Polski
Opis postaci krok po kroku
Zestaw dla klasy 4, który pomoże napisać udany opis postaci. Utrwalisz budowę opisu (wstęp, rozwinięcie, zakończenie), kolejność opisywania sylwetki, twarzy, włosów i ubioru oraz dobór trafnych przymiotników, synonimów i porównań, dzięki którym unikniesz powtórzeń.
Podcast
Ładuję…
1.Opis postaci
Wypowiedź, w której pokazujemy, jak wygląda konkretna osoba - prawdziwa (np. mama, kolega) albo wymyślona (np. bohater książki). Dobry opis pozwala czytelnikowi wyobrazić sobie tę osobę, nawet jeśli nigdy jej nie widział.
2.Wstęp opisu
Pierwsza, krótka część opisu (1-2 zdania). Przedstawiamy w niej postać: kim jest, jak ma na imię, ile ma lat, skąd ją znamy lub kim jest dla nas.
3.Rozwinięcie opisu
Najdłuższa część opisu. Przedstawiamy w niej po kolei wygląd postaci: sylwetkę, twarz, włosy i ubiór, a także znaki szczególne.
4.Zakończenie opisu
Krótka, ostatnia część opisu. Piszemy w niej, co myślimy o postaci i jakie budzi w nas uczucia, np. „Bardzo lubię mojego dziadka i chętnie spędzam z nim czas”.
5.Akapit
Fragment tekstu, który zaczyna się od nowej linii, z wcięciem. Każda część opisu - wstęp, rozwinięcie i zakończenie - zaczyna się od nowego akapitu. Dłuższe rozwinięcie można podzielić na kilka akapitów, np. o twarzy i o ubiorze.
6.Kolejność opisu
Wygląd opisujemy od ogółu do szczegółu, w ustalonym porządku: najpierw sylwetka, potem twarz i włosy, na końcu ubiór. Dzięki temu nie skaczemy od butów do oczu i z powrotem.
7.Sylwetka
Ogólny wygląd całej postaci: wzrost i budowa ciała. Przydatne słowa: wysoki, niski, średniego wzrostu, szczupły, smukły, krępy, barczysty, drobny.
8.Twarz
W opisie twarzy podajemy jej kształt (okrągła, owalna, pociągła), cerę (jasna, śniada, piegowata) oraz wygląd oczu, nosa i ust, np. zadarty nos, wąskie usta, dołeczki w policzkach.
9.Oczy
Opisujemy ich kolor (niebieskie, zielone, szare, brązowe, piwne), wielkość i wyraz, np. duże, błyszczące, wesołe, zamyślone.
10.Włosy
Opisujemy kolor (blond, rude, kasztanowe, czarne, siwe), długość (krótkie, do ramion, długie), rodzaj (proste, kręcone, falowane) i fryzurę (kucyk, warkocz, grzywka, krótko obcięte).
11.Ubiór
Strój postaci - to, co nosi na co dzień lub od święta. Podajemy kolory, wzory i materiały, np. dżinsowa kurtka, sweter w paski, wełniana czapka, sportowe buty.
12.Znaki szczególne
Cechy wyglądu, po których łatwo rozpoznać daną osobę, np. pieprzyk nad ustami, piegi, blizna na brodzie, okulary w czerwonych oprawkach.
13.Przymiotnik
Odmienna część mowy, która nazywa cechy i odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie?, np. wysoki, rudy, wesoły. W opisie postaci przymiotniki są najważniejszym narzędziem.
14.Trafny przymiotnik
Określenie dokładne, a nie ogólnikowe. Zamiast „ładne oczy” lepiej napisać „duże, zielone oczy”, a zamiast „fajna kurtka” - „czerwona kurtka z kapturem”.
15.Epitet
Wyraz, najczęściej przymiotnik, który określa rzeczownik i nazywa jego cechę, np. „zielone oczy”, „ciepły uśmiech”. W opisie postaci epitety pomagają pokazać szczegóły wyglądu.
16.Unikanie powtórzeń
Zamiast w każdym zdaniu pisać „ma” i „jest”, używamy zamienników: nosi, ubiera się w, ma na sobie, wyróżnia się, zdobią go. Dzięki temu tekst nie jest monotonny.
17.Synonim
Wyraz o podobnym znaczeniu, np. szczupły - smukły, mały - niewielki, uśmiechnięty - roześmiany. Synonimy pomagają uniknąć powtórzeń.
18.Porównanie
Zestawienie dwóch rzeczy za pomocą wyrazów „jak”, „jakby”, „niczym”, np. „oczy niebieskie jak niebo”, „włosy jasne jak len”. Porównania ożywiają opis.
19.Zdrobnienie
Wyraz o znaczeniu czegoś małego lub miłego, np. nosek, rączki, oczka. Pasuje do opisu małego dziecka, ale nie należy go nadużywać.
20.Czas w opisie postaci
Opis osoby, którą dobrze znamy, piszemy zwykle w czasie teraźniejszym: „Ola ma jasne włosy”, „Tata nosi okulary”.
21.Plan opisu
Krótka lista punktów ułożonych w kolejności, np. wstęp, sylwetka, twarz, włosy, ubiór, zakończenie. Plan pomaga pisać po kolei i niczego nie pominąć.
22.Opis postaci a charakterystyka
Opis postaci skupia się głównie na wyglądzie. Cechy charakteru można w nim krótko wspomnieć, ale ich dokładne omówienie z przykładami zachowań to już charakterystyka.
23.Opis bohatera literackiego
Gdy opisujemy postać z książki, informacje o jej wyglądzie bierzemy z tekstu utworu, czyli z fragmentów, w których autor ją przedstawia. Nie zmieniamy tego, co napisał autor.
24.Życzliwe słownictwo
Opisujemy z szacunkiem. Zamiast słów, które mogą kogoś urazić, wybieramy łagodniejsze, np. „starszy pan” zamiast „stary dziad”, „siwe włosy” zamiast „siwe kudły”.
25.Piwne oczy
Oczy jasnobrązowe, w ciepłym, złotawym odcieniu.
26.Śniada cera
Skóra o ciemniejszym, lekko opalonym odcieniu.
Notatka
Czym jest opis postaci
Opis postaci to wypowiedź, w której pokazujemy, jak wygląda konkretna osoba. Może to być ktoś bliski, np. mama, dziadek czy przyjaciółka, ale też bohater książki lub filmu. Dobry opis sprawia, że czytelnik, który nigdy nie widział tej osoby, potrafi ją sobie wyobrazić.
Opis ma trzy części: wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Każdą zaczynamy od nowego akapitu, czyli od nowej linii z wcięciem. Opis osoby, którą dobrze znamy, piszemy zwykle w czasie teraźniejszym: „Ola ma jasne włosy”, „Dziadek nosi okulary”.
Zapamiętaj
Wstęp - kogo opisuję. Rozwinięcie - jak ta osoba wygląda. Zakończenie - co o niej myślę i czuję.
Wstęp - przedstaw postać
We wstępie wystarczą jedno lub dwa zdania. Przedstaw osobę: podaj jej imię, wiek albo to, kim jest dla ciebie i skąd ją znasz. Jeśli opisujesz bohatera książki, podaj też tytuł utworu.
- „Chciałabym opisać moją babcię Zosię, która mieszka razem z nami.”
- „Osobą, którą opiszę, jest mój najlepszy kolega z klasy, Kuba.”
We wstępie nie opisujemy jeszcze szczegółów wyglądu. Na nie przyjdzie czas w rozwinięciu.
Rozwinięcie - wygląd po kolei
Rozwinięcie to najdłuższa część opisu. Wygląd przedstawiamy od ogółu do szczegółu, w stałej kolejności, żeby nie skakać od butów do oczu i z powrotem.
- Sylwetka: wzrost i budowa ciała, np. wysoki, niski, średniego wzrostu, szczupły, smukły, krępy, barczysty.
- Twarz: kształt (okrągła, owalna, pociągła), cera (jasna, śniada, piegowata), oczy, nos i usta, np. zadarty nos, dołeczki w policzkach.
- Włosy: kolor (blond, rude, kasztanowe, czarne, siwe), długość i rodzaj (krótkie, do ramion, proste, kręcone, falowane), fryzura (kucyk, warkocz, grzywka).
- Ubiór: co postać nosi na co dzień lub od święta, jakie są kolory, wzory i materiały, np. dżinsowa kurtka, sweter w paski, wełniana czapka.
Warto dodać znaki szczególne, po których łatwo kogoś rozpoznać, np. pieprzyk nad ustami albo okulary w czerwonych oprawkach. Możesz też krótko wspomnieć, jak postać się porusza albo uśmiecha.
Trafne słowa bez powtórzeń
Najważniejszym narzędziem opisu są przymiotniki, czyli wyrazy odpowiadające na pytania jaki? jaka? jakie? Wybieraj określenia trafne, a nie ogólnikowe. Słowa „ładny”, „fajny” czy „normalny” niewiele mówią czytelnikowi.
Przykład
Zamiast „Kasia ma ładne włosy” napisz: „Kasia ma długie, rude włosy splecione w gruby warkocz”.
Unikaj powtórzeń. Gdy w każdym zdaniu pojawia się „ma” albo „jest”, tekst brzmi monotonnie. Użyj zamienników: nosi, ubiera się w, ma na sobie, wyróżnia się, zdobią go. Pomagają też synonimy, np. szczupły - smukły, mały - niewielki, oraz porównania, np. „oczy niebieskie jak niebo”, „włosy jasne jak len”.
Ważne
Opisuj życzliwie. Zamiast słów, które mogą kogoś urazić, wybieraj łagodniejsze, np. „starszy pan” zamiast „stary dziad”.
Zakończenie i sprawdzenie tekstu
W zakończeniu napisz, co myślisz o opisywanej osobie i jakie budzi w tobie uczucia. Wystarczą jedno lub dwa zdania, np. „Mój starszy brat to dla mnie wzór i bardzo go podziwiam”.
Zanim zaczniesz pisać, przygotuj krótki plan: wstęp, sylwetka, twarz, włosy, ubiór, zakończenie. Dzięki niemu niczego nie pominiesz i zachowasz kolejność.
Po napisaniu przeczytaj tekst jeszcze raz i sprawdź:
- czy opis ma trzy części i każda zaczyna się od akapitu,
- czy wygląd jest opisany po kolei, od ogółu do szczegółu,
- czy przymiotniki są dokładne, a nie ogólnikowe,
- czy nie powtarzają się te same wyrazy, np. „ma” albo „jest”,
- czy w tekście nie ma błędów ortograficznych i interpunkcyjnych.
Quizy w tym zestawie
26 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
20 fiszek
Rodzina wyrazów i wyrazy pochodne25 fiszek uczy się 1
Miłość, wina i władza w „Lalce”, „Dziadach” i „Makbecie”10 fiszek
Mitologia grecka Jana Parandowskiegouczy się 1
Frazeologizmy z mitologii, historii, Biblii i literatury21 fiszek
Uniwersalny szkic odpowiedzi maturalnejuczy się 6