Islandia – wulkany i trzęsienia ziemi
Geografia
Zestaw wyjaśnia, dlaczego Islandia jest wyspą aktywną wulkanicznie i sejsmicznie. Uczeń pozna położenie Islandii, skutki erupcji i trzęsień ziemi oraz związek tych zjawisk z granicą płyt litosfery, a także znaczenie energii geotermalnej.
1.Islandia
Wyspiarskie państwo w północnej części Europy, położone na Oceanie Atlantyckim. Słynie z licznych wulkanów, trzęsień ziemi, gejzerów i gorących źródeł.
2.granica płyt litosfery
Miejsce, w którym stykają się płyty budujące skorupę Ziemi. Na takich obszarach częściej występują wulkany i trzęsienia ziemi.
3.wulkan
Miejsce na powierzchni Ziemi, przez które wydostają się magma, gazy i popiół wulkaniczny. Po wydostaniu się na powierzchnię magma nazywa się lawą.
4.trzęsienie ziemi
Nagłe drgania skorupy ziemskiej. Na Islandii zdarzają się często, ponieważ wyspa leży na granicy płyt litosfery.
5.magma
Gorąca, płynna masa skalna znajdująca się we wnętrzu Ziemi. Gdy wydostanie się na powierzchnię, staje się lawą.
6.lawa
Magma, która wypłynęła na powierzchnię Ziemi podczas erupcji wulkanu. Po ostygnięciu tworzy skały wulkaniczne.
7.gejzer
Gorące źródło, z którego co pewien czas wyrzucana jest woda i para wodna. Islandia jest jednym z najbardziej znanych miejsc występowania gejzerów.
8.energia geotermalna
Energia pochodząca z wnętrza Ziemi. Na Islandii wykorzystuje się ją do ogrzewania domów i produkcji energii elektrycznej.
9.gorące źródła
Miejsca, z których wypływa podgrzana pod ziemią woda. Są częste na obszarach aktywnych wulkanicznie, takich jak Islandia.
10.popiół wulkaniczny
Drobny materiał wyrzucany podczas erupcji wulkanu. Może utrudniać życie ludziom i zakłócać transport, zwłaszcza lotniczy.
Notatka
Położenie Islandii
Islandia to wyspiarskie państwo leżące na Oceanie Atlantyckim, w północnej części Europy. Jest krajem o niezwykłej przyrodzie. W jednym miejscu można zobaczyć lód, śnieg i lodowce, a w innym gorące źródła, gejzery i pola lawy. Dlatego Islandię często nazywa się krainą ognia i lodu.
Wyspa jest stosunkowo słabo zaludniona, a przyroda ma tam bardzo duże znaczenie. Mieszkańcy muszą żyć w warunkach, gdzie natura bywa jednocześnie pomocna i groźna.
Zapamiętaj
Islandia leży na granicy płyt litosfery, dlatego często występują tam wulkany i trzęsienia ziemi.
Dlaczego Islandia jest aktywna wulkanicznie
Najważniejszą przyczyną częstych erupcji i wstrząsów jest położenie Islandii na granicy płyt litosfery. W takich miejscach skorupa ziemska jest bardziej aktywna, dlatego częściej dochodzi do trzęsień ziemi i działalności wulkanów.
Wulkan to miejsce, przez które na powierzchnię wydostają się gorące substancje z wnętrza Ziemi. We wnętrzu znajduje się magma. Gdy wydostanie się na zewnątrz, nazywamy ją lawą. Podczas erupcji pojawiają się też gazy i popiół wulkaniczny.
Na Islandii można obserwować wiele śladów takiej aktywności: zastygłą lawę, kratery, gorące źródła i obszary pary wodnej. To pokazuje, że wnętrze Ziemi oddziałuje tam na powierzchnię bardzo wyraźnie.
Trzęsienia ziemi i ich skutki
Trzęsienie ziemi to nagłe drgania skorupy ziemskiej. Na Islandii są one związane z ruchami zachodzącymi na granicy płyt. Nie każde trzęsienie jest bardzo silne, ale nawet słabsze wstrząsy przypominają mieszkańcom, że żyją na obszarze aktywnym geologicznie.
Skutki trzęsień ziemi mogą być różne:
- uszkodzenia budynków i dróg,
- zagrożenie dla ludzi,
- zakłócenia w komunikacji,
- zmiany w krajobrazie.
Erupcje wulkanów również bywają niebezpieczne. Popiół wulkaniczny może unosić się wysoko w powietrzu i utrudniać loty samolotów. Lawa może niszczyć teren, po którym płynie.
Ważne
Wulkany i trzęsienia ziemi mogą przynosić straty, ale są też źródłem korzyści, na przykład energii geotermalnej.
Gejzery, gorące źródła i energia geotermalna
Islandia słynie z gejzerów i gorących źródeł. Gejzer to źródło, które co pewien czas wyrzuca w górę gorącą wodę i parę wodną. Zjawisko to jest związane z wysoką temperaturą skał znajdujących się pod powierzchnią.
Ciepło wnętrza Ziemi daje Islandii ważną korzyść: energię geotermalną. Jest to energia pochodząca z wnętrza Ziemi. Na Islandii wykorzystuje się ją między innymi do ogrzewania domów i do produkcji energii elektrycznej.
Dzięki temu mieszkańcy mogą korzystać z naturalnego źródła ciepła. To dobry przykład, że człowiek potrafi wykorzystywać warunki przyrodnicze swojego kraju.
Znaczenie przyrody dla życia ludzi
Przyroda Islandii ma duży wpływ na codzienne życie mieszkańców. Z jednej strony jest źródłem zagrożeń, bo erupcje i wstrząsy mogą być niebezpieczne. Z drugiej strony daje korzyści gospodarcze i przyciąga turystów z całego świata.
Turyści odwiedzają Islandię, aby zobaczyć wulkany, gejzery, gorące źródła, wodospady i niezwykłe krajobrazy. To sprawia, że turystyka jest ważną dziedziną gospodarki.
Przykład
Gorąca woda pochodząca z wnętrza Ziemi może ogrzewać domy, a jednocześnie gejzery i pola lawy stają się atrakcją turystyczną.
Najważniejsze wnioski
Islandia jest jednym z najbardziej charakterystycznych obszarów Europy. Jej wyjątkowość wynika z położenia na granicy płyt litosfery. To właśnie z tego powodu częste są tam erupcje wulkanów, trzęsienia ziemi, a także występują gejzery i gorące źródła.
Trzeba pamiętać, że zjawiska przyrodnicze mogą mieć dwa oblicza. Są niebezpieczne, bo zagrażają ludziom i infrastrukturze, ale jednocześnie dostarczają energii i tworzą niezwykłe krajobrazy. Islandia jest więc świetnym przykładem związku między środowiskiem przyrodniczym a życiem człowieka.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu