Angielski
Czasowniki modalne: can, must, should, have to
Zestaw dla klas 7-8 o czasownikach modalnych can, could, may, must, have to, should, ought to i need to. Utrwalisz, jak po angielsku mówić o umiejętności, pozwoleniu, obowiązku, zakazie, braku konieczności i radzie, jak budować z nimi pytania i przeczenia oraz czym różni się mustn't od don't have to.
Podcast
Ładuję…
1.Czasowniki modalne - wspólne zasady
Can, could, may, must i should to czasowniki modalne. Po nich stoi czasownik w formie podstawowej bez to (I can swim), w 3. osobie nie dodajemy -s (she can, nie: she cans), a pytania i przeczenia tworzymy bez do/does: Can you swim? I can't swim.
2.Mapa znaczeń czasowników modalnych
Umiejętność: can, could. Pozwolenie i prośba: can, could, may. Obowiązek: must, have to. Zakaz: mustn't, can't. Brak konieczności: don't have to, needn't, don't need to. Rada: should, ought to.
3.can - umiejętność
Mówimy, co ktoś potrafi zrobić. Przykłady: I can swim. My brother can play the guitar. Pytanie: Can you ski?
4.can - pozwolenie i prośba
W codziennych sytuacjach pytamy o zgodę albo o coś prosimy: Can I open the window? Can you help me, please? Udzielamy pozwolenia: Yes, you can.
5.can't (cannot)
Oznacza brak umiejętności (I can't ski) albo brak pozwolenia, czyli zakaz (You can't park here). Pełną formę cannot piszemy łącznie.
6.could - umiejętność w przeszłości
Przeszła forma can w znaczeniu umiejętności: I could read when I was five. Przeczenie couldn't: I couldn't swim last year, but now I can.
7.could - grzeczna prośba
Could brzmi grzeczniej niż can, gdy o coś prosimy: Could you pass the salt, please? Could I borrow your pen?
8.may - uprzejme pytanie o pozwolenie
May I...? to bardzo uprzejmy, oficjalny sposób pytania o zgodę, np. nauczyciela: May I come in? May I open the window?
9.must - obowiązek
Wyraża silny obowiązek lub konieczność, często taką, którą odczuwa sam mówiący: I must study tonight. Pojawia się też w regulaminach i ogłoszeniach: Visitors must wear a helmet.
10.mustn't - zakaz
Mustn't (must not) oznacza, że czegoś nie wolno robić: You mustn't use your phone during the test. To NIE znaczy „nie musisz”.
11.have to / has to - obowiązek
Obowiązek narzucony z zewnątrz: przez przepisy, szkołę albo rodziców. I have to wear a uniform at school. Z he, she, it używamy has to: She has to get up at 6.
12.don't have to / doesn't have to
Brak konieczności: nie musisz, ale możesz, jeśli chcesz. You don't have to come early. Tom doesn't have to cook today.
13.mustn't czy don't have to?
You mustn't tell anyone = nie wolno ci nikomu mówić (zakaz). You don't have to tell anyone = nie musisz nikomu mówić (to twój wybór).
14.Pytania i przeczenia z have to
Have to tworzy pytania i przeczenia z do/does/did, jak zwykły czasownik: Do you have to wear a uniform? Does he have to work today? Did you have to wait long? I don't have to go.
15.had to - obowiązek w przeszłości
Must nie ma formy przeszłej, dlatego o obowiązku w przeszłości mówimy had to: Yesterday I had to clean my room. Przeczenie: I didn't have to get up early.
16.will have to - obowiązek w przyszłości
O obowiązku w przyszłości mówimy will have to: Next year we will have to take an important exam. Nie mówimy: will must.
17.should - rada
Używamy go, gdy radzimy komuś, co warto zrobić: You should go to bed earlier. You look tired, you should rest.
18.shouldn't - odradzanie
Shouldn't (should not) mówi, czego lepiej nie robić: You shouldn't eat so many sweets. You shouldn't play computer games all night.
19.Prośba o radę: Should I...?
Pytając o radę, zaczynamy od should: Should I tell my teacher? What should I do? Krótkie odpowiedzi: Yes, you should. / No, you shouldn't.
20.ought to
Znaczy prawie to samo co should, czyli wyraża radę lub to, co właściwe, ale brzmi poważniej. W przeciwieństwie do should ma po sobie to: You ought to apologise.
21.need to
Wyraża potrzebę lub konieczność: I need to buy a new pencil case. Z he, she, it: She needs to rest. Pytanie: Do you need to go now?
22.don't need to / needn't
Oba wyrażenia znaczą „nie trzeba, nie musisz”: You don't need to bring food. You needn't hurry, we've got time.
23.Must I...? - odpowiedź przecząca
Na pytanie Must I...? odpowiadamy przecząco zwykle No, you don't have to albo No, you needn't. Odpowiedź No, you mustn't oznaczałaby zakaz: nie wolno ci.
24.Częsty błąd: to po czasowniku modalnym
Po can, could, may, must i should nie stawiamy to. Źle: She can to dance. Dobrze: She can dance. Wyrażenia z to to have to, ought to i need to.
25.Częsty błąd: -s albo do przy czasowniku modalnym
Źle: He musts go. He can swims. Does she can swim? Dobrze: He must go. He can swim. Can she swim? Końcówkę -s w 3. osobie mają tylko has to i needs to.
Notatka
Czym są czasowniki modalne?
Czasowniki modalne (can, could, may, must, should) nie opisują samej czynności, tylko nasz stosunek do niej: czy coś potrafimy, czy wolno nam, czy musimy albo czy warto to zrobić. Mają kilka wspólnych zasad:
- po nich stoi czasownik w formie podstawowej bez to: I can swim,
- w 3. osobie nie dodajemy końcówki -s: she can, he must,
- pytania tworzymy przez zmianę szyku, bez do/does: Can you swim? Should I go?
- przeczenie to modal + not: can't (cannot), mustn't, shouldn't, couldn't.
Wyrażenia have to, need to i ought to zachowują się inaczej: mają po sobie to, a have to i need to tworzą pytania i przeczenia z do/does/did.
Ważne
Nie mówimy She can to dance ani He musts go. Poprawnie: She can dance, He must go.
Umiejętność, pozwolenie i prośby: can, could, may
Can to najczęstszy czasownik modalny. Mówi o umiejętności (I can play the guitar) oraz o pozwoleniu w codziennych sytuacjach (Can I use your pen? Yes, you can.). Przeczenie can't oznacza, że czegoś nie potrafimy (I can't ski) albo że czegoś nie wolno (You can't park here).
Could to przeszła forma can: When I was five, I could read. Couldn't mówi, czego nie umieliśmy w przeszłości. Could służy też do grzecznych próśb: Could you open the door, please?
May wybieramy, gdy chcemy bardzo uprzejmie zapytać o pozwolenie, np. nauczyciela lub inną osobę dorosłą: May I come in?
Obowiązek i zakaz: must, mustn't, have to
Must wyraża silny obowiązek, często taki, który odczuwa sam mówiący: I must call my grandma today. Pojawia się też w regulaminach i ogłoszeniach. Have to (z he, she, it: has to) opisuje obowiązek narzucony z zewnątrz, przez szkołę, przepisy lub rodziców: We have to wear a uniform. My dad has to work on Saturdays.
Pytania i przeczenia z have to tworzymy jak przy zwykłym czasowniku: Do you have to...? Does she have to...? I don't have to...
Mustn't oznacza zakaz: You mustn't run in the corridor. Zakaz można też wyrazić przez can't.
Must ma tylko formę teraźniejszą. O obowiązku w przeszłości mówimy had to (I had to wait), a w przyszłości will have to (You will have to wait).
Nie musisz czy nie wolno ci?
To najczęstsza pułapka w czasownikach modalnych. Don't have to (doesn't have to) znaczy „nie musisz”: coś nie jest konieczne, ale możesz to zrobić, jeśli chcesz. Mustn't znaczy „nie wolno”: to zakaz.
Zapamiętaj
mustn't = nie wolno (zakaz), don't have to = nie musisz (brak konieczności).
To samo co don't have to wyrażają don't need to i needn't: You needn't hurry, we've got time. Twierdzące need to oznacza, że coś jest potrzebne: I need to buy a new pencil case.
Na pytanie Must I...? odpowiadamy przecząco No, you don't have to albo No, you needn't. Odpowiedź No, you mustn't oznaczałaby zakaz.
Rady: should, shouldn't, ought to
Gdy chcemy komuś coś doradzić, używamy should: You should drink more water. Odradzamy za pomocą shouldn't: You shouldn't stay up so late.
O radę pytamy, zaczynając od should: What should I do? Should I tell my parents?
Ought to znaczy prawie to samo co should, ale brzmi poważniej i ma po sobie to: You ought to apologise.
Pamiętaj, że rada to nie obowiązek. Should mówi, co warto zrobić, a must i have to, co trzeba zrobić.
Przykład
I've got a toothache. - You should go to the dentist. You shouldn't eat sweets now.
Quizy w tym zestawie
28 pytań w 3 etapach
Odblokujesz je po dodaniu zestawu.
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Pierwsze podejście. Klucz z punktacją i oceną jest na ostatniej stronie.
Pobierz sprawdzian (PDF)Podobne zestawy
12 fiszek uczy się 2
Edukacja i szkoła – słownictwo angielskie40 fiszek uczy się 7
Praca, kariera i rynek pracy – słownictwo angielskie30 fiszek uczy się 2
Człowiek: wygląd, charakter i zainteresowania30 fiszek uczy się 5
W restauracji po angielsku16 fiszek uczy się 9
Angielskie słownictwo: twarz i cechy charakteru23 fiszki uczy się 7