Sawanna – krajobraz stref gorących
Geografia
Zestaw pomaga opanować najważniejsze informacje o sawannie z geografii w klasie 5. Znajdziesz tu cechy klimatu, rośliny, zwierzęta, zajęcia mieszkańców oraz zależności między porą deszczową, porą suchą i wyglądem krajobrazu.
1.sawanna
Rozległy krajobraz strefy gorącej, w którym dominują trawy, a drzewa i krzewy rosną rzadko. Występuje tam wyraźny podział na porę deszczową i porę suchą.
2.pora deszczowa
Część roku, w której spada dużo deszczu. Wtedy trawy szybko rosną, rośliny zielenieją, a zwierzęta mają łatwiejszy dostęp do wody i pokarmu.
3.pora sucha
Część roku z małą ilością opadów. Trawy wysychają, częściej wybuchają pożary, a zwierzęta i ludzie szukają wody.
4.trawy sawanny
Najważniejsza roślinność sawanny. Rosną szybko w porze deszczowej, a w porze suchej żółkną i zasychają.
5.baobab
Charakterystyczne drzewo sawanny o bardzo grubym pniu. Gromadzi wodę, dzięki czemu lepiej znosi długą porę suchą.
6.akacja
Drzewo często spotykane na sawannie. Ma małe liście i rozłożystą koronę, co pomaga ograniczać utratę wody.
7.roślinożercy sawanny
Zwierzęta żywiące się roślinami, na przykład zebry, antylopy, żyrafy i słonie. Korzystają z obfitości traw i liści.
8.drapieżniki sawanny
Zwierzęta polujące na inne zwierzęta, na przykład lwy, gepardy i hieny. Ich życie zależy od obecności roślinożerców.
9.wędrówki zwierząt
Przemieszczanie się stad w poszukiwaniu wody i pożywienia. Na sawannie wiąże się to głównie ze zmianą pory suchej i deszczowej.
10.wypas zwierząt
Jedno z typowych zajęć mieszkańców sawanny. Polega na hodowli i pilnowaniu zwierząt, na przykład bydła, kóz lub owiec.
11.park narodowy
Obszar chroniony, na którym zabezpiecza się przyrodę, zwłaszcza dzikie zwierzęta i ich środowisko życia. W Afryce wiele sawann jest chronionych w parkach narodowych.
12.pożary sawanny
Na sawannie zdarzają się często w porze suchej. Szybko rozprzestrzeniają się po wyschniętych trawach, ale część roślin jest do nich przystosowana.
Notatka
Czym jest sawanna
Sawanna to jeden z krajobrazów strefy gorącej. Występuje głównie tam, gdzie przez cały rok jest ciepło, ale opady nie są równomierne. Najbardziej charakterystyczna cecha sawanny to przewaga traw oraz obecność pojedynczych drzew i krzewów.
Sawanna nie jest ani gęstym lasem, ani pustynią. Jest czymś pośrednim: roślin jest dużo, ale nie tworzą zwartego lasu. Krajobraz ten zmienia się w ciągu roku bardzo wyraźnie, bo zależy od ilości deszczu.
Zapamiętaj
Sawanna to krajobraz gorący z dwiema wyraźnymi porami roku: deszczową i suchą.
Klimat sawanny
Na sawannie przez cały rok utrzymują się wysokie temperatury, ale najważniejsze są zmiany opadów. Występują tu dwie pory roku: pora deszczowa i pora sucha. To właśnie one decydują o wyglądzie całego krajobrazu.
W porze deszczowej rośliny szybko rosną, trawy stają się wysokie i zielone, a zwierzęta mają więcej pożywienia. W porze suchej opadów jest mało, więc wiele roślin wysycha, a zwierzęta muszą przemieszczać się w poszukiwaniu wody.
Ważne
Częsty błąd: sawanna nie ma tak dużych opadów jak las równikowy, dlatego nie rośnie tam gęsty, wiecznie zielony las.
Rośliny sawanny
Najważniejszą częścią roślinności sawanny są trawy. To one zajmują największe obszary. W porze deszczowej szybko wyrastają, a w porze suchej żółkną i zasychają.
Na sawannie rosną też pojedyncze drzewa, zwłaszcza akacje i baobaby. Akacje mają małe liście i rozłożyste korony, co pomaga im ograniczać utratę wody. Baobaby są przystosowane do suszy dzięki bardzo grubym pniom, w których mogą gromadzić wodę.
Rośliny sawanny są więc dobrze przystosowane do okresowego braku deszczu. Nie potrzebują stałej wilgoci tak jak rośliny lasu równikowego.
Przykład
Gdy po kilku miesiącach suszy spadnie deszcz, wyschnięta sawanna szybko znów robi się zielona.
Zwierzęta sawanny
Sawanna słynie z licznych i dużych zwierząt. Żyją tu roślinożercy, takie jak zebry, antylopy, żyrafy i słonie. Korzystają one z obfitości traw, liści i młodych pędów.
Tam, gdzie są duże stada roślinożerców, pojawiają się też drapieżniki. Na sawannie spotyka się lwy, gepardy i hieny. Ich życie jest związane z obecnością zwierząt, na które polują.
Wiele zwierząt sawanny odbywa wędrówki. Przemieszczają się one tam, gdzie po opadach łatwiej znaleźć wodę i pokarm. To pokazuje, jak silnie przyroda sawanny zależy od pory roku i ilości deszczu.
Życie ludzi na sawannie
Mieszkańcy sawanny dostosowują swoje życie do klimatu i roślinności. Jednym z typowych zajęć jest hodowla zwierząt i wypas bydła, kóz lub owiec. Naturalne trawy są ważną bazą pokarmową dla zwierząt gospodarskich.
W niektórych miejscach ludzie zajmują się również uprawą roli, ale jest ona uzależniona od opadów. Gdy pora sucha trwa długo, rolnictwo staje się trudniejsze. Dlatego dostęp do wody ma dla mieszkańców ogromne znaczenie.
Na sawannie rozwija się także turystyka, ponieważ wiele osób chce zobaczyć dzikie zwierzęta w ich naturalnym środowisku.
Zależności i ochrona przyrody
Sawanna jest dobrym przykładem związku między klimatem, roślinnością, zwierzętami i życiem człowieka. Gdy pojawia się deszcz, rosną trawy. Gdy rosną trawy, przybywa roślinożerców. Gdy są roślinożercy, mogą żyć także drapieżniki. To prosty łańcuch zależności w krajobrazie.
W porze suchej na sawannie częściej zdarzają się pożary. Suche trawy łatwo się palą. Część roślin jest do tego przystosowana, ale zbyt częste pożary i działalność człowieka mogą szkodzić przyrodzie.
Dlatego wiele obszarów sawanny objęto ochroną w parkach narodowych. Chroni się tam zwierzęta, rośliny i całe środowisko życia.
Zapamiętaj
Wygląd sawanny zależy przede wszystkim od ilości opadów w porze deszczowej i suchej.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu