Ludność Europy: rozmieszczenie, starzenie się i migracje
Geografia
Zestaw pomaga uporządkować najważniejsze wiadomości o ludności Europy w klasie 6. Znajdziesz tu rozmieszczenie ludności, przyczyny starzenia się społeczeństw oraz rodzaje i skutki migracji, a także przykłady z życia mieszkańców Europy.
1.ludność
Ogół ludzi mieszkających na danym obszarze, na przykład w kraju, regionie lub na całym kontynencie.
2.gęstość zaludnienia
Liczba osób przypadająca na kilometr kwadratowy powierzchni. Pokazuje, czy ludzie mieszkają na danym terenie gęsto, czy rzadko.
3.obszary gęsto zaludnione
Miejsca, gdzie na małej powierzchni mieszka dużo ludzi. W Europie są to zwykle duże miasta, regiony przemysłowe i obszary z dobrą siecią transportową.
4.obszary słabo zaludnione
Miejsca, gdzie mieszka mało ludzi. W Europie są to często tereny górskie, chłodne obszary północy lub regiony o trudnych warunkach życia.
5.starzenie się społeczeństwa
Proces, w którym rośnie udział osób starszych wśród mieszkańców. Dzieje się tak, gdy rodzi się mniej dzieci, a ludzie żyją dłużej.
6.przyrost naturalny
Różnica między liczbą urodzeń a liczbą zgonów. Gdy rodzi się więcej osób niż umiera, przyrost jest dodatni.
7.migracja
Przemieszczanie się ludzi z jednego miejsca do drugiego na stałe lub na dłuższy czas. Może dotyczyć przeprowadzki w obrębie kraju albo między państwami.
8.emigracja
Wyjazd ludzi z własnego kraju do innego państwa w celu zamieszkania lub pracy.
9.imigracja
Przyjazd ludzi do danego kraju z innych państw w celu zamieszkania lub pracy.
10.migracje zarobkowe
Przemieszczanie się ludzi w poszukiwaniu pracy i lepszych warunków życia. To jedna z częstych przyczyn migracji w Europie.
11.migracje polityczne
Wyjazdy spowodowane wojną, prześladowaniami lub brakiem bezpieczeństwa w kraju pochodzenia.
12.urbanizacja
Proces wzrostu liczby ludności miejskiej i rozwoju miast. Duże miasta Europy przyciągają mieszkańców pracą, szkołami i usługami.
Notatka
1. Ludność Europy i jej rozmieszczenie
Europa jest kontynentem dość gęsto zaludnionym, ale mieszkańcy nie są rozmieszczeni równomiernie. Oznacza to, że w jednych miejscach ludzi mieszka bardzo dużo, a w innych znacznie mniej. Do opisu tego zjawiska używa się pojęcia gęstość zaludnienia, czyli liczby osób przypadających na km².
Najwięcej ludzi mieszka tam, gdzie warunki życia są korzystne. Ważne są niziny, dostęp do transportu, rozwój przemysłu i usług, a także obecność dużych miast. Dlatego gęsto zaludnione są okolice wielkich aglomeracji i regionów gospodarczo rozwiniętych.
Mniej ludzi mieszka na terenach, gdzie życie jest trudniejsze. Dotyczy to zwłaszcza obszarów górskich, bardzo chłodnych oraz słabiej skomunikowanych. W takich miejscach trudniej budować miasta, prowadzić rolnictwo i rozwijać transport.
Zapamiętaj
W Europie ludność jest rozmieszczona nierównomiernie: więcej mieszkańców żyje w dużych miastach i regionach rozwiniętych, mniej w górach i na chłodnej północy.
2. Co wpływa na rozmieszczenie ludności
Na to, gdzie ludzie mieszkają, wpływają zarówno warunki przyrodnicze, jak i działalność człowieka. Znaczenie mają klimat, ukształtowanie powierzchni, dostęp do wody, a także poziom rozwoju gospodarki.
Tereny o łagodniejszym klimacie i dobrej komunikacji są wygodniejsze do życia. Łatwiej tam pracować, uczyć się i podróżować. Z kolei obszary surowe klimatycznie lub położone wysoko w górach przyciągają mniej mieszkańców.
Bardzo ważna jest też obecność miast. W miastach znajdują się szkoły, szpitale, urzędy, sklepy i zakłady pracy. Dlatego wiele osób przenosi się właśnie tam. Ten proces wzrostu znaczenia miast nazywamy urbanizacją.
Przykład
Duże miasto przyciąga ludzi, bo łatwiej w nim znaleźć pracę, dojechać do szkoły i skorzystać z usług.
3. Starzenie się społeczeństw Europy
W wielu krajach Europy obserwuje się starzenie się społeczeństwa. Oznacza to, że rośnie udział osób starszych, a maleje udział dzieci i młodzieży. Jest to jedno z ważniejszych zjawisk społecznych na kontynencie.
Dzieje się tak z dwóch głównych powodów. Po pierwsze rodzi się mniej dzieci niż dawniej, czyli często występuje niski przyrost naturalny. Po drugie ludzie żyją dłużej dzięki lepszej opiece zdrowotnej i warunkom życia.
Starzenie się społeczeństwa ma swoje skutki. Wzrasta zapotrzebowanie na opiekę zdrowotną i pomoc dla seniorów. Może też brakować pracowników w niektórych zawodach. Państwa muszą wtedy szukać rozwiązań, na przykład wspierać rodziny lub przyjmować pracowników z innych krajów.
Ważne
Częsty błąd: starzenie się społeczeństwa nie oznacza, że ludzi jest więcej, tylko że większą część mieszkańców stanowią osoby starsze.
4. Migracje w Europie
Ludzie w Europie często zmieniają miejsce zamieszkania. Takie przemieszczanie się nazywa się migracją. Jeśli ktoś wyjeżdża ze swojego kraju, jest to emigracja. Jeśli przyjeżdża do innego kraju, mówimy o imigracji.
Przyczyny migracji są różne. Bardzo częste są migracje zarobkowe, gdy ludzie szukają lepszej pracy i wyższych zarobków. Zdarzają się też migracje spowodowane brakiem bezpieczeństwa, wojną lub prześladowaniami. Wtedy mają one charakter polityczny.
Migracje wpływają zarówno na kraj wyjazdu, jak i kraj przyjazdu. W miejscu, z którego ludzie wyjeżdżają, może ubywać mieszkańców, szczególnie młodych. W kraju przyjmującym rośnie liczba ludności i mogą pojawić się nowi pracownicy potrzebni gospodarce.
5. Skutki migracji i starzenia się ludności
Zjawiska demograficzne w Europie są ze sobą powiązane. Gdy społeczeństwo się starzeje, rośnie znaczenie migracji, bo wiele państw potrzebuje pracowników. Imigranci mogą częściowo uzupełniać braki na rynku pracy i zwiększać liczbę mieszkańców.
Migracje mają jednak różne skutki. Mogą pomagać gospodarce, ale też powodować konieczność organizacji dodatkowych mieszkań, szkół i usług publicznych. Z kolei w krajach, z których dużo osób wyjeżdża, mogą pojawiać się problemy z niedoborem pracowników.
W geografii ważne jest dostrzeganie zależności: rozmieszczenie ludności, starzenie się społeczeństw i migracje wpływają na siebie nawzajem. Dzięki temu łatwiej zrozumieć, dlaczego jedne regiony Europy się rozwijają szybciej, a inne tracą mieszkańców.
6. Jak to zapamiętać przed sprawdzianem
Przed sprawdzianem warto umieć wyjaśnić kilka prostych zależności. Duże miasta i regiony rozwinięte przyciągają ludzi, bo dają pracę i dostęp do usług. Góry i chłodna północ są słabiej zaludnione, bo warunki życia są trudniejsze.
Trzeba też odróżniać podstawowe pojęcia. Emigracja to wyjazd z kraju, a imigracja to przyjazd do kraju. Przyrost naturalny to różnica między liczbą urodzeń a liczbą zgonów. Starzenie się społeczeństwa oznacza wzrost udziału osób starszych.
Zapamiętaj
Najczęstszy schemat odpowiedzi: dobre warunki życia i pracy przyciągają ludność, niski przyrost naturalny sprzyja starzeniu się społeczeństwa, a migracje zmieniają liczbę mieszkańców i ich strukturę wieku.
Quizy w tym zestawie
18 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu