Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego
Polski · autor: ziutek
Zestaw pomaga przygotować się do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego. Obejmuje czytanie ze zrozumieniem, gramatykę, pisanie rozprawki i opowiadania oraz najważniejsze zasady pracy z arkuszem.
1.Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego
Pisemny egzamin na zakończenie szkoły podstawowej. Sprawdza rozumienie tekstów, znajomość języka oraz umiejętność tworzenia własnej wypowiedzi pisemnej.
2.Czytanie ze zrozumieniem
Odczytywanie informacji podanych wprost oraz wnioskowanie na podstawie tekstu. Wymaga zwracania uwagi na szczegóły, sens fragmentów i cel autora.
3.Tekst literacki
Tekst artystyczny, na przykład fragment powieści, opowiadanie, wiersz lub dramat. Może zawierać narratora, bohaterów, wydarzenia i środki stylistyczne.
4.Tekst nieliteracki
Tekst użytkowy lub popularnonaukowy, na przykład artykuł, wywiad, ogłoszenie, instrukcja albo reportaż. Jego celem może być informowanie, wyjaśnianie lub przekonywanie.
5.Argument
Uzasadnienie stanowiska. W rozprawce argument powinien potwierdzać tezę lub hipotezę i być wyjaśniony, a najlepiej także poparty przykładem.
6.Teza
Zdanie, które autor rozprawki uznaje za prawdziwe i zamierza udowodnić. Przykład: Przyjaźń pomaga pokonywać trudności.
7.Hipoteza
Przypuszczenie postawione do rozważenia. Autor może je potwierdzić albo odrzucić po przedstawieniu argumentów.
8.Rozprawka
Wypowiedź argumentacyjna. Zawiera wstęp ze stanowiskiem, rozwinięcie z argumentami i przykładami oraz zakończenie z wnioskiem.
9.Opowiadanie twórcze
Tekst przedstawiający ciąg wydarzeń. Powinien mieć bohaterów, czas i miejsce akcji, wydarzenie ważne dla fabuły oraz zakończenie.
10.Narrator
Osoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze. Narrator nie zawsze jest autorem tekstu i nie musi być jednym z bohaterów.
11.Środek stylistyczny
Sposób ukształtowania języka, który wzmacnia obrazowość lub emocje tekstu. Przykładami są epitet, porównanie, metafora, uosobienie i wyraz dźwiękonaśladowczy.
12.Oficjalna forma wypowiedzi
Sposób pisania odpowiedni na przykład w podaniu, zaproszeniu lub ogłoszeniu. Wymaga uprzejmego, rzeczowego języka i uwzględnienia potrzebnych informacji.
13.Kryteria oceniania wypowiedzi
Zasady, według których sprawdzana jest praca. Liczą się między innymi zgodność z tematem, realizacja formy, argumentacja lub fabuła, spójność, język, ortografia i interpunkcja.
14.Cytat
Dosłownie przytoczone słowa z tekstu lub wypowiedzi. Cytat należy zapisać wiernie i zwykle ująć w cudzysłów.
Notatka
Co sprawdza egzamin
Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego sprawdza, czy uczeń potrafi świadomie czytać, poprawnie posługiwać się językiem i napisać dłuższą wypowiedź. W arkuszu mogą pojawić się teksty literackie, teksty nieliterackie, zadania językowe oraz zadanie wymagające samodzielnego napisania tekstu.
Trzeba uważnie analizować polecenia. Czasem odpowiedź znajduje się wprost w tekście, a czasem należy wyciągnąć wniosek z kilku informacji. Ważne jest też rozpoznawanie celu wypowiedzi, nastawienia autora i funkcji użytych środków językowych.
Ważne
Odpowiedź do zadania musi wynikać z tekstu albo z poprawnej wiedzy językowej, a nie tylko z własnego skojarzenia.
Jak pracować z tekstem
Przed udzieleniem odpowiedzi przeczytaj polecenie i zaznacz, o co dokładnie pyta. Zwróć uwagę na słowa takie jak uzasadnij, wyjaśnij, nazwij, wskaż i odwołaj się. Każde z nich wymaga trochę innej odpowiedzi.
W tekstach literackich obserwuj bohaterów, ich decyzje, relacje, miejsce i czas wydarzeń. Pamiętaj, że narrator jest osobą opowiadającą o wydarzeniach, a nie zawsze autorem utworu. W poezji i prozie warto określić, jaki nastrój tworzy tekst oraz po co autor użył danego sformułowania.
W tekstach nieliterackich szukaj głównej myśli, faktów, opinii i argumentów. Rozpoznawaj, czy autor chce przede wszystkim informować, wyjaśniać, przekonywać czy zachęcać odbiorcę do działania.
Przykład
Jeśli tekst podaje, że bohater długo ćwiczył przed występem, można wnioskować, że był wytrwały.
Język, gramatyka i środki stylistyczne
Zadania mogą dotyczyć znaczenia wyrazów, synonimów, antonimów, części mowy, części zdania, form czasownika, zdań oraz poprawności ortograficznej i interpunkcyjnej. Przy wyborze odpowiedzi nie kieruj się tylko tym, „jak brzmi”, lecz sprawdź regułę i sens całego zdania.
W utworach literackich rozpoznawaj środki stylistyczne. Epitet to określenie rzeczownika, na przykład „srebrny księżyc”. Porównanie zestawia zjawiska, często za pomocą słów „jak”, „niby” lub „jakby”. Uosobienie nadaje przedmiotom, zwierzętom albo zjawiskom cechy ludzi, np. „słońce uśmiecha się”.
Nie wystarczy nazwać środek stylistyczny. Często trzeba wyjaśnić jego funkcję, czyli napisać, jaki daje efekt: buduje nastrój, ożywia opis, podkreśla cechę albo wzmacnia emocje.
Rozprawka: stanowisko i argumenty
Rozprawka jest wypowiedzią, w której przedstawiasz i uzasadniasz własne stanowisko. We wstępie sformułuj tezę albo hipotezę. Teza to pogląd, którego bronisz. Hipoteza jest pytaniem lub przypuszczeniem, które rozważasz.
W rozwinięciu podaj argumenty. Każdy argument powinien być wyjaśniony i poparty przykładem, na przykład sytuacją z lektury, filmu, historii lub życia. Nie streszczaj całej książki: wybierz tylko takie wydarzenie, które naprawdę wspiera Twoją myśl.
Na końcu zapisz wniosek, który wynika z wcześniejszych rozważań. Cała praca powinna być spójna: argumenty muszą dotyczyć tego samego stanowiska, które pojawiło się na początku.
Zapamiętaj
Dobra rozprawka to nie zbiór luźnych opinii, lecz stanowisko poparte wyjaśnionymi argumentami i przykładami.
Opowiadanie i inne formy wypowiedzi
W opowiadaniu twórczym potrzebne są bohaterowie, czas i miejsce akcji oraz ciąg wydarzeń. Zadbaj o punkt kulminacyjny, czyli moment największego napięcia, a potem o sensowne zakończenie. Opis uczuć, dialog i szczegóły miejsca mogą ożywić tekst, ale muszą służyć wydarzeniom.
Jeśli polecenie wymaga odwołania do lektury, wykorzystaj ją w sposób zgodny z jej treścią. Nie zmieniaj najważniejszych faktów o bohaterach i wydarzeniach. Możesz natomiast stworzyć własną sytuację, w której postać z lektury bierze udział, jeśli polecenie na to pozwala.
W formach użytkowych, takich jak zaproszenie, ogłoszenie czy podanie, pamiętaj o celu i odbiorcy. Zaproszenie powinno zawierać informację, kto zaprasza, kogo, na co, kiedy i gdzie. W podaniu używaj języka oficjalnego, uprzejmego i rzeczowego.
Plan pracy z arkuszem
Najpierw przeczytaj każde polecenie dokładnie i rozwiązuj zadania w takim porządku, który Ci odpowiada. Przy zadaniach otwartych zapisuj odpowiedzi pełnym zdaniem, gdy wymaga tego polecenie. Jeśli masz podać uzasadnienie, przywołaj konkretną informację lub wskaż tok rozumowania.
Na wypowiedź pisemną przeznacz odpowiednio dużo czasu. Najpierw ułóż krótki plan: stanowisko i argumenty w rozprawce albo wydarzenia w opowiadaniu. Potem napisz tekst w akapitach. Na końcu przeczytaj pracę i popraw błędy.
Sprawdź przede wszystkim: zgodność z tematem, realizację wymaganej formy, spójność, poprawność językową, ortografię i interpunkcję. Zobacz też, czy nie pominąłeś żadnego warunku podanego w poleceniu.
Ważne
Nawet ciekawy tekst może stracić punkty, jeśli nie odpowiada dokładnie na temat lub nie ma wymaganej formy.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu