Zróżnicowanie narodowościowe, etniczne i wyznaniowe Polski

Polskę zamieszkuje przede wszystkim większość polska, ale żyją w niej również osoby należące do różnych narodowości, grup etnicznych i wspólnot religijnych. Zróżnicowanie społeczne jest widoczne w językach, zwyczajach, świętach, kuchni, muzyce oraz architekturze.

Nie należy zakładać, że wszyscy mieszkańcy kraju mają takie samo pochodzenie lub wyznanie. Współczesne społeczeństwo tworzą ludzie o różnych doświadczeniach, a wspólne życie wymaga szacunku, współpracy i znajomości praw innych osób.

Narodowość oznacza poczucie przynależności do narodu. Wiąże się ono na przykład z językiem, kulturą, historią i rodzinną tradycją. Jest elementem tożsamości człowieka.

Obywatelstwo to formalna więź prawna z państwem. Obywatel danego państwa ma określone prawa, takie jak ochrona państwa, ale też obowiązki, na przykład przestrzeganie prawa.

Te pojęcia nie oznaczają tego samego. Człowiek może być obywatelem Polski i jednocześnie deklarować inną narodowość. Może też mieć polską narodowość, a należeć do innego niż większość wyznania.

Mniejszość narodowa to grupa obywateli Polski mniej liczna niż większość społeczeństwa, odróżniająca się między innymi językiem, kulturą lub tradycją. Utożsamia się ona z narodem, który ma własne państwo. Do uznanych mniejszości narodowych należą m.in. Niemcy, Białorusini, Litwini, Ukraińcy, Czesi, Słowacy, Rosjanie, Ormianie i Żydzi.

Mniejszość etniczna również zachowuje własną kulturę, język lub tradycje, ale nie utożsamia się z narodem mającym własne państwo. W Polsce uznanymi mniejszościami etnicznymi są Łemkowie, Romowie, Tatarzy i Karaimi.

Mniejszości mają prawo pielęgnować swoją kulturę, używać własnego języka w życiu prywatnym oraz rozwijać tradycje.

Rozmieszczenie mniejszości w Polsce ma związek z historią, sąsiedztwem innych państw oraz dawnym osadnictwem. Niektóre grupy mieszkają liczniej w pobliżu granic, ponieważ ich rodziny od wielu pokoleń żyły na tych terenach.

Mniejszość niemiecka jest szczególnie widoczna w województwie opolskim i na Śląsku. Białorusini mieszkają głównie na Podlasiu, a Litwini są skupieni przede wszystkim na Suwalszczyźnie. Z Podlasiem związani są również polscy Tatarzy.

Łemkowie są historycznie związani z Beskidem Niskim i Karpatami. Romowie mieszkają w różnych częściach kraju. Wiele osób należących do mniejszości ukraińskiej mieszka obecnie w rozmaitych regionach Polski.

Kaszubi to społeczność związana z Pomorzem, zwłaszcza z regionem Kaszub. Pielęgnują własne zwyczaje, muzykę, haft, literaturę i lokalną kulturę.

W Polsce język kaszubski ma status języka regionalnego. Oznacza to, że jest tradycyjnie używany przez część mieszkańców określonego obszaru kraju i może być obecny w kulturze, edukacji oraz nazwach miejscowości.

Kaszubi są ważną częścią dziedzictwa kulturowego Polski. Różnorodność regionalna nie dzieli kraju, lecz pokazuje bogactwo jego historii i tradycji.

Wyznanie oznacza przynależność do określonej wspólnoty religijnej. Najliczniejszym związkiem wyznaniowym w Polsce jest Kościół rzymskokatolicki. W kraju żyją jednak także wyznawcy prawosławia, różnych kościołów protestanckich, islamu, judaizmu i innych religii.

Prawosławie jest szczególnie obecne na Podlasiu. Z islamem związana jest część polskich Tatarów, a judaizm jest religią żydowską. Narodowość nie przesądza o wyznaniu: osoby tej samej narodowości mogą należeć do różnych wspólnot religijnych.

Tolerancja oznacza poszanowanie ludzi o innym pochodzeniu, języku, kulturze lub wierze. Nie trzeba mieć takich samych zwyczajów jak druga osoba, aby traktować ją uczciwie i z godnością.