Krajobraz wysokogórski – Tatry
Geografia
Zestaw pomaga poznać cechy krajobrazu wysokogórskiego na przykładzie Tatr. Znajdziesz tu najważniejsze pojęcia, przykłady roślin i zwierząt, wpływ pogody i wysokości nad poziomem morza oraz znaczenie Tatr dla turystyki i ochrony przyrody.
1.Tatry
Najwyższe góry w Polsce, leżące na południu kraju przy granicy ze Słowacją. Są przykładem krajobrazu wysokogórskiego.
2.Krajobraz wysokogórski
Typ krajobrazu występujący w wysokich górach. Cechują go duże wysokości, strome stoki, ostre szczyty, zmienna pogoda oraz piętra roślinności.
3.Rysy
Najwyższy szczyt Polski. Ma wysokość m n.p.m. i znajduje się w Tatrach.
4.Morskie Oko
Znane jezioro w Tatrach. Leży wśród górskich szczytów i jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc przez turystów.
5.Piętra roślinności
Układ roślin zmieniający się wraz z wysokością. W Tatrach inne rośliny rosną u podnóża gór, a inne wysoko nad lasem.
6.Kosodrzewina
Niska, gęsta sosna rosnąca w górach ponad granicą lasu. Jest dobrze przystosowana do silnego wiatru i chłodu.
7.Hala
Górska łąka położona powyżej lasu. W Tatrach latem rośnie tam wiele traw i kwiatów.
8.Turnie
Strome, skaliste szczyty lub urwiska charakterystyczne dla Tatr. Nadają górom ostry wygląd.
9.Tatrzański Park Narodowy
Obszar chroniony obejmujący polską część Tatr. Chroni przyrodę, zwierzęta, rośliny i krajobraz przed zniszczeniem.
10.Świstak
Górskie zwierzę żyjące w Tatrach. Ma gęste futro i wydaje charakterystyczne gwizdy ostrzegające przed niebezpieczeństwem.
11.Kozica
Zwinne górskie zwierzę żyjące na stromych skałach. Dobrze radzi sobie w trudnym terenie Tatr.
Notatka
Czym jest krajobraz wysokogórski
Tatry są przykładem krajobrazu wysokogórskiego w Polsce. To najwyższe góry naszego kraju, położone na południu, przy granicy ze Słowacją. Krajobraz ten łatwo rozpoznać po dużych wysokościach, stromych stokach, ostrych szczytach i skalistych grzbietach.
W górach warunki życia są trudniejsze niż na nizinach. Im wyżej, tym jest chłodniej, częściej wieje silny wiatr i szybciej zmienia się pogoda. Właśnie dlatego przyroda w Tatrach wygląda inaczej niż w innych częściach Polski.
Zapamiętaj
Tatry to najwyższe góry w Polsce i klasyczny przykład krajobrazu wysokogórskiego.
Najważniejsze cechy Tatr
Tatry mają bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Występują tu strome zbocza, skaliste turnie, głębokie doliny oraz jeziora górskie. Jednym z najbardziej znanych miejsc jest Morskie Oko. Najwyższym szczytem Polski są Rysy o wysokości m n.p.m.
Wysokie góry są piękne, ale też wymagające. Poruszanie się po nich jest trudniejsze niż po terenach nizinnych. Szlaki bywają strome, a warunki pogodowe mogą się szybko zmienić.
Przykład
Kiedy u podnóża gór jest ciepło, wysoko na szlaku może być znacznie chłodniej i bardziej wietrznie.
Piętra roślinności w Tatrach
W Tatrach dobrze widać piętra roślinności, czyli zmienianie się roślin wraz z wysokością. U podnóża gór rosną lasy. Wyżej pojawia się kosodrzewina, czyli niska górska sosna odporna na wiatr i chłód. Jeszcze wyżej występują hale, czyli górskie łąki. W najwyższych partiach jest już bardzo mało roślin, bo warunki są zbyt surowe.
Piętra roślinności powstają dlatego, że z wysokością zmieniają się temperatura, siła wiatru i długość zalegania śniegu. To sprawia, że nie wszystkie rośliny mogą rosnąć wszędzie.
Ważne
Częstym błędem jest mylenie hali z lasem. Hala to górska łąka położona ponad granicą lasu.
Zwierzęta i ochrona przyrody
Tatry są domem wielu ciekawych zwierząt. Jednym z symboli tych gór jest kozica, która świetnie porusza się po stromych skałach. Innym znanym mieszkańcem jest świstak, rozpoznawalny po ostrzegawczym gwizdzie. Zwierzęta te są przystosowane do życia w trudnych warunkach: mają dobrą sprawność, odpowiednie futro i potrafią znaleźć schronienie.
Aby chronić wyjątkową przyrodę Tatr, utworzono Tatrzański Park Narodowy. Dzięki temu ochroną objęte są rośliny, zwierzęta i cały górski krajobraz. Turyści mogą zwiedzać Tatry, ale powinni przestrzegać zasad, na przykład chodzić po wyznaczonych szlakach i nie płoszyć zwierząt.
Znaczenie Tatr dla ludzi
Tatry mają duże znaczenie dla turystyki. Przyciągają ludzi pięknymi widokami, szlakami i niezwykłą przyrodą. Dla wielu osób są miejscem wypoczynku, wędrówek i poznawania przyrody. Ważnym ośrodkiem turystycznym u podnóża Tatr jest Zakopane.
Człowiek korzysta z walorów Tatr, ale musi pamiętać o ochronie tego obszaru. Zbyt duży ruch turystyczny może niszczyć rośliny i płoszyć zwierzęta. Dlatego tak ważne są rozsądne zachowania w górach.
Tatry to dobry przykład związku między przyrodą, warunkami klimatycznymi i działalnością człowieka. To, że góry są wysokie i mają trudny klimat, wpływa zarówno na rośliny i zwierzęta, jak i na sposób, w jaki ludzie z nich korzystają.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu
