Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej
Geografia
Zestaw wyjaśnia, czym są tornada i cyklony tropikalne oraz gdzie i dlaczego występują w Ameryce Północnej. Poznasz ich skutki, różnice między nimi, zasady zachowania podczas zagrożenia i sposoby ograniczania strat.
1.Tornado
Gwałtownie wirujący słup powietrza, który łączy chmurę burzową z powierzchnią Ziemi. Ma zwykle niewielki zasięg, ale może powodować bardzo duże zniszczenia.
2.Cyklon tropikalny
Rozległy, silny układ burzowy powstający nad bardzo ciepłymi wodami oceanów. Przynosi ulewne deszcze, bardzo silny wiatr i wysokie fale.
3.Huragan
Nazwa silnego cyklonu tropikalnego występującego między innymi nad Atlantykiem i wschodnią częścią Oceanu Spokojnego, w pobliżu Ameryki Północnej.
4.Aleja Tornad
Obszar środkowej części USA, gdzie tornada występują szczególnie często. Obejmuje między innymi tereny Wielkich Równin.
5.Wielkie Równiny
Rozległe, równinne obszary w środkowej części Ameryki Północnej. Spotykają się tam masy ciepłego, wilgotnego powietrza i chłodniejszego, suchego powietrza.
6.Oko cyklonu
Stosunkowo spokojny obszar w centrum silnego cyklonu tropikalnego. Wokół niego występują najsilniejsze wiatry i opady.
7.Fala sztormowa
Podniesienie poziomu wody przy brzegu przez silny wiatr i niskie ciśnienie podczas cyklonu. Może zalewać nadmorskie miejscowości.
8.Ewakuacja
Zorganizowane opuszczenie zagrożonego miejsca, na przykład wybrzeża przed nadejściem huraganu, aby ochronić ludzi przed niebezpieczeństwem.
9.Prognoza pogody
Przewidywanie przyszłego stanu pogody na podstawie obserwacji i pomiarów. Pomaga ostrzegać mieszkańców przed groźnymi zjawiskami.
10.Skutki tornad i huraganów
Należą do nich zniszczone budynki i drogi, przerwy w dostawie prądu, powodzie, straty w rolnictwie oraz zagrożenie dla życia ludzi.
Notatka
Groźne zjawiska atmosferyczne
W Ameryce Północnej występują gwałtowne zjawiska pogodowe, w tym tornada i cyklony tropikalne. Oba mogą powodować wielkie straty, ale różnią się miejscem powstawania, rozmiarem oraz przebiegiem.
Tornado to silnie wirujący słup powietrza, który rozciąga się od chmury burzowej do powierzchni Ziemi. Często ma kształt leja. Zwykle trwa krótko i obejmuje niewielki teren, lecz bardzo silny wiatr może zrywać dachy, łamać drzewa i przewracać pojazdy.
Cyklon tropikalny jest ogromnym układem burzowym powstającym nad ciepłymi wodami oceanicznymi. W rejonie Atlantyku i wschodniej części Oceanu Spokojnego nazywa się go huraganem.
Zapamiętaj
Tornado jest zwykle małe i związane z burzą, a huragan jest rozległym cyklonem tropikalnym powstającym nad ciepłym oceanem.
Tornada w środkowej części USA
Tornada często pojawiają się w środkowej części Stanów Zjednoczonych, zwłaszcza na Wielkich Równinach. Obszar ten bywa nazywany Aleją Tornad. Nie jest to jedna wyznaczona droga, ale pas terenów, gdzie takie zjawiska występują szczególnie często.
Sprzyja temu spotykanie się różnych mas powietrza. Z okolic Zatoki Meksykańskiej napływa powietrze ciepłe i wilgotne, a z północy lub z obszarów górskich — chłodniejsze i bardziej suche. Duże różnice właściwości powietrza mogą prowadzić do powstawania bardzo silnych burz.
Płaskie i rozległe tereny ułatwiają przemieszczanie się mas powietrza. Tornada mogą jednak wystąpić także poza Aleją Tornad, dlatego ważne są obserwacje pogody i ostrzeżenia meteorologiczne.
Huragany i ich skutki
Huragany zagrażają przede wszystkim wybrzeżom Oceanu Atlantyckiego, Zatoki Meksykańskiej i wschodniej części Oceanu Spokojnego. Powstają nad bardzo ciepłą wodą, która dostarcza energii układowi burzowemu. Po wejściu nad ląd zwykle słabną, ale nadal mogą przynosić ulewy i powodzie.
W centrum silnego huraganu znajduje się oko cyklonu — obszar względnego spokoju. Wokół niego występują bardzo silne wiatry, intensywne opady i burze.
Najgroźniejsze skutki huraganu to:
- uszkodzenia domów, dróg, portów i linii energetycznych,
- powodzie po ulewnych opadach,
- wysokie fale i zalewanie wybrzeża,
- straty w rolnictwie, transporcie i turystyce.
Ważne
Podczas huraganu szczególnie niebezpieczna jest fala sztormowa, czyli wtłaczanie wody morskiej na ląd przez silny wiatr.
Bezpieczeństwo i zapobieganie stratom
Nie można zatrzymać tornada ani huraganu, ale można ograniczać ich skutki. Służą do tego prognozy, systemy ostrzegania, przygotowane schronienia oraz szybka ewakuacja zagrożonych obszarów.
Podczas ostrzeżenia przed tornadem należy schronić się w piwnicy lub w wewnętrznym pomieszczeniu budynku, z dala od okien. Nie wolno szukać osłony pod drzewem ani w lekkiej wiacie. Podczas zagrożenia huraganem trzeba stosować się do komunikatów władz, zabezpieczyć dom i opuścić wybrzeże, jeśli zarządzono ewakuację.
Ważne jest także budowanie odporniejszych domów, zabezpieczanie sieci energetycznych oraz planowanie zabudowy z uwzględnieniem terenów zagrożonych zalaniem.
Przykład
Mieszkaniec wybrzeża, który otrzyma ostrzeżenie przed huraganem, powinien śledzić komunikaty i wyjechać, jeśli władze polecą ewakuację.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu