Ruch obiegowy Ziemi i pory roku
Geografia
Zestaw wyjaśnia, na czym polega ruch obiegowy Ziemi, dlaczego trwa on rok i jak prowadzi do występowania astronomicznych pór roku. Znajdziesz tu też informacje o nachyleniu osi Ziemi, dniach równonocy i przesileń oraz o zmianach długości dnia i nocy.
1.Ruch obiegowy Ziemi
To ruch Ziemi wokół Słońca po orbicie. Jedno pełne okrążenie trwa około 365 dni i 6 godzin, czyli 1 rok.
2.Orbita Ziemi
To droga, po której Ziemia porusza się wokół Słońca. Ma kształt zbliżony do elipsy.
3.Rok
To czas jednego pełnego obiegu Ziemi wokół Słońca. Trwa około 365 dni i 6 godzin.
4.Rok przestępny
To rok, który ma 366 dni. Występuje po to, by wyrównać dodatkowe około 6 godzin z każdego roku.
5.Oś Ziemi
To umowna linia, wokół której obraca się Ziemia. Jest stale nachylona do płaszczyzny obiegu Ziemi wokół Słońca.
6.Nachylenie osi Ziemi
Oś Ziemi jest nachylona, dlatego w ciągu roku różne półkule są inaczej oświetlane przez Słońce. To główna przyczyna pór roku.
7.Astronomiczne pory roku
To wiosna, lato, jesień i zima wyznaczane przez położenie Ziemi względem Słońca. Ich początki łączą się z równonocami i przesileniami.
8.Równonoc
To moment w roku, gdy dzień i noc trwają prawie tyle samo. Występuje w marcu i we wrześniu.
9.Przesilenie letnie
To moment, gdy na danej półkuli przypada najdłuższy dzień i najkrótsza noc w roku. Na półkuli północnej występuje około 22 czerwca.
10.Przesilenie zimowe
To moment, gdy na danej półkuli przypada najkrótszy dzień i najdłuższa noc w roku. Na półkuli północnej występuje około 22 grudnia.
Notatka
Na czym polega ruch obiegowy Ziemi
Ruch obiegowy Ziemi to poruszanie się naszej planety wokół Słońca. Ziemia nie stoi w miejscu, lecz krąży po swojej drodze, którą nazywamy orbitą. Jedno pełne okrążenie trwa około 365 dni i 6 godzin, czyli jeden rok.
Dodatkowe około 6 godzin w każdym roku sprawiają, że co kilka lat trzeba wyrównać kalendarz. Dlatego występuje rok przestępny, w którym luty ma 29 dni.
Zapamiętaj
Jeden pełny ruch obiegowy Ziemi wokół Słońca trwa około 365 dni i 6 godzin.
Dlaczego występują pory roku
Same obieg Ziemi wokół Słońca nie wyjaśnia jeszcze wszystkiego. Bardzo ważne jest to, że oś Ziemi jest stale nachylona. To właśnie połączenie ruchu obiegowego i nachylenia osi powoduje, że w różnych momentach roku jedna półkula jest oświetlana silniej, a druga słabiej.
Gdy półkula północna jest bardziej zwrócona ku Słońcu, promienie słoneczne padają na nią pod większym kątem. Wtedy jest tam cieplej i dni są dłuższe, czyli trwa lato. W tym samym czasie na półkuli południowej jest zima. Po pół roku sytuacja się odwraca.
Ważne
Pory roku nie wynikają głównie z tego, że Ziemia jest raz bliżej, a raz dalej od Słońca. Najważniejsze jest nachylenie osi Ziemi.
Astronomiczne pory roku
Astronomiczne pory roku są wyznaczane przez położenie Ziemi względem Słońca. Na półkuli północnej przyjmuje się następujące początki pór roku:
- wiosna — około 21 marca
- lato — około 22 czerwca
- jesień — około 23 września
- zima — około 22 grudnia
Daty te mogą się nieznacznie różnić w zależności od roku, ale w szkole podaje się zwykle właśnie takie przybliżenia. To są początki astronomicznych pór roku, a nie kalendarzowych.
Równonoce i przesilenia
W ciągu roku występują dwa ważne typy momentów: równonoce i przesilenia. Podczas równonocy dzień i noc trwają prawie tyle samo. Na półkuli północnej równonoc marcowa rozpoczyna wiosnę, a równonoc wrześniowa — jesień.
Podczas przesilenia letniego na półkuli północnej przypada najdłuższy dzień i najkrótsza noc w roku. Z kolei podczas przesilenia zimowego występują najkrótszy dzień i najdłuższa noc.
Przykład
W czerwcu w Polsce długo jest jasno wieczorem, bo zbliża się lub właśnie trwa czas najdłuższych dni w roku.
Jak zmienia się długość dnia i nocy
Wraz z ruchem Ziemi wokół Słońca zmienia się długość dnia i nocy. Od zimy do lata na półkuli północnej dzień stopniowo się wydłuża, a noc skraca. Od lata do zimy dzieje się odwrotnie — dni stają się coraz krótsze.
Te zmiany wpływają na życie ludzi, roślin i zwierząt. Gdy dni są dłuższe i dociera więcej energii słonecznej, robi się cieplej. Ma to znaczenie dla pogody, wzrostu roślin i codziennego życia człowieka.
Warto pamiętać, że na półkuli południowej pory roku są odwrotne niż na półkuli północnej. Gdy w Polsce jest zima, na przykład w części krajów półkuli południowej trwa lato.
Quizy w tym zestawie
17 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu