Walory turystyczne Polski i obiekty UNESCO

Polska jest atrakcyjna dla turystów dzięki różnorodnej przyrodzie, zabytkom, historii i kulturze. Walory turystyczne to cechy danego miejsca, które zachęcają do jego odwiedzenia. Mogą decydować o tym, że ludzie przyjeżdżają na krótki wyjazd, wakacje albo wycieczkę szkolną.

Wyróżniamy dwa główne rodzaje walorów:

• przyrodnicze – stworzone przez naturę,
• kulturowe – związane z działalnością człowieka, historią i tradycją.

Do rozwoju turystyki potrzebne są także dobre drogi i połączenia kolejowe, noclegi, restauracje, oznakowane szlaki oraz informacja turystyczna. Są to elementy zagospodarowania turystycznego, a nie same walory.

Duże znaczenie mają góry, jeziora, morze, lasy i obszary chronione. W Tatrach turystów przyciągają wysokie szczyty, doliny, wodospady oraz szlaki piesze. Jest to ważny obszar turystyki górskiej.

Mazury są znane z licznych jezior. Można tam żeglować, pływać kajakiem, odpoczywać nad wodą i obserwować przyrodę. Z kolei nad Morzem Bałtyckim popularne są plaże, klify, porty oraz nadmorskie miejscowości wypoczynkowe.

Szczególnym miejscem jest Pobrzeże Słowińskie z ruchomymi wydmami. Wartością przyrodniczą są również lasy, zwłaszcza Puszcza Białowieska, gdzie żyją żubry.

Polskie miasta i wsie przechowują ślady dawnych epok. Zabytki to obiekty ważne dla historii i kultury, które należy chronić. Należą do nich między innymi zamki, pałace, kościoły, stare miasta, muzea, skanseny i miejsca pamięci.

Przykładami ważnych walorów kulturowych są krakowski Rynek Główny, Wawel, zamek krzyżacki w Malborku oraz renesansowe centrum Zamościa. Turystów mogą przyciągać także regionalne potrawy, stroje, muzyka, festiwale i tradycyjne rzemiosło.

Turystyka krajoznawcza polega na poznawaniu przyrody, historii i kultury kraju. Podczas takiej podróży warto korzystać z mapy, przewodnika, muzeum lub usług przewodnika, aby lepiej rozumieć odwiedzane miejsce.

UNESCO jest organizacją, która wspiera ochronę miejsc wyjątkowo cennych dla całej ludzkości. Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmuje obiekty kulturowe, przyrodnicze oraz takie, które łączą obie wartości. Wpis na listę podkreśla znaczenie miejsca, ale wiąże się też z odpowiedzialnością za jego ochronę.

W Polsce na liście znajdują się między innymi:

• historyczne centrum Krakowa,
• Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni,
• Auschwitz-Birkenau – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady,
• Puszcza Białowieska,
• historyczne centrum Warszawy,
• historyczne centrum Zamościa,
• zamek w Malborku,
• średniowieczne miasto w Toruniu,
• Krzemionkowski region pradziejowego górnictwa krzemienia.

Kraków przyciąga zabytkowym centrum z Rynkiem Głównym, Sukiennicami i Wawelem. Wieliczka oraz Bochnia pokazują historię wydobycia soli kamiennej; pod ziemią można zobaczyć komory, korytarze i kaplice.

Puszcza Białowieska jest obiektem przyrodniczym położonym na terenie Polski i Białorusi. Chroni cenne fragmenty lasu oraz siedliska wielu gatunków, w tym żubra. Zamek w Malborku jest ogromną średniowieczną budowlą ceglaną związaną z zakonem krzyżackim.

Zamość wyróżnia się przemyślanym, renesansowym układem miasta. Krzemionki w województwie świętokrzyskim są świadectwem bardzo dawnego wydobywania krzemienia, z którego ludzie wykonywali narzędzia.

Turystyka może przynosić regionom korzyści: tworzy miejsca pracy w noclegach, gastronomii, transporcie i usługach przewodnickich. Promuje też lokalne produkty oraz kulturę. Zbyt duża liczba odwiedzających może jednak prowadzić do zaśmiecania, hałasu, niszczenia szlaków i zabytków.

Dlatego turysta powinien chronić środowisko, szanować mieszkańców i przestrzegać zasad zwiedzania. W parku narodowym należy chodzić po wyznaczonych szlakach, nie płoszyć zwierząt i nie zrywać roślin. W zabytkach nie wolno niszczyć murów ani dotykać eksponatów, jeśli regulamin tego zabrania.