Polski
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” - bohaterowie i wyprawa
Zestaw pomaga powtórzyć powieść Tolkiena: poznasz Bilba, Gandalfa, Thorina i krasnoludy, Golluma oraz smoka Smauga, a także uporządkujesz etapy wyprawy od nieoczekiwanej wizyty po Bitwę Pięciu Armii. Prześledzisz przemianę Bilba i nauczysz się wskazywać elementy fantastyczne oraz cechy powieści fantasy.
Podcast
Ładuję…
1.J.R.R. Tolkien
Angielski pisarz i profesor uniwersytetu w Oksfordzie, twórca wymyślonego świata z własną historią, językami i mapami. „Hobbit, czyli tam i z powrotem” ukazał się w 1937 roku, później Tolkien napisał „Władcę Pierścieni”.
2.Hobbit
Wymyślona przez Tolkiena istota: niewielka, mniej więcej o połowę niższa od człowieka, bez brody, z owłosionymi stopami, które nie potrzebują butów. Hobbity lubią spokój, wygodę i dobre jedzenie, a mieszkają w przytulnych norach.
3.Bilbo Baggins
Główny bohater, hobbit, który na początku ma około pięćdziesięciu lat i prowadzi spokojne, wygodne życie. Rusza z krasnoludami na wyprawę jako „włamywacz” i bardzo się podczas niej zmienia.
4.Gandalf
Czarodziej, który namawia Bilba do udziału w wyprawie i poleca go krasnoludom. Wielokrotnie ratuje drużynę, np. przed trollami i goblinami, ale przed Mroczną Puszczą odchodzi do własnych spraw.
5.Thorin Dębowa Tarcza
Przywódca krasnoludów, potomek królów spod Samotnej Góry. Chce odzyskać królestwo i skarb zabrane przez Smauga. Jest dumny i odważny, ale po odzyskaniu skarbu ogarnia go chciwość.
6.Krasnoludy z wyprawy
Trzynastu towarzyszy Bilba, m.in. Thorin, Balin, Dwalin, Fili, Kili i Bombur. Są dobrymi rzemieślnikami, kochają złoto i klejnoty. Z Bilbem drużyna liczy czternaście osób.
7.Cel wyprawy
Odzyskanie skarbu i królestwa krasnoludów w Samotnej Górze, które dawno temu zagarnął smok Smaug.
8.Włamywacz
Rola, jaką Bilbo ma pełnić w drużynie: ma się cicho zakradać i zdobywać to, co potrzebne, np. dostać się do skarbca smoka. Gandalf poleca go krasnoludom właśnie jako włamywacza.
9.Trolle
Trzy wielkie, głupie potwory, które łapią krasnoludy. Gandalf podstępem przedłuża ich kłótnię do świtu, a w świetle słońca trolle zamieniają się w kamień. W ich jaskini drużyna znajduje miecze i mieczyk Bilba.
10.Elrond i Rivendell
Elrond to mądry pan domu w Rivendell i przyjaciel elfów, który gości tam drużynę. Odczytuje na mapie Thorina ukryte księżycowe runy, wskazujące, jak dostać się do Samotnej Góry.
11.Gobliny
Złe stwory mieszkające w tunelach Gór Mglistych. Porywają drużynę, a w czasie ucieczki Bilbo gubi się w ciemnych korytarzach. Gobliny walczą później w Bitwie Pięciu Armii.
12.Gollum
Dziwne, chude stworzenie żyjące na wysepce podziemnego jeziora pod Górami Mglistymi. Mówi do siebie i do pierścienia „mój skarbie”. Rozgrywa z Bilbem pojedynek na zagadki.
13.Zagadki w ciemności
Pojedynek Bilba z Gollumem na zagadki. Bilbo wygrywa, pytając: „Co ja mam w kieszeni?”. Gollum nie odgaduje, że chodzi o pierścień.
14.Pierścień Bilba
Pierścień, który Bilbo znajduje w tunelu pod Górami Mglistymi. Kto go założy, staje się niewidzialny. Pomaga Bilbowi uciec Gollumowi i wiele razy ratuje drużynę.
15.Orły
Wielkie, mądre ptaki. Ratują drużynę osaczoną na drzewach przez wargów i gobliny, a później pomagają w Bitwie Pięciu Armii.
16.Beorn
Potężny człowiek, który potrafi zmieniać się w niedźwiedzia. Gości drużynę w swoim domu i daje jej zapasy na drogę. Pomaga też w Bitwie Pięciu Armii.
17.Mroczna Puszcza
Ogromny, ciemny las, przez który drużyna wędruje bez Gandalfa. Krasnoludy zostają tu złapane przez olbrzymie pająki, a potem uwięzione przez leśne elfy.
18.Żądło
Nazwa, którą Bilbo nadaje swojemu mieczykowi po tym, jak sam zabija nim pająka w Mrocznej Puszczy. To ważny moment jego przemiany.
19.Ucieczka w beczkach
Bilbo, niewidzialny dzięki pierścieniowi, uwalnia krasnoludy z lochów króla elfów. Ukrywa je w beczkach, które spływają rzeką aż do Miasta na Jeziorze.
20.Miasto na Jeziorze (Esgaroth)
Miasto ludzi zbudowane na palach na jeziorze, niedaleko Samotnej Góry. Mieszkańcy przyjmują krasnoludy, a potem miasto zostaje zniszczone przez Smauga.
21.Smaug
Wielki smok, który zagarnął Samotną Górę i skarb krasnoludów. Jest chciwy, przebiegły i dumny. Ma słabe miejsce: nieosłonięty fragment na lewej stronie piersi.
22.Bard Łucznik
Odważny obrońca Miasta na Jeziorze. Dowiaduje się od drozda o słabym miejscu Smauga i zabija smoka czarną strzałą.
23.Arcyklejnot
Najcenniejszy klejnot ze skarbu, którego Thorin pragnie najbardziej. Bilbo przekazuje go ludziom i elfom, by zmusić Thorina do rozmów i uniknąć wojny.
24.Bitwa Pięciu Armii
Bitwa pod Samotną Górą: ludzie, elfy i krasnoludy walczą przeciwko goblinom i wargom (złym wilkom). Pomagają orły i Beorn. Thorin zostaje śmiertelnie ranny.
25.Przemiana Bilba
Bilbo z bojaźliwego, lubiącego wygodę hobbita staje się odważny, samodzielny, pomysłowy i mądry. Ratuje przyjaciół, dotrzymuje słowa i wybiera pokój zamiast bogactwa.
26.Powieść fantasy
Odmiana powieści, w której akcja dzieje się w wymyślonym świecie z własną geografią i historią. Występują w niej fantastyczne istoty i magia, a bohater zwykle wyrusza w niebezpieczną wyprawę i walczy ze złem.
27.Narrator w „Hobbicie”
Narrator trzecioosobowy, który opowiada o Bilbie z zewnątrz. Czasem zwraca się bezpośrednio do czytelnika, komentuje wydarzenia i coś mu wyjaśnia.
Notatka
Autor i gatunek
J.R.R. Tolkien był angielskim pisarzem i profesorem w Oksfordzie. Stworzył wymyślony świat z własną historią, mapami i językami. „Hobbit, czyli tam i z powrotem” ukazał się w 1937 roku, a później Tolkien napisał „Władcę Pierścieni”.
„Hobbit” to powieść fantasy. Jej cechy to:
- wymyślony świat z własną geografią (na początku książki jest mapa),
- fantastyczne istoty: hobbity, krasnoludy, elfy, gobliny, trolle, smok,
- magia i czarodziejskie przedmioty, np. pierścień niewidzialności,
- wyprawa bohatera pełna niebezpieczeństw i walka dobra ze złem.
Opowiada narrator trzecioosobowy, który czasem zwraca się bezpośrednio do czytelnika i komentuje wydarzenia.
Najważniejsi bohaterowie
- Bilbo Baggins - hobbit, który lubi spokój i wygodę, a w czasie wyprawy pełni rolę włamywacza.
- Gandalf - czarodziej, który namawia Bilba do wyprawy i ratuje drużynę z opresji.
- Thorin Dębowa Tarcza - przywódca trzynastu krasnoludów, potomek królów spod Samotnej Góry. Odważny i dumny, ale ogarnia go chciwość.
- Gollum - stworzenie z podziemnego jeziora, nazywa pierścień „mój skarbie”.
- Smaug - smok, który zagarnął Samotną Górę i skarb krasnoludów.
Ważne postacie drugoplanowe to: Elrond (pan domu w Rivendell, przyjaciel elfów), Beorn (człowiek-niedźwiedź), Bard Łucznik (zabójca smoka) i król leśnych elfów.
Etapy wyprawy
Wyprawa Bilba przebiega w takiej kolejności:
- Gandalf i krasnoludy niespodziewanie odwiedzają Bilba, a ten zgadza się zostać włamywaczem.
- Trolle łapią krasnoludy, ale o świcie zamieniają się w kamień.
- W Rivendell Elrond odczytuje księżycowe runy na mapie.
- W Górach Mglistych porywają drużynę gobliny, a Bilbo znajduje pierścień i spotyka Golluma. Potem orły ratują wędrowców przed wargami.
- Bohaterów gości u siebie Beorn.
- W Mrocznej Puszczy Bilbo ratuje krasnoludy przed pająkami, a potem uwalnia je z lochów elfów w beczkach.
- Z Miasta na Jeziorze drużyna rusza do Samotnej Góry, gdzie Bilbo rozmawia ze Smaugiem.
- Smaug niszczy Miasto na Jeziorze i ginie od strzały Barda.
- Spór o skarb kończy się Bitwą Pięciu Armii, a Bilbo wraca do domu.
Zapamiętaj
Trolle, Rivendell, Gollum i orły, Beorn, Mroczna Puszcza, Miasto na Jeziorze, Smaug, bitwa, powrót.
Gollum, pierścień i Smaug
W tunelach pod Górami Mglistymi Bilbo zgubił się i znalazł pierścień, który czyni niewidzialnym. Nad podziemnym jeziorem spotkał Golluma i rozegrał z nim pojedynek na zagadki. Wygrał, pytając: „Co ja mam w kieszeni?”. Gdy Gollum chciał go dopaść, Bilbo uciekł niewidzialny. Mógł zabić Golluma, ale zrobiło mu się go żal.
Smaug strzegł skarbu w Samotnej Górze. Gdy smok był w Górze, Bilbo dwa razy zszedł do jego jamy: najpierw wyniósł puchar, potem rozmawiał ze smokiem i zauważył słabe miejsce na jego piersi. Drozd przekazał tę wiadomość Bardowi, który zabił Smauga czarną strzałą, gdy smok atakował Miasto na Jeziorze.
Ważne
Smauga nie zabił Bilbo ani Thorin, tylko Bard Łucznik z Miasta na Jeziorze.
Przemiana Bilba
Na początku Bilbo jest hobbitem, który kocha swoją norę, jedzenie i spokój, a przygody uważa za kłopot. W czasie wyprawy bardzo się zmienia:
- okazuje litość Gollumowi i oszczędza go,
- sam walczy z pająkami i nadaje swojemu mieczykowi imię Żądło,
- wymyśla ucieczkę z lochów elfów w beczkach i staje się przywódcą drużyny,
- samotnie schodzi do jamy smoka, co wymaga ogromnej odwagi,
- oddaje Arcyklejnot ludziom i elfom, by nie dopuścić do wojny, choć naraża się Thorinowi.
Po bitwie bierze tylko dwie skrzynki złota i srebra. Wraca do domu jako hobbit mądry, odważny i uczciwy, choć sąsiedzi uważają go odtąd za dziwaka.
Przykład
Oddanie Arcyklejnotu pokazuje, że dla Bilba pokój i życie innych są ważniejsze niż bogactwo.
Przesłanie powieści
„Hobbit” pokazuje, że odwaga może się ukrywać nawet w kimś małym i niepozornym. Bilbo nie jest wojownikiem, a jednak ratuje przyjaciół dzięki sprytowi, wytrwałości i dobremu sercu.
Powieść ostrzega też przed chciwością. Smaug strzeże złota, którego wcale nie potrzebuje, a Thorin przez żądzę skarbu niemal doprowadza do wojny z sojusznikami. Dopiero przed śmiercią rozumie, że ważniejsze są przyjaźń i radość życia.
Podtytuł „tam i z powrotem” przypomina, że podróż zmienia człowieka: Bilbo wraca do tego samego domu, ale jest już kimś innym.
Quizy w tym zestawie
33 pytań w 4 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
20 fiszek
Rodzina wyrazów i wyrazy pochodne25 fiszek uczy się 1
Miłość, wina i władza w „Lalce”, „Dziadach” i „Makbecie”10 fiszek
Mitologia grecka Jana Parandowskiegouczy się 1
Frazeologizmy z mitologii, historii, Biblii i literatury21 fiszek
Uniwersalny szkic odpowiedzi maturalnejuczy się 6