Dane personalne i okresy życia po angielsku
Angielski
Zestaw obejmuje podstawowe i maturalne słownictwo związane z przedstawianiem siebie i innych oraz opisywaniem etapów życia. Nauczysz się mówić o wieku, miejscu urodzenia, stanie cywilnym, rodzinie, dzieciństwie, dorastaniu i dorosłości, a także używać tych wyrażeń w typowych sytuacjach komunikacyjnych.
1.personal details
Dane personalne, czyli podstawowe informacje o osobie, np. imię, nazwisko, wiek, data urodzenia, adres, numer telefonu i narodowość.
2.first name
Imię. W formularzach po angielsku first name oznacza imię, a nie „pierwsze nazwisko”.
3.surname
Nazwisko. Często spotykane też jako last name lub family name, zwłaszcza w formularzach.
4.date of birth
Data urodzenia. Używana w dokumentach, formularzach i podczas podawania podstawowych informacji o sobie.
5.place of birth
Miejsce urodzenia, czyli miasto lub kraj, w którym ktoś się urodził.
6.nationality
Narodowość, np. Polish, German, Spanish. Nie należy mylić jej z country, które oznacza kraj.
7.marital status
Stan cywilny, np. single, married, divorced, widowed. Pojawia się głównie w formularzach i oficjalnych danych.
8.single
Stanu wolnego; niebędący w związku małżeńskim. W kontekście danych osobowych oznacza osobę niezamężną lub nieżonatą.
9.married
Żonaty / zamężna. Określa osobę pozostającą w związku małżeńskim.
10.widowed
Owdowiały / owdowiała. Oznacza osobę, której współmałżonek zmarł.
11.occupation
Zawód lub wykonywane zajęcie. W prostych wypowiedziach często zastępowane słowem job.
12.childhood
Dzieciństwo, czyli okres życia od narodzin do wczesnych lat młodzieńczych.
13.teenager
Nastolatek / nastolatka, zwykle osoba w wieku od 13 do 19 lat.
14.adolescence
Okres dorastania, przejście między dzieciństwem a dorosłością. To bardziej formalne słowo niż teenage years.
15.adulthood
Dorosłość, czyli etap życia po zakończeniu dzieciństwa i dorastania.
16.middle age
Wiek średni, etap życia między wczesną dorosłością a starością.
17.elderly
Starszy, w podeszłym wieku. To neutralniejsze i bardziej uprzejme określenie niż old w odniesieniu do ludzi.
18.bring up
Wychowywać dziecko. Często używane w stronie biernej, np. He was brought up in Kraków.
Notatka
O czym mówimy w danych personalnych
Temat danych personalnych obejmuje podstawowe informacje, których używamy, gdy przedstawiamy siebie, wypełniamy formularz albo opisujemy inną osobę. Najczęściej są to: imię i nazwisko, wiek, data urodzenia, miejsce urodzenia, adres, numer telefonu, e-mail, narodowość i czasem stan cywilny.
W języku angielskim trzeba zwracać uwagę na typowe nazwy pól w formularzach. First name to imię, a surname, last name lub family name to nazwisko. Date of birth oznacza datę urodzenia, a place of birth miejsce urodzenia. Nationality to narodowość, nie kraj zamieszkania.
Ważne
Nie myl nationality z country: pierwsze oznacza narodowość, drugie kraj.
W typowych wypowiedziach maturalnych uczeń powinien umieć podać te informacje o sobie oraz zapytać o nie drugą osobę. Często pojawiają się też pytania o zainteresowania, rodzinę i miejsce zamieszkania, bo należą do podstawowego opisu osoby.
Jak mówić o sobie i innych
Przy przedstawianiu się używamy prostych, bardzo częstych konstrukcji. Mówimy: My name is..., I am... years old, I come from..., I was born in... oraz I live in.... Jeśli chcemy opisać kogoś innego, zmieniamy osobę, np. She is 17 years old albo He was born in Gdańsk.
Warto pamiętać, że wiek po angielsku podaje się z czasownikiem to be, a nie z odpowiednikiem polskiego „mieć”. Dlatego poprawnie powiemy: I am 16 years old, a nie forma dosłownie tłumaczona z polskiego.
Przy opisie oficjalnym może pojawić się też słownictwo takie jak marital status i occupation. W codziennej rozmowie częściej używa się prostszych słów, np. job zamiast occupation.
Zapamiętaj
Wiek podajemy konstrukcją to be: He is 18 years old, nie „He has 18 years”.
Stan cywilny i informacje dodatkowe
W zakresie danych personalnych często pojawia się też stan cywilny. Najważniejsze określenia to: single — stanu wolnego, married — żonaty lub zamężna, divorced — rozwiedziony lub rozwiedziona, widowed — owdowiały lub owdowiała. To słownictwo spotyka się szczególnie w formularzach i bardziej formalnych opisach.
Na poziomie licealnym dobrze znać też słowo occupation, czyli zawód, oraz umieć odróżnić je od słów związanych z zainteresowaniami, np. hobby czy interests. Dane personalne nie ograniczają się tylko do dokumentów — przydają się również w krótkich wypowiedziach ustnych, e-mailach, wpisach na blogu i autoprezentacji.
Przykład
„My name is Anna Kowalska. I am 17 years old. I was born in Kraków and I am Polish.”
Okresy życia człowieka
Drugą ważną częścią tego tematu są okresy życia. Najczęściej omawia się kolejno: birth i wczesne dzieciństwo, childhood, adolescence lub teenage years, następnie adulthood, middle age i old age. Te pojęcia pomagają opisywać rozwój człowieka oraz zmiany zachodzące w życiu.
Childhood to dzieciństwo, czyli wczesny etap życia. Teenager to nastolatek, zwykle osoba między 13. a 19. rokiem życia. Adolescence oznacza okres dorastania i jest słowem nieco bardziej formalnym. Adulthood to dorosłość, a middle age wiek średni.
W odniesieniu do osób starszych lepiej używać neutralnych określeń, takich jak elderly albo older people, zwłaszcza w bardziej uprzejmym stylu. W zadaniach szkolnych często trzeba porównać dzieciństwo i dorosłość albo opowiedzieć, jak zmieniają się obowiązki i zainteresowania człowieka na kolejnych etapach życia.
Czasowniki i typowe wyrażenia związane z życiem
Przy opisie etapów życia przydają się nie tylko rzeczowniki, ale też czasowniki i stałe wyrażenia. Bardzo ważne jest be born, czyli „urodzić się”, używane zwykle w czasie przeszłym: I was born in 2008. Kolejne przydatne wyrażenie to grow up — dorastać, oraz bring up — wychowywać dziecko.
Można też używać połączeń takich jak start school, leave school, become an adult, get married czy retire, jeśli mówimy o kolejnych momentach życia człowieka. Tego typu słownictwo pojawia się w wypowiedziach o rodzinie, planach na przyszłość i wspomnieniach z przeszłości.
W wypowiedziach maturalnych często trzeba połączyć dane personalne z historią życia. Uczeń powinien więc umieć nie tylko powiedzieć, kim jest, ale także krótko opisać swoje dzieciństwo, obecny etap życia oraz plany związane z dorosłością.
Jak to wykorzystać na sprawdzianie i maturze
Na sprawdzianie lub maturze ten temat pojawia się zwykle w zadaniach na słownictwo, uzupełnianie formularza, krótkie dialogi oraz tworzenie prostych wypowiedzi. Możesz zostać poproszony o przedstawienie siebie, opis kolegi, podanie podstawowych informacji w e-mailu albo opowiedzenie o swoim dzieciństwie i obecnym życiu.
Warto ćwiczyć nie tylko pojedyncze słowa, ale też całe gotowe struktury. Dzięki temu łatwiej reagować spontanicznie. Dobrze znać połączenia: first name and surname, date of birth, place of birth, marital status, teenage years, in my childhood, when I grow up.
Najczęstsze błędy to mylenie name i surname, błędne podawanie wieku oraz niepoprawna forma przy was born. Im więcej ćwiczysz pełnych zdań, tym łatwiej użyjesz tego słownictwa poprawnie w praktyce.
Quizy w tym zestawie
20 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu
