Countable, uncountable i kwantyfikatory

W języku angielskim rzeczowniki dzielą się na policzalne i niepoliczalne. To bardzo ważne, bo od tego zależy użycie przedimków, liczby mnogiej i odpowiednich kwantyfikatorów. Rzeczowniki policzalne oznaczają rzeczy, osoby lub obiekty, które można liczyć jako oddzielne elementy: book, student, chair, apple. Mogą występować w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Rzeczowniki niepoliczalne oznaczają zwykle substancje, pojęcia abstrakcyjne albo masę traktowaną jako całość: water, milk, money, information, advice, furniture. Zwykle nie mają typowej liczby mnogiej i nie używa się z nimi a/an.

W praktyce ten podział trzeba po prostu dobrze poznać na przykładach, bo nie zawsze jest identyczny jak w języku polskim. To, co po polsku bywa liczone, po angielsku może być traktowane jako niepoliczalne.

Z rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej używamy zwykle a/an albo innego określenia, np. one, this, my. Powiemy: a car, an orange, one teacher. W liczbie mnogiej pojawiają się formy typu cars, oranges, teachers.

Jeżeli mówimy ogólnie o więcej niż jednym obiekcie, używamy liczby mnogiej: books, questions, friends. Z takimi rzeczownikami łączą się potem kwantyfikatory, np. many, a few, few, some, any, a lot of.

Typowe pytanie o liczbę rzeczy policzalnych budujemy z how many. Przykład: How many students are there in the classroom? To pytanie dotyczy liczby sztuk, osób lub przedmiotów.

• a book
• two books
• many books
• a few books
• some books

Rzeczowniki niepoliczalne nie występują zwykle z a/an i nie tworzą normalnej liczby mnogiej. Powiemy: water, milk, sugar, money, work, homework, information, advice. Nie mówimy standardowo an information, an advice czy many homeworks.

Z takimi rzeczownikami używa się kwantyfikatorów pasujących do ilości, a nie do liczby sztuk. Najczęściej są to much, a little, little, some, any, a lot of. Pytanie tworzymy zwykle z how much, np. How much time do we have?

Warto pamiętać, że niektóre angielskie rzeczowniki mylą uczniów, bo w polskim brzmią jak policzalne. Szczególnie często pojawiają się: information, advice, furniture, luggage, news, homework.

• much time
• little money
• some milk
• any information

Some stosujemy najczęściej w zdaniach twierdzących z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej i z niepoliczalnymi: some apples, some water. Any pojawia się najczęściej w pytaniach i przeczeniach: any questions, any milk.

Many używamy z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej: many books, many people. Much łączy się z rzeczownikami niepoliczalnymi: much work, much money. W prostych zdaniach twierdzących częściej zamiast much i many pojawia się naturalniejsze a lot of / lots of.

Few i a few występują z policzalnymi. Few oznacza niewiele i często sugeruje, że to za mało. A few znaczy kilka i brzmi bardziej pozytywnie. Podobnie little i a little występują z niepoliczalnymi: little time sugeruje niedobór, a little time oznacza trochę czasu.

• many students
• much homework
• a lot of people
• a lot of water

Gdy chcemy powiedzieć o jednej sztuce czegoś, co samo w sobie jest niepoliczalne, używamy wyrażeń jednostkowych. Dzięki nim nie liczymy samej substancji lub pojęcia, tylko jej część, opakowanie albo porcję.

Typowe konstrukcje to: a piece of advice, a bottle of water, a glass of milk, a loaf of bread, a slice of cheese. To bardzo częsty typ zadania w liceum i na maturze, zwłaszcza przy tłumaczeniach fragmentów zdań.

Takie konstrukcje rozwiązują problem z rzeczownikami, których nie da się policzyć bezpośrednio. Zamiast mówić an advice, trzeba powiedzieć a piece of advice. Zamiast two breads lepiej użyć two loaves of bread lub two pieces of bread, zależnie od kontekstu.

Najczęstszy błąd to używanie a/an z rzeczownikami niepoliczalnymi, np. an information albo a furniture. Częsty problem to też mieszanie many z much. Many pasuje do policzalnych w liczbie mnogiej, a much do niepoliczalnych.

Drugi typ błędu dotyczy znaczenia. Few i little często brzmią bardziej negatywnie, bo sugerują brak lub niedobór. A few i a little oznaczają, że jakaś ilość jednak jest. W zadaniach zamkniętych warto czytać całe zdanie i sprawdzać, czy sens ma być pozytywny, czy raczej wskazuje na problem.

Na maturze te zagadnienia pojawiają się w zadaniach na wybór poprawnej formy, uzupełnianie luk, tłumaczenie fragmentów zdań oraz reagowanie językowe. Najlepsza strategia to zawsze zadać sobie dwa pytania: czy dany rzeczownik da się policzyć oraz czy zdanie jest twierdzeniem, pytaniem czy przeczeniem.

• countable: many, a few, how many
• uncountable: much, a little, how much
• oba typy: some, any, a lot of