Położenie, granice i linia brzegowa Europy
Geografia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze informacje o położeniu Europy, jej granicach oraz cechach linii brzegowej. Znajdziesz tu fiszki, pytania i krótką notatkę z przykładami półwyspów, wysp, mórz i sposobów oddzielania Europy od Azji.
1.Europa
Europa to jeden z kontynentów świata. Leży prawie w całości na półkuli północnej i w większości na półkuli wschodniej. Jest częścią większego lądu zwanego Eurazją.
2.Eurazja
Eurazja to wspólny obszar Europy i Azji, czyli największy ląd na Ziemi. Europa nie jest od Azji oddzielona oceanem, dlatego ich granica jest umowna.
3.Granica Europy z Azją
Umowna granica Europy z Azją przebiega najczęściej wzdłuż Gór Ural, rzeki Ural, Morza Kaspijskiego, pasma Kaukazu, Morza Czarnego oraz cieśnin tureckich.
4.Linia brzegowa
Linia brzegowa to granica między lądem a morzem lub oceanem. Europa ma bardzo dobrze rozwiniętą linię brzegową, bo ma wiele półwyspów, wysp, zatok i mórz.
5.Półwysep
Półwysep to część lądu otoczona wodą z trzech stron, a z jednej połączona z większym obszarem lądu. W Europie to na przykład Półwysep Skandynawski, Iberyjski i Apeniński.
6.Wyspa
Wyspa to fragment lądu otoczony wodą ze wszystkich stron. W Europie ważne wyspy to między innymi Wielka Brytania, Islandia i Sycylia.
7.Cieśnina
Cieśnina to wąski pas wody łączący dwa większe akweny i rozdzielający dwa obszary lądu. Przykładem jest cieśnina Gibraltarska.
8.Morze Śródziemne
Morze Śródziemne leży na południu Europy i oddziela ją od Afryki. Łączy się z Oceanem Atlantyckim przez cieśninę Gibraltarską.
Notatka
1. Gdzie leży Europa
Europa to jeden z kontynentów Ziemi. Leży prawie w całości na półkuli północnej i w większości na półkuli wschodniej. Razem z Azją tworzy wielki obszar lądowy nazywany Eurazją. To ważne, bo Europa nie jest od Azji oddzielona oceanem, jak niektóre inne kontynenty.
Europa należy do mniejszych kontynentów, ale ma bardzo urozmaicony kształt. Dzięki temu wiele miejsc leży blisko morza. Miało to duże znaczenie dla rozwoju żeglugi, handlu i kontaktów między krajami.
Zapamiętaj
Europa jest częścią Eurazji, a granica między Europą i Azją ma charakter umowny.
2. Granice Europy
Europę od zachodu oblewa Ocean Atlantycki, a od północy Ocean Arktyczny. Od południa duże znaczenie ma Morze Śródziemne, które oddziela Europę od Afryki. Na południowym wschodzie ważne są Morze Czarne i cieśniny prowadzące w stronę Azji.
Najwięcej uwagi wymaga wschodnia granica Europy, bo nie jest ona wyraźnie oddzielona wodą. Najczęściej przyjmuje się, że biegnie ona wzdłuż Gór Ural, potem rzeki Ural, dalej przez Morze Kaspijskie, okolice Kaukazu, Morze Czarne i cieśniny tureckie.
Ważne
Granica Europy z Azją jest umowna, więc trzeba znać jej najczęściej przyjmowany przebieg, a nie szukać jednej „ściany” oddzielającej oba kontynenty.
3. Linia brzegowa Europy
Linia brzegowa to granica między lądem a wodą. W Europie jest ona bardzo dobrze rozwinięta. Oznacza to, że brzeg nie jest prosty, tylko mocno urozmaicony przez półwyspy, wyspy, zatoki, morza i cieśniny.
Dobrze rozwinięta linia brzegowa sprawia, że wiele obszarów Europy ma dostęp do morza. Ułatwia to transport morski, rybołówstwo, handel i turystykę. Dlatego położenie nad morzem miało i nadal ma duże znaczenie dla wielu państw europejskich.
Przykład
Norwegia ma bardzo urozmaiconą linię brzegową, dlatego jej wybrzeże jest długie i pełne zatok oraz wcięć.
4. Półwyspy, wyspy i cieśniny
Półwysep to część lądu otoczona wodą z trzech stron. W Europie ważne są Półwysep Skandynawski, Półwysep Iberyjski, Półwysep Apeniński i Półwysep Bałkański. Takie obszary silnie wpływają na kształt kontynentu.
Wyspa to ląd otoczony wodą ze wszystkich stron. Do ważnych wysp Europy należą Wielka Brytania, Islandia, Irlandia, Sycylia i Kreta. Wyspy często mają własne cechy klimatu i gospodarki, ale na tym etapie najważniejsze jest ich rozpoznawanie na mapie.
Cieśnina to wąski pas wody łączący dwa większe akweny i oddzielający od siebie obszary lądu. W Europie warto znać zwłaszcza cieśninę Gibraltarską, która łączy Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim i oddziela Europę od Afryki.
5. Jak czytać mapę Europy
Na mapie Europy trzeba umieć wskazać położenie kontynentu, otaczające go oceany i morza, a także przykłady półwyspów i wysp. Warto zwracać uwagę, czy dany obiekt jest połączony z lądem, czy całkowicie otoczony wodą.
Przy nauce najlepiej porównywać obiekty. Półwysep Iberyjski to część lądu połączona z Europą, a Wielka Brytania to wyspa. Morze Śródziemne leży na południu kontynentu, a Ocean Atlantycki na zachodzie. Takie porównania pomagają szybciej zapamiętać mapę.
Zapamiętaj
Europa ma dobrze rozwiniętą linię brzegową, bo występuje tu dużo mórz, zatok, półwyspów, wysp i cieśnin.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu