Rolnictwo Polski w klasie 7

Rolnictwo to ważny dział gospodarki, który obejmuje uprawę roślin i chów zwierząt. Dzięki niemu mamy żywność, pasze dla zwierząt oraz surowce dla przemysłu spożywczego. W Polsce rolnictwo jest zróżnicowane, bo nie wszędzie występują takie same warunki.

Na rozwój rolnictwa wpływają dwa rodzaje czynników: przyrodnicze i pozaprzyrodnicze. Do przyrodniczych należą klimat, rodzaj gleb, ukształtowanie powierzchni i długość okresu wegetacyjnego. Do pozaprzyrodniczych zalicza się wielkość gospodarstw, poziom mechanizacji, stosowanie nawozów, opłacalność produkcji i możliwość sprzedaży produktów.

Duże znaczenie ma klimat, ponieważ decyduje o temperaturze, opadach i długości wzrostu roślin. W Polsce ważny jest okres wegetacyjny, czyli czas, gdy rośliny mogą rosnąć. Jest on dłuższy na zachodzie i południowym zachodzie kraju, a krótszy na północnym wschodzie oraz w górach.

Bardzo ważne są też gleby. Na glebach żyznych można uprawiać rośliny bardziej wymagające, a na słabszych lepiej radzą sobie gatunki mniej wymagające. Znaczenie ma także ukształtowanie powierzchni. Na nizinach łatwiej używać maszyn i prowadzić duże uprawy, natomiast na terenach górskich strome stoki utrudniają pracę.

Poza przyrodą ważne jest to, jak zorganizowane jest gospodarstwo. Znaczenie ma mechanizacja, czyli wykorzystanie maszyn rolniczych, na przykład ciągników i kombajnów. Dzięki nim prace polowe wykonuje się szybciej i dokładniej. Istotne jest również nawożenie, które pomaga zwiększyć plony.

Wpływ na rolnictwo mają też wielkość gospodarstw i dostęp do rynku zbytu. Duże, dobrze wyposażone gospodarstwa zwykle łatwiej osiągają wysoką wydajność. Ważna jest także opłacalność produkcji, czyli to, czy sprzedaż plonów i produktów zwierzęcych przynosi zysk. Rolnik musi brać pod uwagę koszty paszy, paliwa, maszyn i transportu.

W Polsce uprawia się wiele roślin, ale duże znaczenie mają zboża. Należą do nich między innymi pszenica i żyto. Pszenica daje wysokiej jakości mąkę, ale ma większe wymagania i najlepiej rośnie na żyznych glebach. Żyto jest mniej wymagające, dlatego może być uprawiane także tam, gdzie gleby są słabsze.

Ważne są również ziemniaki, które od dawna należą do typowych upraw w Polsce. Dużą rolę odgrywają także buraki cukrowe, będące surowcem do produkcji cukru. Do ważnych roślin uprawnych należy też rzepak, używany między innymi do produkcji oleju.

Rozmieszczenie upraw nie jest przypadkowe. Rośliny bardziej wymagające pojawiają się tam, gdzie warunki glebowe i klimatyczne są korzystniejsze. Mniej wymagające można spotkać na terenach o słabszych glebach.

Drugą częścią rolnictwa jest chów zwierząt. W Polsce ważny jest przede wszystkim chów bydła oraz chów trzody chlewnej. Bydło utrzymuje się głównie dla mleka i mięsa. Najlepsze warunki do jego chowu występują tam, gdzie są dobre łąki, pastwiska i odpowiednia ilość paszy.

Trzoda chlewna to świnie hodowane głównie na mięso. Jej chów rozwija się tam, gdzie łatwo o pasze, zwłaszcza zboża i ziemniaki. W niektórych gospodarstwach duże znaczenie ma także drób. Produkcja zwierzęca jest silnie powiązana z produkcją roślinną, ponieważ zwierzęta potrzebują paszy z pól i łąk.

Rolnictwo jest dobrym przykładem związku między przyrodą a działalnością człowieka. Tam, gdzie są żyzne gleby, długi okres wegetacyjny i sprzyjający klimat, można uzyskać większe plony. Tam, gdzie warunki są trudniejsze, wybiera się inne rośliny albo rozwija się bardziej chów zwierząt niż uprawy.

Rolnictwo ma duże znaczenie dla życia codziennego. Dostarcza żywności, daje pracę i zaopatruje przemysł spożywczy w surowce. Warto pamiętać, że jego rozwój nie zależy tylko od natury. Równie ważne są nowoczesne gospodarstwo, dobra organizacja pracy i umiejętne wykorzystanie warunków lokalnych.

Przed sprawdzianem warto umieć wyjaśnić, jak warunki przyrodnicze wpływają na uprawy, dlaczego jedne rośliny są bardziej wymagające od innych oraz od czego zależy rozmieszczenie chowu zwierząt w Polsce.