Systemy operacyjne i ich funkcje

1.System operacyjny

Podstawowe oprogramowanie zarządzające pracą komputera lub innego urządzenia. Pośredniczy między użytkownikiem i programami a sprzętem, uruchamia aplikacje oraz kontroluje zasoby, takie jak procesor, pamięć, dyski i urządzenia wejścia-wyjścia.

2.Jądro systemu

Najważniejsza część systemu operacyjnego działająca bezpośrednio nad sprzętem. Odpowiada m.in. za zarządzanie procesami, pamięcią operacyjną, komunikacją ze sterownikami i bezpieczeństwem działania systemu.

3.Powłoka systemowa

Warstwa umożliwiająca komunikację użytkownika z systemem operacyjnym. Może mieć postać tekstową, gdzie wpisuje się polecenia, albo graficzną, gdzie korzysta się z okien, ikon i menu.

4.Interfejs graficzny GUI

Graficzny sposób obsługi systemu operacyjnego oparty na oknach, ikonach, menu i wskaźniku myszy. Ułatwia pracę mniej zaawansowanym użytkownikom, ponieważ nie wymaga pamiętania poleceń tekstowych.

5.Interfejs tekstowy CLI

Sposób obsługi systemu przez wpisywanie poleceń z klawiatury. Daje dużą kontrolę i szybkość pracy, ale wymaga znajomości komend i składni.

6.Proces

Uruchomiony program wraz z przydzielonymi mu zasobami i aktualnym stanem wykonywania. System operacyjny planuje pracę procesów, przełącza je i przydziela im czas procesora.

7.Wielozadaniowość

Zdolność systemu operacyjnego do wykonywania wielu zadań pozornie jednocześnie. W praktyce procesor szybko przełącza się między procesami albo wykorzystuje wiele rdzeni.

8.Pamięć operacyjna RAM

Pamięć używana do przechowywania aktualnie wykonywanych programów i danych potrzebnych podczas pracy. System operacyjny zarządza jej przydziałem i zwalnianiem.

9.Pamięć wirtualna

Mechanizm, w którym system wykorzystuje część pamięci masowej jako uzupełnienie RAM. Pozwala uruchamiać więcej programów, ale jest wolniejszy od pracy wyłącznie w pamięci operacyjnej.

10.System plików

Sposób organizacji, zapisu i odczytu danych na nośniku. Określa, jak przechowywane są pliki i foldery oraz jakie są zasady dostępu do danych.

11.Sterownik urządzenia

Program umożliwiający systemowi operacyjnemu współpracę z konkretnym urządzeniem, np. drukarką, kartą graficzną czy myszą. Tłumaczy polecenia systemu na działania sprzętu.

12.Zarządzanie użytkownikami

Funkcja systemu operacyjnego polegająca na tworzeniu kont, nadawaniu uprawnień i kontrolowaniu dostępu do plików oraz zasobów. Zwiększa bezpieczeństwo i porządek pracy.

13.Uruchamianie systemu

Proces startu komputera, podczas którego ładowany jest system operacyjny do pamięci. Obejmuje sprawdzenie podstawowych elementów sprzętu i przekazanie sterowania systemowi.

14.Aktualizacja systemu

Instalowanie nowszych wersji składników systemu operacyjnego. Poprawia bezpieczeństwo, usuwa błędy, zwiększa zgodność ze sprzętem i czasem dodaje nowe funkcje.