Angielski: rodzina, znajomi i przyjaciele

Temat rodzina, znajomi i przyjaciele należy do działu życie prywatne i bardzo często pojawia się w wypowiedziach ustnych oraz pisemnych w liceum. Trzeba umieć nie tylko nazwać członków rodziny, ale też opisać relacje, cechy charakteru, wspólne zainteresowania oraz konflikty i sposoby ich rozwiązywania.

Do najważniejszych grup słownictwa należą:

• członkowie rodziny: mother, father, sister, brother, aunt, uncle, cousin, grandparents
• określenia ogólne: immediate family, extended family, relatives, siblings, only child
• osoby spoza rodziny: friend, close friend, best friend, acquaintance, neighbour, classmate
• relacje i kontakty: get on well with, keep in touch, spend time together, trust somebody

W zadaniach maturalnych trzeba umieć rozróżniać słowa podobne znaczeniowo. Na przykład friend to przyjaciel lub kolega w szerokim sensie, natomiast acquaintance oznacza raczej znajomego, z którym nie łączy nas bliska więź.

Opisując rodzinę, warto znać zarówno podstawowe słowa, jak i bardziej ogólne określenia. Siblings oznacza rodzeństwo, czyli brothers and sisters. Only child to jedynak lub jedynaczka. Immediate family to najbliższa rodzina, a extended family obejmuje dalszych krewnych, takich jak kuzyni, ciocie czy wujkowie.

W wypowiedzi dobrze jest łączyć słownictwo z prostymi informacjami o rodzinie:

• I live with my parents and younger brother.
• I come from a large family.
• I am very close to my grandparents.
• My cousin is the same age as me.

Przy opisie można dodać informacje o wieku, zainteresowaniach i charakterze członków rodziny. Często pojawiają się też wyrażenia związane z podobieństwem, np. take after lub resemble. Zdanie „I take after my mum” oznacza, że jestem do niej podobny, na przykład z wyglądu albo charakteru.

W tym temacie ważne jest rozróżnianie poziomu bliskości między ludźmi. Best friend to najlepszy przyjaciel, close friend to bliski przyjaciel, a acquaintance to znajomy. W języku angielskim można też używać słowa friend szerzej niż po polsku, także o kolegach czy dobrych znajomych.

Opisując relacje, warto korzystać z czasowników i wyrażeń:

• get on well with somebody — dobrze się z kimś dogadywać
• keep in touch — utrzymywać kontakt
• spend time with somebody — spędzać z kimś czas
• have a lot in common — mieć wiele wspólnego
• trust somebody — ufać komuś

Dobra przyjaźń zwykle opiera się na cechach takich jak honest, reliable, supportive, kind i loyal. W opisie osoby warto uzasadnić swoją opinię, np. „She is reliable because she always keeps her promises.” Takie rozwinięcie jest typowe dla wypowiedzi maturalnych.

Przy opisywaniu rodziny i przyjaciół nie wystarczy podać nazw osób. Trzeba też umieć scharakteryzować ich zachowanie. Pozytywne określenia to między innymi supportive, reliable, honest, generous, patient i friendly. Negatywne to na przykład selfish, rude, jealous, dishonest lub moody.

Dobrze jest znać zależność między cechą a relacją. Osoba supportive pomaga w trudnych momentach, a osoba reliable dotrzymuje słowa i można na niej polegać. Z kolei ktoś selfish myśli głównie o sobie, co utrudnia przyjaźń.

Wypowiedzi o relacjach powinny być proste, ale logiczne:

• My brother is very funny and easy-going.
• My best friend is honest, so I can trust her.
• I like spending time with my cousins because we have a lot in common.

W dziale życie prywatne pojawiają się także konflikty i problemy. Trzeba więc znać słownictwo opisujące nie tylko zgodę, ale też napięcia w relacjach. Argument może oznaczać kłótnię lub sprzeczkę w codziennym użyciu. Wyrażenie fall out with znaczy pokłócić się z kimś, a make up — pogodzić się po konflikcie.

Przykładowe zdania:

• I fell out with my friend over a silly thing.
• We made up the next day.
• My parents sometimes argue about small things.
• It is important to talk openly about problems.

W szkolnych wypowiedziach często trzeba podać prostą radę lub sposób rozwiązania problemu. Można wtedy użyć zdań takich jak: You should talk to your friend. albo It is a good idea to say sorry. To pokazuje, że uczeń umie nie tylko nazwać problem, ale też zareagować językowo adekwatnie do sytuacji.

Ten temat często pojawia się w e-mailu, wpisie na blogu, krótkiej wypowiedzi ustnej albo opisie osoby. Warto budować odpowiedź według prostego schematu: kim jest ta osoba, jak wygląda relacja, jakie ma cechy i dlaczego jest ważna.

Przydatne zwroty do tworzenia wypowiedzi:

• Let me tell you about my family.
• I am very close to my sister.
• We spend a lot of time together.
• What I like most about him is his honesty.
• Even though we sometimes argue, we support each other.

Dobra odpowiedź powinna być spójna, konkretna i oparta na prostych uzasadnieniach. Zamiast pisać tylko „My friend is nice”, lepiej rozwinąć myśl: „My friend is nice and supportive because she always helps me when I have a problem.” Taki sposób wypowiedzi lepiej pasuje do poziomu liceum i wymagań maturalnych.