Mapa klimatyczna i strefy klimatyczne
Geografia
Zestaw wyjaśnia, czym jest mapa klimatyczna i jak odczytywać z niej informacje o temperaturze, opadach i typach klimatów. Poznasz też główne strefy klimatyczne Ziemi, ich cechy oraz czynniki wpływające na zróżnicowanie klimatu.
1.Mapa klimatyczna
Mapa przedstawiająca rozmieszczenie klimatów na Ziemi lub na danym obszarze. Pokazuje zwykle strefy klimatyczne, średnie temperatury, sumy opadów, kierunki wiatrów lub inne elementy klimatu.
2.Klimat
Ogół typowych warunków pogodowych występujących na danym obszarze w wieloletnim okresie. Obejmuje m.in. temperaturę powietrza, opady, wilgotność, ciśnienie i wiatry.
3.Pogoda
Stan atmosfery w danym miejscu i czasie. Może szybko się zmieniać, dlatego różni się od klimatu, który opisuje warunki charakterystyczne dla wielu lat.
4.Strefy klimatyczne
Rozległe obszary Ziemi o podobnych cechach klimatu, zwłaszcza temperaturze i opadach. Ich układ jest związany głównie z ilością energii słonecznej docierającej do różnych szerokości geograficznych.
5.Strefa równikowa
Strefa klimatyczna położona w pobliżu równika. Cechuje się wysokimi temperaturami przez cały rok, małymi rocznymi amplitudami temperatury i dużymi opadami.
6.Strefa zwrotnikowa
Strefa leżąca w pobliżu zwrotników. Występują tu wysokie temperatury, a opady są często niewielkie, dlatego znajdują się tu liczne pustynie i półpustynie.
7.Strefa podzwrotnikowa
Strefa przejściowa między zwrotnikową a umiarkowaną. Lata są zwykle gorące, a zimy łagodniejsze; opady zależą od typu klimatu, np. śródziemnomorskiego lub wilgotnego.
8.Strefa umiarkowana
Strefa o wyraźnie zaznaczonych porach roku. Temperatury i opady są zróżnicowane, a warunki klimatyczne zależą m.in. od odległości od oceanu.
9.Strefa okołobiegunowa
Najchłodniejsza strefa klimatyczna, położona w pobliżu biegunów. Charakteryzuje się bardzo niskimi temperaturami, długą zimą i niewielkimi opadami.
10.Temperatura powietrza
Jeden z podstawowych elementów klimatu. Na mapach klimatycznych bywa przedstawiana za pomocą barw, izoterm lub wartości średnich dla miesięcy i roku.
11.Opady atmosferyczne
Woda spadająca z atmosfery na powierzchnię Ziemi, np. deszcz, śnieg lub grad. Na mapach klimatycznych pokazuje się ich sumy i rozmieszczenie.
12.Izotermy
Linie na mapie łączące punkty o tej samej temperaturze powietrza w tym samym czasie lub w tym samym okresie, np. średniej temperaturze stycznia.
13.Izohiety
Linie na mapie łączące punkty o tej samej sumie opadów atmosferycznych w określonym czasie, np. w ciągu roku.
14.Czynniki klimatotwórcze
Czynniki wpływające na klimat, m.in. szerokość geograficzna, wysokość nad poziomem morza, odległość od mórz i oceanów, prądy morskie, ukształtowanie terenu i cyrkulacja atmosferyczna.
15.Szerokość geograficzna
Najważniejszy czynnik wpływający na strefowość klimatu. Decyduje o kącie padania promieni słonecznych i ilości energii docierającej do powierzchni Ziemi.
16.Wpływ mórz i oceanów
Duże zbiorniki wodne łagodzą klimat: zimą ogrzewają, a latem ochładzają sąsiednie obszary. Zwiększają też wilgotność powietrza i często ilość opadów.
17.Prądy morskie
Ruchy wód oceanicznych, które mogą ocieplać lub ochładzać wybrzeża. Ciepłe prądy podnoszą temperaturę powietrza, a zimne mogą sprzyjać osuszaniu klimatu.
18.Klimat morski i kontynentalny
Klimat morski cechuje się mniejszymi rocznymi amplitudami temperatury i większą wilgotnością. Klimat kontynentalny ma większe różnice między latem a zimą oraz zwykle mniejsze opady.