Krajobraz wysokogórski Himalajów
Geografia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze cechy krajobrazu wysokogórskiego Himalajów w klasie 5. Znajdziesz tu fiszki, pytania i notatkę o położeniu, klimacie, piętrowości roślinnej, życiu ludzi oraz związkach między wysokością nad poziomem morza a warunkami przyrody.
1.Himalaje
Najwyższe góry na Ziemi, położone w Azji. Występuje tam krajobraz wysokogórski: bardzo wysokie szczyty, strome stoki, chłodny klimat i wyraźne piętra roślinności.
2.Krajobraz wysokogórski
Typ krajobrazu występujący w bardzo wysokich górach. Cechują go duże wysokości, strome zbocza, niska temperatura, silne wiatry, cienkie powietrze i mało roślin na najwyższych wysokościach.
3.Everest
Najwyższy szczyt Ziemi, leżący w Himalajach. Jest symbolem krajobrazu wysokogórskiego.
4.Piętrowość roślinna
Zmiana roślinności wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza. U podnóża gór rosną inne rośliny niż wysoko na stokach i przy szczytach.
5.Granica wiecznego śniegu
Wysokość, powyżej której śnieg utrzymuje się przez cały rok. W Himalajach leży bardzo wysoko, ale powyżej niej roślin prawie nie ma.
6.Lodowiec górski
Duża masa lodu powstała ze śniegu, która bardzo powoli przemieszcza się w dół doliny. W wysokich partiach Himalajów występuje ich wiele.
7.Tarasy uprawne
Stopnie wycięte na stromych zboczach gór, na których uprawia się rośliny. Ułatwiają rolnictwo tam, gdzie teren jest nachylony.
8.Jak
Zwierzę hodowlane żyjące w wysokich górach Azji. Daje mleko, mięso i wełnę, a także pomaga w transporcie.
9.Szerpa
Mieszkaniec Himalajów znany z bardzo dobrego przystosowania do życia i pracy na dużych wysokościach. Często pomaga wyprawom górskim jako przewodnik i tragarz.
10.Tlen na dużej wysokości
Na dużych wysokościach powietrze jest rzadsze, więc organizm ma trudniej z oddychaniem. Dlatego wspinaczka w Himalajach jest bardzo wymagająca.
Notatka
Czym są Himalaje
Himalaje to najwyższe góry świata, położone w Azji. Występuje tam krajobraz wysokogórski, czyli taki, w którym dominują bardzo wysokie szczyty, strome stoki, głębokie doliny i trudne warunki życia. Najbardziej znanym szczytem Himalajów jest Everest.
Krajobraz wysokogórski różni się od innych krajobrazów świata. Nie ma tu płaskich równin ani gęsto zaludnionych obszarów na dużych wysokościach. To miejsce, gdzie przyroda silnie wpływa na życie człowieka.
Zapamiętaj
Himalaje to przykład krajobrazu wysokogórskiego, a Everest jest najwyższym szczytem Ziemi.
Warunki przyrodnicze w wysokich górach
W Himalajach panuje chłodny klimat górski. Wraz ze wzrostem wysokości nad poziomem morza temperatura spada. Im wyżej, tym częściej występują śnieg, lód i silny wiatr. Na dużych wysokościach powietrze jest rzadsze, dlatego ludziom trudniej się oddycha.
W najwyższych partiach gór przez cały rok utrzymują się śnieg i lód. Występują tam także lodowce górskie, czyli wielkie masy lodu powoli przemieszczające się w dół dolin. Warunki te sprawiają, że życie ludzi i roślin jest tam bardzo utrudnione.
Ważne
Częsty błąd: nie wszędzie w Himalajach jest tak samo zimno. U podnóża gór jest cieplej niż wysoko przy szczytach.
Piętrowość roślinna
Jedną z najważniejszych cech Himalajów jest piętrowość roślinna. Oznacza to, że wraz z wysokością zmieniają się warunki klimatyczne, a więc zmienia się też roślinność. U podnóża gór mogą rosnąć lasy i rośliny uprawne. Wyżej pojawiają się łąki i coraz uboższa roślinność.
Bardzo wysoko roślin prawie nie ma, ponieważ jest zbyt zimno. Powyżej pewnej wysokości znajduje się granica wiecznego śniegu. Nad nią śnieg utrzymuje się przez cały rok. To pokazuje wyraźny związek między wysokością nad poziomem morza a światem roślin.
Przykład
Im wyżej wspinamy się w górach, tym mniej drzew widzimy, a bliżej szczytów zostają głównie skały, śnieg i lód.
Życie ludzi w Himalajach
Ludzie mieszkający w Himalajach muszą dostosować się do trudnych warunków przyrodniczych. Na stromych zboczach zakładają tarasy uprawne, które przypominają wielkie schody. Dzięki nim można uprawiać rośliny mimo nachylonego terenu.
Ważną rolę odgrywa też hodowla zwierząt przystosowanych do zimna i wysokości, zwłaszcza jaków. Dają one mleko, mięso i wełnę oraz pomagają przenosić ładunki. W Himalajach żyją także Szerpowie, znani z bardzo dobrego przystosowania do życia w górach i z pomocy wyprawom wspinaczkowym.
Warunki życia są tam trudniejsze niż na nizinach, dlatego osiedli jest mniej, a wiele zajęć wymaga dużego wysiłku.
Zajęcia mieszkańców i turystyka
Mieszkańcy Himalajów zajmują się przede wszystkim rolnictwem, hodowlą i usługami związanymi z ruchem turystycznym. Uprawa ziemi jest ograniczona przez strome stoki, chłód i małą ilość terenów równych. Dlatego pola są niewielkie i często zakładane na tarasach.
Duże znaczenie ma także turystyka górska. Himalaje przyciągają podróżników i wspinaczy z całego świata. Dla wielu osób są miejscem niezwykłym ze względu na ogromne wysokości, piękne widoki i słynne szczyty.
Rozwój turystyki daje mieszkańcom możliwość zarobku, ale wymaga też dbania o przyrodę i porządek na szlakach.
Najważniejsze zależności do zapamiętania
W krajobrazie Himalajów dobrze widać związek między elementami środowiska. Duża wysokość wpływa na niską temperaturę, a ta z kolei decyduje o rodzaju roślinności i o sposobie życia ludzi. Im wyżej, tym trudniejsze warunki dla człowieka, rolnictwa i zwierząt.
Najważniejsze cechy tego krajobrazu to:
- bardzo wysokie góry i strome stoki,
- chłodny klimat i silne wiatry,
- piętrowość roślinna,
- obecność śniegu, lodu i lodowców,
- dostosowanie życia ludzi do warunków górskich.
Jeśli zapamiętasz te zależności, łatwo rozpoznasz krajobraz wysokogórski Himalajów i wyjaśnisz, dlaczego różni się on od innych krajobrazów świata.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu