Media społecznościowe i bezpieczeństwo w sieci

1.Media społecznościowe

Serwisy i aplikacje internetowe, które umożliwiają tworzenie profili, publikowanie treści, komunikację i budowanie kontaktów z innymi użytkownikami. Przykłady to portale społecznościowe, komunikatory i platformy do udostępniania zdjęć lub filmów.

2.Prywatność w sieci

Prawo do decydowania, jakie informacje o sobie udostępniasz innym. Dotyczy m.in. imienia i nazwiska, zdjęć, lokalizacji, szkoły, numeru telefonu czy adresu e-mail. Im mniej wrażliwych danych podajesz publicznie, tym bezpieczniej.

3.Dane osobowe

Informacje, które pozwalają rozpoznać konkretną osobę, np. imię i nazwisko, adres, numer telefonu, wizerunek, adres e-mail czy nazwa szkoły. Takie dane należy chronić i udostępniać tylko wtedy, gdy to konieczne.

4.Ustawienia prywatności

Opcje w aplikacji lub serwisie, które pozwalają kontrolować, kto widzi twój profil, posty, zdjęcia i listę znajomych. Warto regularnie je sprawdzać, bo pomagają ograniczyć dostęp obcym osobom do twoich informacji.

5.Silne hasło

Hasło trudne do odgadnięcia, zawierające odpowiednią długość oraz różne typy znaków. Nie powinno zawierać prostych słów, dat urodzenia ani danych osobowych. Do różnych kont najlepiej używać różnych haseł.

6.Uwierzytelnianie dwuskładnikowe

Dodatkowe zabezpieczenie konta polegające na potwierdzeniu logowania drugim sposobem, np. kodem z aplikacji, SMS-em lub odciskiem palca. Nawet jeśli ktoś pozna hasło, trudniej mu przejąć konto.

7.Phishing

Oszustwo polegające na podszywaniu się pod zaufaną osobę, firmę lub instytucję, aby wyłudzić hasło, dane lub pieniądze. Często odbywa się przez fałszywe wiadomości, e-maile, linki lub strony logowania.

8.Cyberprzemoc

Przemoc z użyciem internetu lub telefonu, np. wyśmiewanie, obrażanie, straszenie, publikowanie kompromitujących materiałów czy wykluczanie z grup. Na cyberprzemoc trzeba reagować: nie odpowiadać agresją, robić dowody i zgłaszać sprawę dorosłym lub administratorom.

9.Hejt

Obraźliwe, agresywne lub poniżające komentarze kierowane do innych osób w internecie. Hejt może ranić tak samo jak przemoc poza siecią. Nie należy go powielać ani wspierać polubieniami czy udostępnieniami.

10.Fake news

Fałszywa lub wprowadzająca w błąd informacja, która wygląda wiarygodnie i szybko rozprzestrzenia się w internecie. Przed udostępnieniem warto sprawdzić źródło, datę, autora i porównać wiadomość z innymi rzetelnymi źródłami.

11.Ślad cyfrowy

Informacje, które zostawiasz po sobie w internecie, np. wpisy, zdjęcia, komentarze, polubienia czy historia aktywności. Ślad cyfrowy może pozostać na długo i wpływać na to, jak inni cię postrzegają.

12.Zasada ograniczonego zaufania

W internecie nie należy od razu wierzyć nieznanym osobom, ofertom ani wiadomościom. Ktoś może podszywać się pod kogoś innego lub ukrywać swoje prawdziwe zamiary. Zawsze warto sprawdzić, z kim masz do czynienia.

13.Bezpieczne publikowanie

Udostępnianie treści w sposób przemyślany: bez danych wrażliwych, kompromitujących zdjęć i informacji o miejscu pobytu w czasie rzeczywistym. Przed publikacją warto zadać sobie pytanie, czy nie zaszkodzi to tobie lub innym.

14.Zgłaszanie i blokowanie

Funkcje dostępne w serwisach społecznościowych, które pozwalają zgłosić niebezpieczne treści, fałszywe konta lub nękanie oraz zablokować kontakt z daną osobą. To ważne narzędzia ochrony użytkownika.

15.Netykieta

Zbiór zasad kulturalnego zachowania w internecie. Obejmuje szacunek wobec innych, nieobrażanie, nierozsyłanie spamu, pisanie zrozumiałych wiadomości i przestrzeganie zasad danej społeczności internetowej.

16.Co zrobić w razie zagrożenia?

Nie klikaj podejrzanych linków, nie podawaj danych, zrób zrzuty ekranu, zmień hasło, wyloguj inne sesje i zgłoś problem rodzicowi, nauczycielowi lub administratorowi. W poważnych sytuacjach można skorzystać z pomocy odpowiednich służb i telefonów zaufania.