Polski

„Akademia pana Kleksa” - bohaterowie i wydarzenia

Zestaw porządkuje wiedzę o powieści Jana Brzechwy: narratorze Adasiu Niezgódce, panu Kleksie, szpaku Mateuszu, Alojzym i Filipie golibrodzie. Przypomnisz sobie najważniejsze wydarzenia i niezwykłe lekcje w Akademii, nauczysz się odróżniać elementy fantastyczne od realistycznych i wyjaśnisz, czego uczy ta książka.

Szkoła podstawowa23 fiszek27 pytań w 3 etapachnotatka

Podcast

Ładuję…

1.Jan Brzechwa

Polski poeta i pisarz, autor wierszy dla dzieci, np. „Na straganie” i „Kaczka-dziwaczka”. Z zawodu był prawnikiem (adwokatem). „Akademię pana Kleksa” wydał w 1946 roku.

2.Gatunek „Akademii pana Kleksa”

Powieść fantastyczna (baśniowa): dłuższy utwór z wieloma bohaterami i wątkami, w którym obok zwyczajnych zdarzeń dzieją się rzeczy niemożliwe w prawdziwym życiu.

3.Narrator powieści

Adaś Niezgódka, uczeń Akademii. Opowiada o wydarzeniach, w których sam bierze udział, więc w utworze występuje narracja pierwszoosobowa (np. „poszedłem”, „zobaczyłem”).

4.Adaś Niezgódka

Narrator i jeden z uczniów Akademii. Chłopiec ciekawy świata, wrażliwy, z bujną wyobraźnią. Uważnie obserwuje pana Kleksa i kolegów, przyjaźni się ze szpakiem Mateuszem.

5.Pan Ambroży Kleks

Założyciel i dyrektor Akademii, nauczyciel uczniów. Mądry, dobry, pomysłowy i trochę dziwaczny. Ma niezwykłe umiejętności i uczy chłopców w zaskakujący sposób, rozwijając ich wyobraźnię.

6.Niezwykłe umiejętności pana Kleksa

Pan Kleks potrafi m.in. latać oraz zmniejszać się i powiększać. Te zdolności są elementami fantastycznymi, bo zwykły człowiek ich nie ma.

7.Położenie Akademii

Akademia mieści się na samym końcu ulicy Czekoladowej, w parku otoczonym wysokim murem.

8.Uczniowie Akademii

Pan Kleks przyjmuje do Akademii tylko chłopców, których imiona zaczynają się na literę A, np. Adasia i Alojzego.

9.Furtki w murze parku

W murze otaczającym park Akademii są furtki, które prowadzą do krain z różnych bajek. Dzięki nim Akademia sąsiaduje ze światem baśni.

10.Mateusz

Uczony, mówiący szpak, ulubieniec i pomocnik pana Kleksa. Jest przyjacielem Adasia.

11.Sposób mówienia Mateusza

Mateusz wypowiada tylko końcówki wyrazów, dlatego słuchacze muszą się domyślać, co chce powiedzieć.

12.Tajemnica Mateusza

Mateusz nie jest zwykłym ptakiem. To zaczarowany królewicz, który opowiada Adasiowi historię swojego życia.

13.Alojzy Bąbel

Nowy uczeń, który pojawia się w Akademii. Okazuje się, że nie jest prawdziwym chłopcem, tylko lalką zbudowaną przez Filipa golibrodę.

14.Zachowanie Alojzego

Alojzy jest złośliwy i niegrzeczny: przedrzeźnia innych, psuje i niszczy, wprowadza zamęt. Jego obecność sprowadza na Akademię kłopoty.

15.Filip golibroda

Golibroda, czyli fryzjer, wróg pana Kleksa. To on zbudował Alojzego, którego pojawienie się sprowadza na Akademię kłopoty.

16.Kleksografia

Jedna z niezwykłych lekcji w Akademii: tworzenie obrazków z kleksów atramentu. Uczy patrzenia na zwykłe rzeczy z wyobraźnią.

17.Lekcje w Akademii

Zajęcia w Akademii różnią się od lekcji w zwykłej szkole. Zamiast wkuwania regułek uczniowie rozwijają wyobraźnię, pomysłowość i ciekawość świata, a nauka łączy się z przygodą.

18.Elementy fantastyczne w powieści

Rzeczy niemożliwe w rzeczywistości, np. mówiący szpak Mateusz, zaczarowany królewicz, latający i zmieniający wzrost pan Kleks, furtki do bajek, Alojzy - lalka udająca ucznia.

19.Elementy realistyczne w powieści

Rzeczy, które mogą zdarzyć się naprawdę, np. szkoła z uczniami i nauczycielem, lekcje, przyjaźnie i kłótnie chłopców, park, ulica w mieście, zawód golibrody.

20.Przesłanie utworu

Wyobraźnia, ciekawość świata i dobry nauczyciel sprawiają, że nauka jest przygodą. Powieść pokazuje też, że zło i złośliwość (Filip, Alojzy) potrafią zniszczyć coś pięknego.

21.Zakończenie powieści

Przez działania Filipa i Alojzego Akademia przestaje istnieć, a Adaś wraca do domu. Pobyt u pana Kleksa zostaje mu we wspomnieniach.

22.Autor a narrator

Autor to prawdziwy człowiek, który napisał książkę (Jan Brzechwa). Narrator to postać, która opowiada historię w książce (Adaś Niezgódka). Nie wolno ich mylić.

23.Dalsze części o panu Kleksie

Jan Brzechwa napisał też kolejne powieści o tym bohaterze: „Podróże pana Kleksa” i „Triumf pana Kleksa”.

Notatka

Autor i utwór

Jan Brzechwa (1898-1966) to polski poeta i pisarz, z zawodu prawnik. Znamy go przede wszystkim z wierszy dla dzieci, takich jak „Na straganie”, „Kaczka-dziwaczka” czy „Pchła Szachrajka”. W 1946 roku wydał powieść „Akademia pana Kleksa”, a później jej kolejne części: „Podróże pana Kleksa” i „Triumf pana Kleksa”.

„Akademia pana Kleksa” to powieść fantastyczna (baśniowa). Ma wielu bohaterów i kilka wątków, a obok zwyczajnych zdarzeń dzieją się w niej rzeczy niemożliwe w prawdziwym życiu.

Historię opowiada Adaś Niezgódka, jeden z uczniów Akademii. Mówi o sobie „ja”, bo uczestniczy w wydarzeniach, więc w utworze występuje narracja pierwszoosobowa.

Ważne

Autorem książki jest Jan Brzechwa, a narratorem wymyślony bohater Adaś Niezgódka. Nie myl tych dwóch pojęć.

Akademia - niezwykła szkoła

Akademia mieści się na samym końcu ulicy Czekoladowej, w parku otoczonym wysokim murem. W murze są furtki prowadzące do różnych bajek, dlatego szkoła sąsiaduje ze światem baśni.

Pan Kleks przyjmuje do Akademii tylko chłopców, których imiona zaczynają się na literę A.

Lekcje wyglądają zupełnie inaczej niż w zwykłej szkole. Zamiast wkuwania regułek uczniowie rozwijają wyobraźnię i pomysłowość. Przykładem jest kleksografia, czyli tworzenie obrazków z kleksów atramentu. Nauka w Akademii przypomina zabawę i przygodę, a uczniowie poznają świat z ciekawością.

Bohaterowie

  • Adaś Niezgódka - narrator, uczeń Akademii, ciekawy świata i wrażliwy chłopiec z wyobraźnią, przyjaciel Mateusza.
  • Pan Ambroży Kleks - założyciel i dyrektor Akademii, mądry, dobry, pomysłowy i trochę dziwaczny. Potrafi latać oraz zmniejszać się i powiększać.
  • Mateusz - uczony szpak, ulubieniec i pomocnik pana Kleksa. Wypowiada tylko końcówki wyrazów. W rzeczywistości jest zaczarowanym królewiczem.
  • Alojzy Bąbel - nowy uczeń, złośliwy i niegrzeczny. Okazuje się lalką, a nie prawdziwym chłopcem.
  • Filip golibroda - fryzjer, wróg pana Kleksa, twórca Alojzego.

Postacie dzielą się na dobre (pan Kleks, Mateusz, Adaś) i złe (Filip, Alojzy), co przypomina baśnie.

Najważniejsze wydarzenia

Wydarzenia w powieści układają się w następującej kolejności:

  • Adaś przedstawia się i opisuje Akademię oraz pana Kleksa.
  • Uczniowie uczestniczą w niezwykłych lekcjach i przygodach. Adaś zaprzyjaźnia się ze szpakiem Mateuszem i poznaje jego historię: Mateusz jest zaczarowanym królewiczem.
  • Do Akademii trafia Alojzy, który wprowadza zamęt, przedrzeźnia innych i niszczy.
  • Okazuje się, że Alojzy jest lalką zbudowaną przez Filipa golibrodę, wroga pana Kleksa.
  • Na skutek działań Filipa i Alojzego Akademia przestaje istnieć, a Adaś wraca do domu.

Zapamiętaj

Początek to poznanie Akademii i pana Kleksa, dalej niezwykłe lekcje i przygody, a koniec to intryga Filipa i Alojzego oraz upadek Akademii.

Elementy fantastyczne i realistyczne

W powieści przeplatają się dwa rodzaje elementów.

Elementy fantastyczne to rzeczy niemożliwe w rzeczywistości:

  • mówiący szpak Mateusz, który jest zaczarowanym królewiczem,
  • pan Kleks, który lata oraz zmniejsza się i powiększa,
  • furtki w murze prowadzące do bajek,
  • Alojzy, czyli lalka udająca ucznia.

Elementy realistyczne to rzeczy, które mogą zdarzyć się naprawdę: szkoła, nauczyciel i uczniowie, lekcje, przyjaźnie i kłótnie chłopców, park, ulica w mieście, zawód golibrody.

Przykład

To, że chłopcy chodzą na lekcje, jest realistyczne, ale to, że ptak im pomaga i mówi ludzkim głosem, jest fantastyczne.

Przesłanie utworu

„Akademia pana Kleksa” pokazuje, że wyobraźnia i ciekawość świata są bardzo ważne w nauce. Dobry nauczyciel, taki jak pan Kleks, potrafi sprawić, że uczniowie uczą się z radością i odkrywają swoje talenty.

Powieść mówi też o przyjaźni, np. między Adasiem a Mateuszem, oraz o tym, że zło, zazdrość i złośliwość - reprezentowane przez Filipa i Alojzego - mogą zniszczyć coś pięknego.

Książka zachęca, by nie bać się marzyć, zadawać pytań i patrzeć na zwykłe rzeczy w niezwykły sposób, tak jak na lekcji kleksografii.

Quizy w tym zestawie

27 pytań w 3 etapach

Odblokujesz je po dodaniu zestawu.

Sprawdzian do druku

Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną

Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.

Pobierz sprawdzian (PDF)

Podobne zestawy

Zobacz wszystkie fiszki z języka polskiego