Pierwsze wielkie wyprawy geograficzne
Geografia
Zestaw pomaga poznać najważniejsze pierwsze wyprawy geograficzne omawiane w klasie 5. Uczeń utrwali głównych żeglarzy, kierunki ich podróży, znaczenie odkryć oraz to, jak zmieniły one wiedzę ludzi o Ziemi.
1.Wielkie odkrycia geograficzne
To okres dalekich wypraw morskich, dzięki którym Europejczycy poznali nowe lądy, drogi morskie i oceany. Wyprawy te szczególnie nasiliły się pod koniec XV i na początku XVI wieku.
2.Krzysztof Kolumb
Żeglarz, który w 1492 roku dopłynął do wysp leżących u wybrzeży Ameryki. Szukał drogi do Indii, ale dotarł do nieznanych wcześniej Europejczykom ziem po drugiej stronie Atlantyku.
3.Vasco da Gama
Portugalski żeglarz, który znalazł morską drogę z Europy do Indii, opływając Afrykę. Jego wyprawa pokazała, że do Azji można dostać się drogą morską.
4.Ferdynand Magellan
Dowodził wyprawą, która jako pierwsza opłynęła Ziemię. Sam nie ukończył podróży, ale jego załoga dokończyła rejs, co potwierdziło, że Ziemia ma kulisty kształt.
5.Nowy Świat
Tak Europejczycy nazywali nowo poznane lądy, przede wszystkim Amerykę. Dla mieszkańców Europy były to ziemie wcześniej im nieznane.
6.Atlantyk
Ocean, przez który płynął między innymi Krzysztof Kolumb w drodze na zachód. Oddziela Europę i Afrykę od Ameryk.
7.Ocean Indyjski
Ocean, którym prowadziła morska droga do Indii. Korzystał z niej Vasco da Gama po opłynięciu Afryki.
8.Cieśnina Magellana
Wąski pas wody na południu Ameryki Południowej, którym przepłynęła wyprawa Magellana. Pozwoliła ona przedostać się z Atlantyku na Ocean Spokojny.
9.Ocean Spokojny
Ocean nazwany przez Magellana. Jego wyprawa przepłynęła przez ten ogromny obszar wodny podczas podróży dookoła świata.
10.Karawela
Lekki i zwrotny statek używany w czasach wielkich odkryć geograficznych. Nadawał się do długich wypraw po oceanach.
11.Kompas
Przyrząd wskazujący kierunki świata. Pomagał żeglarzom utrzymać właściwy kierunek podczas rejsu.
12.Przylądek Dobrej Nadziei
Miejsce na południu Afryki, ważne na morskiej drodze do Indii. Trasa wokół tego obszaru otworzyła Portugalczykom drogę do Azji.
Notatka
Czym były wielkie odkrycia geograficzne
Wielkie odkrycia geograficzne to okres dalekich podróży morskich, głównie z końca XV wieku i początku XVI wieku. W tym czasie żeglarze z Europy wyruszali na oceany, aby znaleźć nowe drogi handlowe i lepiej poznać świat. Dzięki tym wyprawom Europejczycy odkryli nieznane im wcześniej lądy i nauczyli się żeglować po bardzo dużych akwenach.
W klasie 5 najważniejsze jest poznanie najgłośniejszych wypraw i ich tras. Trzeba wiedzieć, kim byli Krzysztof Kolumb, Vasco da Gama i Ferdynand Magellan oraz z jakimi osiągnięciami są związani.
Zapamiętaj
Wielkie odkrycia geograficzne zmieniły wiedzę ludzi o świecie i pokazały nowe połączenia między kontynentami.
Wyprawa Krzysztofa Kolumba
Krzysztof Kolumb wyruszył z Europy w 1492 roku. Chciał znaleźć morską drogę do Indii, ale płynął na zachód przez Atlantyk. Zamiast do Azji dotarł do wysp leżących u wybrzeży Ameryki. Dla Europejczyków było to wielkie wydarzenie, ponieważ poznali lądy, których wcześniej nie znali.
Odkryte ziemie zaczęto nazywać Nowym Światem. Trzeba jednak pamiętać, że były one „nowe” tylko dla Europejczyków, bo już wcześniej mieszkali tam ludzie.
Ważne
Częsty błąd: Kolumb nie odkrył drogi do Indii. Szukał jej, ale dopłynął do terenów związanych z Ameryką.
Wyprawa Vasco da Gamy
Vasco da Gama był portugalskim żeglarzem. Zasłynął tym, że odkrył morską drogę z Europy do Indii. Jego wyprawa prowadziła wzdłuż wybrzeży Afryki, a potem wokół jej południowej części, w pobliżu Przylądka Dobrej Nadziei. Następnie żeglarze płynęli przez Ocean Indyjski.
To odkrycie było bardzo ważne, bo pokazało, że do Azji można dostać się drogą morską bez podróży lądem. Dzięki temu handel między Europą a Azją stał się łatwiejszy.
Warto odróżniać trasę da Gamy od wyprawy Kolumba. Kolumb płynął przez Atlantyk na zachód, a da Gama kierował się wokół Afryki do Azji.
Wyprawa Ferdynanda Magellana
Ferdynand Magellan dowodził wyprawą, która jako pierwsza opłynęła Ziemię. Statki tej wyprawy przepłynęły z Atlantyku na Ocean Spokojny przez Cieśninę Magellana na południu Ameryki Południowej. Później załoga kontynuowała podróż przez ogromne obszary oceanu i wróciła do Europy.
Sam Magellan nie ukończył całej wyprawy, ale jego załoga dokończyła rejs. Miało to ogromne znaczenie, bo potwierdziło w praktyce, że Ziemia ma kulisty kształt i że oceany łączą różne części świata.
Przykład
Jeśli statek wypływa z jednego miejsca i po długiej podróży wraca do punktu wyjścia z drugiej strony, pokazuje to możliwość opłynięcia całej Ziemi.
Statki i pomoc w żegludze
W czasach odkryć geograficznych używano między innymi karaweli. Były to statki dość lekkie i zwrotne, dlatego nadawały się do długich wypraw morskich. Żeglarze musieli mieć też przyrządy pomagające utrzymać kierunek podróży.
Bardzo ważny był kompas, który wskazywał kierunki świata. Dzięki niemu łatwiej było orientować się podczas rejsu, zwłaszcza gdy na morzu nie było widać lądu. Wyprawy wymagały odwagi, dobrej organizacji i umiejętności poruszania się po mapach oraz oceanach.
W geografii warto łączyć podróżników z oceanami i trasami. Kolumb kojarzy się z Atlantykiem, da Gama z drogą wokół Afryki do Indii, a Magellan z podróżą dookoła świata.
Co dały ludziom pierwsze wyprawy
Pierwsze dalekie wyprawy zmieniły sposób patrzenia na świat. Ludzie lepiej poznali kontynenty, oceany i połączenia między nimi. Rozwinęły się kontakty między różnymi częściami świata, a mapy stały się dokładniejsze.
Trzeba jednak pamiętać, że z punktu widzenia geografii w klasie 5 najważniejsze są podstawowe skutki: poznanie nowych lądów, nowych dróg morskich i potwierdzenie, że świat jest większy oraz bardziej zróżnicowany, niż wcześniej sądzono.
Najlepiej uczyć się tych treści przez porównanie:
- Kolumb — wyprawa przez Atlantyk i dotarcie do ziem związanych z Ameryką.
- Vasco da Gama — morska droga do Indii wokół Afryki.
- Magellan — pierwsza wyprawa dookoła Ziemi.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu