.Przyczyny konfliktu o plac
Czerwone Koszule potrzebowały miejsca do gry w piłkę i postanowiły odebrać chłopcom Plac Broni. Konflikt zaostrzyły zabranie kulek Nemeczkowi, kradzież chorągiewki i zdrada Gereba.
Notatka
Autor, miejsce i czas akcji
Autorem powieści jest Ferenc Molnár, węgierski pisarz i autor sztuk teatralnych. Książka ukazała się w 1907 roku.
Akcja rozgrywa się w Budapeszcie, stolicy Węgier, pod koniec XIX wieku. Najważniejsze miejsca to:
- Plac Broni - pusty plac między kamienicami, obok tartaku, ze stosami drewna, które chłopcy nazywali twierdzami,
- Ogród Botaniczny - siedziba Czerwonych Koszul, z wysepką na stawie,
- szkoła oraz ubogie mieszkanie rodziny Nemeczka.
Wydarzenia, choć zaczynają się od dziecięcej zabawy, na zawsze zmieniają życie bohaterów.
Dwie grupy i ich bohaterowie
Chłopcy z Placu Broni mają wojskową organizację. Generałem jest Boka - mądry, rozważny, opanowany i sprawiedliwy. Inni chłopcy, np. Czonakosz, Gereb, Kolnay i Barabasz, są oficerami. Jedynym szeregowcem jest Nemeczek - najmniejszy i najsłabszy, syn ubogiego krawca, a zarazem najodważniejszy i najwierniejszy.
Czerwone Koszule to grupa chłopców, którzy nosili czerwone koszule i spotykali się w Ogrodzie Botanicznym. Ich wodzem jest Feri Acz - silny, odważny i honorowy. Do tej grupy należą też bracia Pasztorowie.
Ważne postacie to także Gereb, który zdradził kolegów, oraz Janosz, stróż placu, z psem Hektorem.
Przyczyny konfliktu
Czerwone Koszule potrzebowały miejsca do gry w piłkę i postanowiły odebrać chłopcom Plac Broni. Konflikt narastał stopniowo:
- bracia Pasztorowie zabrali Nemeczkowi szklane kulki, wołając „ejnsztand”,
- Feri Acz zabrał z placu chorągiewkę chłopców,
- Gereb, zazdrosny o przywództwo Boki, przeszedł na stronę wroga i chciał pomóc mu zdobyć plac.
Dla chłopców plac był jedynym miejscem zabaw i wolności w wielkim mieście, dlatego postanowili go bronić jak swojej ojczyzny.
Ważne
Nie myl wodzów: Boka dowodzi chłopcami z Placu Broni, a Feri Acz Czerwonymi Koszulami.
Przebieg wydarzeń
- Boka, Czonakosz i Nemeczek wyprawiają się wieczorem do Ogrodu Botanicznego. Nemeczek wpada do wody, chłopcy odkrywają zdradę Gereba i zostawiają kartkę „Tu byli chłopcy z Placu Broni”.
- Nemeczek sam wraca do Ogrodu, by pokazać swoją odwagę. Długo ukrywa się w wodzie, a gdy się ujawnia, chłopcy z Czerwonych Koszul wrzucają go do wody. Feri Acz jest pod wrażeniem jego odwagi.
- Przemoczony Nemeczek ciężko choruje.
- Odbywa się bitwa o plac według uzgodnionych zasad: rzucanie piaskiem i zapasy. Chory Nemeczek przybiega na plac i powala Feriego Acza. Chłopcy z Placu Broni wygrywają.
- Nemeczek umiera, a Kitowcy wpisują jego nazwisko wielkimi literami.
Zapamiętaj
Wyprawa do Ogrodu, samotna wyprawa Nemeczka, choroba, bitwa, śmierć Nemeczka, wiadomość o budowie kamienicy.
Śmierć Nemeczka i zakończenie
Śmierć Nemeczka to najważniejsze i najsmutniejsze wydarzenie powieści. Mały chłopiec, z którego inni czasem się śmiali, okazał się prawdziwym bohaterem. Poświęcił zdrowie i życie dla przyjaciół i placu.
Na końcu Boka dowiaduje się, że na placu ma stanąć kamienica. Chłopcy i tak stracą miejsce, o które walczyli. Boka rozumie, że ich wojna była daremna, a strata przyjaciela jest nie do odrobienia. W ten sposób szybko dorośleje.
Zakończenie pokazuje zderzenie świata dzieci, dla których plac był wszystkim, ze światem dorosłych, dla których był tylko kawałkiem ziemi na sprzedaż.
Przykład
Związek Kitowców najpierw ukarał Nemeczka, zapisując jego nazwisko małymi literami, a na końcu oddał mu hołd, wpisując je wielkimi literami.
Wartości w powieści
Powieść pokazuje wartości, które są ważne także dziś:
- przyjaźń - chłopcy trzymają się razem i wspierają się,
- odwaga - Nemeczek, choć najsłabszy, nie boi się przeciwników,
- lojalność - Nemeczek pozostaje wierny kolegom, nawet gdy go lekceważą, a zdrada Gereba zostaje potępiona,
- honor - obie strony walczą według uczciwych zasad, a Feri Acz okazuje szacunek dzielnemu przeciwnikowi,
- przebaczenie - Boka wybacza skruszonemu Gerebowi.
Utwór uczy też, że wielkość człowieka nie zależy od wzrostu, siły ani stopnia, ale od postawy i serca.
Quizy w tym zestawie
28 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
20 fiszek
Rodzina wyrazów i wyrazy pochodne25 fiszek uczy się 1
Miłość, wina i władza w „Lalce”, „Dziadach” i „Makbecie”10 fiszek
Mitologia grecka Jana Parandowskiegouczy się 1
Frazeologizmy z mitologii, historii, Biblii i literatury21 fiszek
Uniwersalny szkic odpowiedzi maturalnejuczy się 6