Mapa hipsometryczna i poziomice
Geografia
Zestaw wyjaśnia, czym jest mapa hipsometryczna, jak odczytywać wysokości bezwzględne i względne oraz jak działają poziomice. Nauczysz się rozpoznawać formy terenu, interpretować barwy hipsometryczne i analizować nachylenie stoków na mapie, jak na typowych zadaniach maturalnych.
1.Mapa hipsometryczna
Mapa przedstawiająca ukształtowanie powierzchni Ziemi za pomocą barw odpowiadających określonym przedziałom wysokości nad poziomem morza, a czasem także głębokości. Ułatwia szybkie rozpoznanie nizin, wyżyn, gór i depresji.
2.Poziomica
Linia na mapie łącząca punkty o tej samej wysokości bezwzględnej nad poziomem morza. Dzięki układowi poziomic można odczytać kształt terenu, wysokość i stromość stoków.
3.Wysokość bezwzględna
Wysokość danego punktu mierzona względem średniego poziomu morza. Na mapach podaje się ją zwykle w metrach nad poziomem morza.
4.Wysokość względna
Różnica wysokości między dwoma punktami, np. między szczytem a dnem doliny. Informuje, o ile jeden punkt leży wyżej od drugiego.
5.Cięcie poziomicowe
Różnica wysokości między sąsiednimi poziomicami. Jeśli cięcie wynosi 20 m, każda kolejna poziomica leży o 20 m wyżej lub niżej od poprzedniej.
6.Barwy hipsometryczne
Umowne kolory stosowane na mapach do oznaczania przedziałów wysokości. Zwykle tereny niskie przedstawia się odcieniami zieleni, wyższe żółciami i brązami, a najwyższe partie mogą być zaznaczone ciemnym brązem lub bielą.
7.Depresja
Obszar lądu położony poniżej poziomu morza. Na mapie może być oznaczany specjalnym odcieniem zieleni lub opisem wysokości ujemnej.
8.Stok stromy
Fragment terenu o dużym nachyleniu. Na mapie poziomicowej rozpoznaje się go po bardzo gęsto ułożonych poziomicach.
9.Stok łagodny
Fragment terenu o małym nachyleniu. Na mapie poziomicowej poziomice leżą tam daleko od siebie.
10.Szczyt
Najwyżej położony punkt w danym otoczeniu. Na mapie poziomicowej zwykle otaczają go zamknięte poziomice, których wartości rosną ku środkowi.
11.Kotlina lub zagłębienie
Obniżenie terenu otoczone wyżej położonymi obszarami. Na mapie może być widoczne jako zamknięte poziomice z malejącą wysokością ku środkowi; gdy leży poniżej poziomu morza, mówimy o depresji.
12.Dolina
Podłużne obniżenie terenu, zwykle utworzone przez rzekę. Na mapie poziomice wyginają się w kształt litery V, której wierzchołek wskazuje kierunek ku wyższym wysokościom, czyli pod górę doliny.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu
