Ziemia w Układzie Słonecznym
Geografia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze wiadomości o miejscu Ziemi w Układzie Słonecznym oraz o ruchu obrotowym i obiegowym naszej planety. Znajdziesz tu fiszki, pytania i notatkę o dniu i nocy, porach roku, strefach czasowych oraz strefach oświetlenia Ziemi.
1.Układ Słoneczny
Układ Słoneczny to Słońce oraz wszystkie ciała niebieskie, które krążą wokół niego, na przykład planety, ich księżyce, planetoidy i komety. Ziemia jest jedną z planet tego układu.
2.Ziemia
Ziemia to trzecia planeta od Słońca. Jest jedyną znaną planetą, na której istnieje życie. Ma odpowiednią temperaturę, wodę i atmosferę.
3.Ruch obrotowy Ziemi
To obracanie się Ziemi wokół własnej osi. Trwa około 24 godzin. Skutkiem tego ruchu jest występowanie dnia i nocy oraz pozorna wędrówka Słońca po niebie.
4.Oś Ziemi
To umowna linia przechodząca przez biegun północny i biegun południowy, wokół której obraca się Ziemia. Oś Ziemi jest nachylona, co ma znaczenie dla pór roku.
5.Ruch obiegowy Ziemi
To ruch Ziemi wokół Słońca. Trwa 365 dni i około 6 godzin, czyli jeden rok. Razem z nachyleniem osi Ziemi powoduje występowanie pór roku.
6.Widoma wędrówka Słońca
To pozorny ruch Słońca po niebie od wschodu do zachodu. W rzeczywistości to Ziemia się obraca, a nie Słońce krąży wokół Ziemi.
7.Górowanie Słońca
To moment, gdy Słońce znajduje się najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia. Wtedy cień jest zwykle najkrótszy.
8.Strefy czasowe
To obszary na Ziemi, w których obowiązuje ten sam czas urzędowy. Powstały dlatego, że w różnych miejscach na Ziemi jest inna pora dnia w tym samym momencie.
9.Pory roku
To zmiany w ciągu roku związane z różnym oświetleniem Ziemi przez Słońce. W Polsce wyróżniamy wiosnę, lato, jesień i zimę.
10.Strefy oświetlenia Ziemi
To obszary Ziemi różnie oświetlane przez promienie słoneczne. Wyróżniamy strefę międzyzwrotnikową, umiarkowane i okołobiegunowe. Od tego zależą temperatura i klimat.
Notatka
1. Miejsce Ziemi w Układzie Słonecznym
Ziemia należy do Układu Słonecznego, czyli grupy ciał niebieskich krążących wokół Słońca. W Układzie Słonecznym znajduje się osiem planet, a Ziemia jest trzecią planetą od Słońca. To bardzo ważne położenie, ponieważ dzięki niemu na naszej planecie panują warunki sprzyjające życiu.
Wokół Słońca krążą nie tylko planety, ale także ich księżyce, planetoidy i komety. Słońce jest gwiazdą i stanowi centralny obiekt całego układu. Planety nie świecą własnym światłem, lecz odbijają światło słoneczne.
Ziemia ma atmosferę, wodę i odpowiednią temperaturę. Dlatego jest miejscem, gdzie mogą żyć rośliny, zwierzęta i ludzie.
Zapamiętaj
Ziemia jest trzecią planetą od Słońca i należy do Układu Słonecznego.
2. Ruch obrotowy Ziemi
Ruch obrotowy to obracanie się Ziemi wokół własnej osi. Oś Ziemi to umowna linia przechodząca przez biegun północny i biegun południowy. Jeden pełny obrót trwa około 24 godzin, czyli jedną dobę.
Najważniejszym skutkiem tego ruchu jest występowanie dnia i nocy. Gdy dana część Ziemi jest zwrócona ku Słońcu, panuje tam dzień. Gdy odwraca się od Słońca, nastaje noc.
Skutkiem ruchu obrotowego jest też widoma wędrówka Słońca po niebie. Wydaje się nam, że Słońce wschodzi na wschodzie, przesuwa się po niebie i zachodzi na zachodzie. W rzeczywistości to Ziemia się obraca.
Ważne
Częsty błąd: dzień i noc nie powstają dlatego, że Słońce krąży wokół Ziemi. To Ziemia obraca się wokół własnej osi.
3. Górowanie Słońca i strefy czasowe
Górowanie Słońca to moment, w którym Słońce znajduje się najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia. Wtedy cień rzucany przez przedmioty jest zwykle najkrótszy. Można to łatwo zauważyć, obserwując cień drzewa lub słupa rano, w południe i po południu.
Ponieważ Ziemia się obraca, w różnych miejscach świata w tej samej chwili jest inna pora dnia. Dlatego wprowadzono strefy czasowe. W jednej strefie obowiązuje ten sam czas urzędowy. Gdy w Polsce jest południe, w innych częściach świata może być poranek albo noc.
Znajomość stref czasowych przydaje się w podróżach, podczas oglądania wydarzeń sportowych i przy rozmowach z osobami mieszkającymi na innych kontynentach.
Przykład
Jeśli u nas jest środek dnia, to w kraju położonym daleko na zachód może być jeszcze rano.
4. Ruch obiegowy Ziemi i pory roku
Ruch obiegowy to krążenie Ziemi wokół Słońca. Trwa on 365 dni i około 6 godzin, czyli jeden rok. Sam ruch obiegowy nie wystarcza jednak do wyjaśnienia pór roku. Potrzebne jest jeszcze nachylenie osi Ziemi.
W czasie obiegu wokół Słońca raz lepiej oświetlona jest półkula północna, a innym razem południowa. Dlatego na Ziemi występują pory roku. W Polsce wyróżniamy wiosnę, lato, jesień i zimę.
Latem promienie słoneczne padają na nasz obszar pod większym kątem, dni są dłuższe, a temperatury zwykle wyższe. Zimą promienie padają pod mniejszym kątem, dni są krótsze i jest chłodniej.
Zapamiętaj
Pory roku są skutkiem ruchu obiegowego Ziemi oraz nachylenia jej osi.
5. Strefy oświetlenia Ziemi
Strefy oświetlenia Ziemi to obszary, do których promienie słoneczne docierają pod różnym kątem. Od tego zależy ilość ciepła docierającego do powierzchni Ziemi, a więc także temperatura i ogólne warunki przyrodnicze.
Wyróżnia się strefę międzyzwrotnikową, dwie strefy umiarkowane oraz dwie strefy okołobiegunowe. W strefie międzyzwrotnikowej Słońce świeci najmocniej, dlatego jest tam najcieplej. W strefach okołobiegunowych promienie słoneczne padają pod małym kątem, więc dociera mniej ciepła.
Strefy oświetlenia mają duże znaczenie dla życia ludzi, roślin i zwierząt. Wpływają na klimat, długość dnia i nocy oraz warunki gospodarowania.
W geografii warto łączyć te wiadomości: ruch obrotowy wyjaśnia dzień i noc, ruch obiegowy razem z nachyleniem osi tłumaczy pory roku, a strefy oświetlenia pomagają zrozumieć zróżnicowanie warunków na Ziemi.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu