Położenie i granice Polski
Geografia
Zestaw pomaga opanować położenie Polski w Europie, rodzaje granic oraz najważniejsze informacje o sąsiadach, morzu i skrajnych punktach kraju. Uczeń przećwiczy też skutki położenia Polski i znaczenie rozciągłości południkowej oraz równoleżnikowej.
1.Położenie Polski w Europie
Polska leży w środkowej części Europy. Ma dostęp do Morza Bałtyckiego i graniczy z 7 państwami. Takie położenie sprzyja kontaktom z różnymi krajami i rozwojowi transportu.
2.Granica państwa
Granica państwa to linia oddzielająca terytorium jednego kraju od innych państw lub od obszarów morskich. Określa, gdzie kończy się obszar Polski.
3.Granica lądowa
To granica Polski z innymi państwami na lądzie. Polska ma granice lądowe z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją.
4.Granica morska
To granica Polski na Morzu Bałtyckim. Oddziela polskie wody morskie od wód innych państw i obszarów międzynarodowych.
5.Bałtyk
Morze Bałtyckie to morze, do którego Polska ma dostęp na północy. Dzięki temu rozwijają się porty, handel morski, rybołówstwo i turystyka.
6.Skrajny punkt północny Polski
Najbardziej na północ wysuniętym punktem Polski jest Jastrzębia Góra. Leży nad Morzem Bałtyckim.
7.Skrajny punkt południowy Polski
Najbardziej na południe wysunięty punkt Polski znajduje się w Opołonku w Bieszczadach. Leży przy granicy z Ukrainą.
8.Skrajny punkt zachodni Polski
Najbardziej na zachód wysunięty punkt Polski leży w zakolu Odry koło Cedyni. Znajduje się blisko granicy z Niemcami.
9.Skrajny punkt wschodni Polski
Najbardziej na wschód wysunięty punkt Polski leży w zakolu Bugu w Zosinie. Znajduje się przy granicy z Ukrainą.
10.Rozciągłość południkowa
To odległość między najbardziej na północ i najbardziej na południe wysuniętymi punktami kraju. Wpływa między innymi na różnice długości dnia i nocy w Polsce.
11.Rozciągłość równoleżnikowa
To odległość między najbardziej na zachód i najbardziej na wschód wysuniętymi punktami kraju. Wpływa między innymi na różnice czasu słonecznego na obszarze Polski.
12.Sąsiedzi Polski
Polska graniczy z 7 państwami: Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją. To ważne dla handlu, podróży i współpracy.
Notatka
Położenie Polski w Europie
Polska leży w środkowej części Europy. To położenie ma duże znaczenie, ponieważ nasz kraj znajduje się między wschodem a zachodem kontynentu oraz między północą a południem. Dzięki temu przez Polskę przebiegają ważne szlaki transportowe i handlowe.
Polska ma dostęp do Morza Bałtyckiego, co jest ważne dla gospodarki, transportu morskiego, rybołówstwa i turystyki. Położenie nad morzem daje też możliwość działania portów, na przykład w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie.
Zapamiętaj
Polska leży w Europie Środkowej i ma dostęp do Morza Bałtyckiego.
Granice Polski i sąsiedzi
Granica państwa to linia oddzielająca terytorium jednego kraju od innych państw albo od obszarów morskich. Polska ma dwa główne rodzaje granic: granice lądowe i granicę morską.
Granice lądowe Polska ma z 7 państwami:
- Niemcami
- Czechami
- Słowacją
- Ukrainą
- Białorusią
- Litwą
- Rosją
Granica morska przebiega na Morzu Bałtyckim. Dzięki niej Polska uczestniczy w wymianie towarów drogą morską i rozwija żeglugę.
Ważne
Częstym błędem jest podawanie Węgier jako sąsiada Polski. Polska nie graniczy z Węgrami.
Skrajne punkty Polski
Skrajne punkty pokazują, jak daleko sięga terytorium Polski w czterech głównych kierunkach. Warto znać je i umieć wskazać na mapie.
Najbardziej na północ wysunięty punkt Polski to Jastrzębia Góra. Najbardziej na południe wysunięty punkt leży w Opołonku w Bieszczadach. Najbardziej na zachód wysunięty punkt znajduje się w zakolu Odry koło Cedyni. Najbardziej na wschód wysunięty punkt leży w Zosinie nad Bugiem.
Znajomość tych miejsc pomaga lepiej rozumieć kształt kraju i jego położenie na mapie Europy.
Przykład
Jeśli na mapie szukasz skrajnego punktu północnego, patrz na wybrzeże Bałtyku — tam leży Jastrzębia Góra.
Rozciągłość Polski i jej skutki
Rozciągłość południkowa to odległość między najbardziej na północ i najbardziej na południe wysuniętymi punktami kraju. Z kolei rozciągłość równoleżnikowa to odległość między skrajnym punktem zachodnim i wschodnim.
Rozciągłość południkowa wpływa na różnice długości dnia i nocy między północą a południem Polski. Nie są one bardzo duże, ale można je zauważyć, szczególnie latem i zimą.
Rozciągłość równoleżnikowa wpływa na różnice czasu słonecznego. Oznacza to, że na wschodzie Polski Słońce góruje wcześniej niż na zachodzie. W codziennym życiu używamy jednak jednego czasu urzędowego dla całego kraju.
Zapamiętaj
Południkowa oznacza kierunek północ–południe, a równoleżnikowa zachód–wschód.
Znaczenie położenia Polski
Położenie Polski ma wpływ na gospodarkę, transport, kontakty międzynarodowe i bezpieczeństwo. Sąsiedztwo wielu państw ułatwia wymianę handlową, podróże i współpracę. Dostęp do Bałtyku daje Polsce połączenie z innymi krajami drogą morską.
Położenie w środkowej części Europy sprawia też, że Polska jest ważnym obszarem tranzytowym, czyli przez jej teren przewozi się ludzi i towary między różnymi częściami kontynentu. Z tego powodu duże znaczenie mają drogi, linie kolejowe, lotniska i porty.
Znając położenie i granice Polski, łatwiej rozumieć inne zagadnienia geograficzne, na przykład rozmieszczenie miast, rozwój transportu czy kontakty z sąsiadami.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu