Krajobraz miejsko-przemysłowy Wyżyny Śląskiej
Geografia
Zestaw pomaga opanować cechy krajobrazu miejsko-przemysłowego na przykładzie Wyżyny Śląskiej. Znajdziesz tu najważniejsze informacje o położeniu regionu, górnictwie, przemyśle, miastach, zmianach krajobrazu i działaniach chroniących środowisko.
1.Wyżyna Śląska
Kraina geograficzna w południowej Polsce, znana z dużej liczby miast, kopalń i zakładów przemysłowych. Jest przykładem krajobrazu miejsko-przemysłowego.
2.krajobraz miejsko-przemysłowy
Rodzaj krajobrazu, w którym dominują miasta, drogi, fabryki, kopalnie, osiedla i inne obiekty zbudowane przez człowieka. Przyroda jest tu silnie przekształcona.
3.Górnośląski Okręg Przemysłowy
Duży obszar przemysłowy na Wyżynie Śląskiej, gdzie rozwinęły się kopalnie, huty, elektrownie i wiele miast położonych blisko siebie.
4.konurbacja
Zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, które są silnie połączone drogami, zabudową i wspólnym życiem gospodarczym. Na Wyżynie Śląskiej miasta tworzą właśnie konurbację.
5.kopalnia
Miejsce wydobywania surowców mineralnych z wnętrza Ziemi. Na Wyżynie Śląskiej najważniejsze było wydobycie węgla kamiennego.
6.węgiel kamienny
Surowiec mineralny wykorzystywany między innymi do produkcji energii i w przemyśle. Jego złoża przyczyniły się do rozwoju Wyżyny Śląskiej.
7.huta
Zakład przemysłowy, w którym przetwarza się metale, na przykład żelazo i stal. Huty były ważnym elementem rozwoju przemysłowego Śląska.
8.hałda
Usypisko skał i odpadów powstałych podczas wydobycia w kopalni. Hałdy są charakterystycznym elementem krajobrazu przemysłowego.
9.zanieczyszczenie środowiska
Pogorszenie stanu powietrza, wody lub gleby przez działalność człowieka. Na obszarach przemysłowych może być skutkiem pracy fabryk, hut i transportu.
10.rekultywacja
Przywracanie wartości przyrodniczych lub użytkowych terenom zniszczonym przez człowieka, na przykład po wydobyciu surowców lub działalności przemysłowej.
Notatka
Czym jest krajobraz miejsko-przemysłowy
Krajobraz miejsko-przemysłowy to taki rodzaj krajobrazu, w którym bardzo wyraźnie widać działalność człowieka. Dominują tu miasta, osiedla, fabryki, kopalnie i drogi. Naturalnych elementów przyrody jest mniej niż w innych regionach, bo teren został silnie zmieniony przez budowę zakładów, ulic i domów.
W Polsce najlepszym przykładem takiego krajobrazu jest Wyżyna Śląska. To obszar, gdzie miasta leżą blisko siebie, a przemysł przez wiele lat decydował o rozwoju całego regionu.
Zapamiętaj
Wyżyna Śląska to klasyczny przykład krajobrazu miejsko-przemysłowego w Polsce.
Położenie i znaczenie Wyżyny Śląskiej
Wyżyna Śląska leży w południowej Polsce. Jest to region od dawna związany z przemysłem. Bardzo ważną rolę odegrały tu złoża węgla kamiennego, dzięki którym powstały kopalnie, huty i inne zakłady.
Na tym obszarze rozwinął się Górnośląski Okręg Przemysłowy. W jego obrębie znajduje się wiele miast położonych blisko siebie. Taki układ miast nazywamy konurbacją. Oznacza to, że nie jest to jedno wielkie miasto, lecz zespół wielu sąsiadujących ze sobą ośrodków miejskich.
Najważniejsze elementy krajobrazu
W krajobrazie Wyżyny Śląskiej łatwo zauważyć elementy związane z przemysłem. Są to między innymi kopalnie, huty, kominy, magazyny, linie kolejowe, szerokie drogi i gęsta zabudowa miejska. Charakterystyczne są także hałdy, czyli usypiska odpadów po wydobyciu.
Wiele terenów zostało zabudowanych, dlatego krajobraz naturalny ustąpił miejsca budowlom i urządzeniom technicznym. W miastach znajdują się osiedla mieszkaniowe, centra handlowe i liczne zakłady pracy.
Przykład
Gdy na jednym obszarze widzisz kopalnię, osiedla, tory kolejowe i fabryki, to najpewniej jest to krajobraz miejsko-przemysłowy.
Dlaczego przemysł rozwinął się właśnie tutaj
Najważniejszą przyczyną rozwoju przemysłu na Wyżynie Śląskiej było występowanie surowców mineralnych, przede wszystkim węgla kamiennego. Wydobywany węgiel był potrzebny jako źródło energii i surowiec dla przemysłu.
W pobliżu kopalń powstawały kolejne zakłady, na przykład huty i elektrownie. Rozwijał się też transport oraz budownictwo mieszkaniowe dla pracowników. W ten sposób region stawał się coraz bardziej zurbanizowany, czyli coraz silniej związany z rozwojem miast.
Skutki działalności człowieka
Rozwój przemysłu przyniósł zarówno korzyści, jak i problemy. Do korzyści należą miejsca pracy, rozwój miast, budowa dróg i ważna rola regionu w gospodarce Polski.
Jednocześnie pojawiły się skutki niekorzystne. Należą do nich zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie wód, hałas oraz przekształcenie powierzchni terenu. Krajobraz stał się mniej naturalny, a niektóre miejsca wymagały naprawy po działalności przemysłowej.
Ważne
Na sprawdzianie warto umieć podać zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki rozwoju przemysłu na Wyżynie Śląskiej.
Zmiany na lepsze i ochrona środowiska
Współcześnie podejmuje się działania, które mają poprawić stan środowiska na Wyżynie Śląskiej. Ważna jest rekultywacja terenów zniszczonych przez przemysł, czyli przywracanie im wartości przyrodniczych lub użytkowych. Dawne tereny poprzemysłowe mogą być zamieniane na parki, miejsca wypoczynku lub nowe obiekty usługowe.
Coraz większe znaczenie ma też ograniczanie zanieczyszczeń i modernizacja zakładów. Dzięki temu krajobraz może się stopniowo zmieniać i stawać się bardziej przyjazny mieszkańcom.
Trzeba pamiętać, że Wyżyna Śląska to region, w którym bardzo dobrze widać, jak silnie człowiek może zmieniać środowisko przyrodnicze.
Quizy w tym zestawie
18 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu