Chemia
Olimpiada Chemiczna Juniorów - kwasy, wodorotlenki, sole i amoniak
Powtórka działów o wodorotlenkach, kwasach i solach: wzory i nazwy, otrzymywanie, dysocjacja elektrolityczna, wskaźniki i skala pH, zobojętnianie i reakcje strąceniowe. Zestaw obejmuje też reakcje amoniaku z wodą i kwasami, reakcje kationu amonu z zasadami oraz reakcje kwasów z solami.
Podcast
Ładuję…
1.Wodorotlenek - budowa
Związek zbudowany z kationów metalu i anionów wodorotlenkowych . Liczba grup wodorotlenkowych we wzorze równa się wartościowości metalu, np. wodorotlenek sodu , wodorotlenek potasu .
2.Wodorotlenek rozpuszczalny a trudno rozpuszczalny
Wodorotlenek sodu i wodorotlenek potasu dobrze rozpuszczają się w wodzie, a wodorotlenek wapnia słabo. Wodorotlenek glinu i wodorotlenek miedzi(II) są trudno rozpuszczalne i powstają jako osady.
3.Otrzymywanie wodorotlenku rozpuszczalnego
Aktywny metal albo jego tlenek reaguje z wodą: , , . Tak otrzymuje się m.in. wodorotlenek sodu i wodorotlenek wapnia.
4.Otrzymywanie wodorotlenku trudno rozpuszczalnego
Do roztworu soli metalu dodaje się roztwór wodorotlenku sodu i wytrąca się osad: . Wodorotlenek miedzi(II) to niebieski osad.
5.Wodorotlenek sodu i wapnia - zastosowania
Wodorotlenek sodu jest żrący; służy do produkcji mydła i do udrażniania rur. Wodorotlenek wapnia (wapno gaszone) jest składnikiem zaprawy murarskiej, a jego klarowny roztwór wodny to woda wapienna.
6.Kwasy beztlenowe
Kwasy, których reszta kwasowa nie zawiera tlenu: kwas chlorowodorowy (solny) i kwas siarkowodorowy . Powstają po rozpuszczeniu w wodzie chlorowodoru i siarkowodoru. Kwas solny jest składnikiem soku żołądkowego.
7.Kwasy tlenowe
Kwasy z tlenem w reszcie kwasowej: azotowy(V) , siarkowy(IV) , siarkowy(VI) , węglowy , fosforowy(V) . Wartościowość w nazwie podaje się, gdy niemetal tworzy więcej niż jeden kwas tlenowy.
8.Otrzymywanie kwasów tlenowych
Niektóre tlenki niemetali reagują z wodą, tworząc kwasy tlenowe: , . Nietrwały kwas węglowy powstaje w reakcji odwracalnej: .
9.Chlorowodór
Bezbarwny gaz o ostrym, duszącym zapachu, bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Powstaje z wodoru i chloru: , a jego roztwór wodny to kwas chlorowodorowy (solny).
10.Siarkowodór
Bezbarwny, silnie trujący gaz o zapachu zgniłych jaj, rozpuszczalny w wodzie. Jego roztwór wodny to kwas siarkowodorowy, który jest kwasem słabym.
11.Rozcieńczanie kwasu siarkowego(VI)
Stężony kwas wlewa się powoli do wody, nigdy wody do kwasu, bo mieszaniu towarzyszy silne ogrzewanie i ciecz może się rozprysnąć. Kwas siarkowy(VI) służy m.in. do produkcji nawozów i w akumulatorach.
12.Dysocjacja elektrolityczna
Rozpad związku na jony pod wpływem wody. Kwasy odszczepiają kationy wodoru, np. , a wodorotlenki - aniony wodorotlenkowe, np. .
13.Elektrolit a nieelektrolit
Elektrolit to substancja, której roztwór wodny przewodzi prąd, bo zawiera jony: kwasy, zasady i sole. Nieelektrolit w wodzie nie dysocjuje, więc jego roztwór prądu nie przewodzi, np. cukier, etanol.
14.Dysocjacja stopniowa
Słabe kwasy z dwoma atomami wodoru odszczepiają kationy wodoru po jednym, etapami: , potem . Tak samo kwas siarkowodorowy: przez do .
15.Zasada a wodorotlenek
Zasada to substancja, która w roztworze zwiększa stężenie jonów i zmniejsza stężenie jonów . Wodorotlenek trudno rozpuszczalny zasady nie tworzy, a amoniak jest zasadą, choć nie jest wodorotlenkiem.
16.Fenoloftaleina
Wskaźnik bezbarwny w roztworach o odczynie kwasowym i obojętnym, a w zasadowym różowy do malinowego. Zabarwia się dopiero od pH ok. 8,2, więc w bardzo słabo zasadowym roztworze zostaje bezbarwny. Służy do wykrywania zasad; kwasu od wody nią nie odróżnisz.
17.Oranż metylowy
W szkolnym schemacie oranż metylowy jest czerwony w roztworze o odczynie kwasowym, pomarańczowy w obojętnym i żółty w zasadowym. Dokładniej: jest czerwony poniżej pH ok. 3,1 i żółty powyżej pH ok. 4,4, dlatego w wodzie i w bardzo słabo kwasowym roztworze bywa już żółty. Czerwienieje w roztworach kwasów, dlatego dobrze wykrywa kwasy.
18.Uniwersalny papierek wskaźnikowy
Pasek bibuły nasączony mieszaniną wskaźników, który zmienia barwę zależnie od odczynu. Jego barwę porównuje się ze skalą barwną na opakowaniu i odczytuje przybliżone pH roztworu.
19.Odczyn roztworu a skala pH
Roztwór ma odczyn kwasowy, gdy przeważają jony (pH poniżej 7), obojętny, gdy jonów i jest tyle samo (pH równe 7), a zasadowy, gdy przeważają jony (pH powyżej 7).
20.Kwaśne opady
Opady o pH niższym niż naturalne pH deszczu (ok. 5,6). Powstają, gdy tlenek siarki(IV) i tlenki azotu ze spalania paliw reagują z wodą w powietrzu. Zakwaszają gleby i wody, niszczą lasy i budowle z wapienia; ograniczają je odsiarczanie spalin i katalizatory w samochodach.
21.Reakcja zobojętniania
Reakcja kwasu z wodorotlenkiem, w której powstają sól i woda, np. . W tej reakcji zapis jonowy skrócony to , bo jony sodu i aniony chlorkowe nie biorą w niej udziału.
22.Sól - budowa i nazwa
Sól składa się z kationów metalu lub amonu i anionów reszty kwasowej; suma ładunków wynosi zero. Nazwę tworzy się z nazwy reszty i metalu albo amonu; wartościowość metalu dopisuje się, gdy może on mieć różne wartościowości.
23.Sole kwasów beztlenowych
Chlorki to sole kwasu chlorowodorowego z anionem , np. chlorek sodu . Siarczki to sole kwasu siarkowodorowego z anionem , np. siarczek sodu .
24.Siarczany(IV) a siarczany(VI)
Siarczany(IV) to sole kwasu siarkowego(IV) z anionem , np. siarczan(IV) sodu . Siarczany(VI) to sole kwasu siarkowego(VI) z anionem , np. siarczan(VI) miedzi(II) .
25.Sole kwasów tlenowych azotu, węgla i fosforu
Azotany(V) mają anion , węglany - anion , a fosforany(V), czyli ortofosforany(V) - anion , np. fosforan(V) wapnia .
26.Otrzymywanie soli: kwas i tlenek metalu
Kwas reaguje z tlenkiem metalu o charakterze zasadowym (tlenkiem zasadowym) i powstają sól oraz woda, np. . Czarny tlenek miedzi(II) znika, a roztwór barwi się na niebiesko.
27.Otrzymywanie soli: kwas i metal
Aktywny metal, np. magnez, wypiera wodór z rozcieńczonego kwasu i powstają sól oraz wodór: . O przebiegu reakcji świadczą pęcherzyki wydzielającego się gazu.
28.Otrzymywanie soli: wodorotlenek i tlenek niemetalu
Wodorotlenek reaguje z tlenkiem niemetalu o charakterze kwasowym (tlenkiem kwasowym) i powstają sól oraz woda: . Woda wapienna z tlenkiem węgla(IV) mętnieje, bo strąca się węglan wapnia: .
29.Dysocjacja soli
Rozpuszczalna sól rozpada się w wodzie na kationy metalu lub amonu i aniony reszty kwasowej, np. . Ładunki dodatnie i ujemne się równoważą: .
30.Reakcja strąceniowa
Reakcja, w której po zmieszaniu roztworów powstaje osad substancji trudno rozpuszczalnej: , jonowo (biały osad chlorku srebra). Wynik przewiduje się z tablicy rozpuszczalności.
31.Zastosowania chlorku sodu i węglanów
Chlorek sodu to przyprawa i środek do konserwowania żywności oraz posypywania dróg zimą. Węglan wapnia tworzy wapień, kredę i marmur, a węglan sodu służy do produkcji szkła.
32.Sole jako nawozy i gips
Niektóre azotany(V), np. azotan(V) potasu i azotan(V) amonu, oraz fosforany(V) służą jako nawozy, bo dostarczają roślinom azotu albo fosforu. Gips to uwodniony siarczan(VI) wapnia .
33.Reakcja kwasu z solą - kiedy zachodzi
Kwas reaguje z solą, gdy powstaje gaz, osad albo słabszy kwas, np. . Mocne kwasy, które w roztworze dysocjują niemal całkowicie: chlorowodorowy, azotowy(V), siarkowy(VI); słabe, dysocjujące tylko częściowo: węglowy, siarkowodorowy.
34.Reakcja kwasu z węglanem
Kwas wypiera z węglanu nietrwały kwas węglowy, który rozkłada się na wodę i tlenek węgla(IV): . Jonowo nierozpuszczalny węglan wapnia zostaje w całości: .
35.Reakcja kwasu z siarczanem(IV) i siarczkiem
Mocny kwas wypiera z siarczanu(IV) nietrwały kwas siarkowy(IV), który rozpada się na wodę i tlenek siarki(IV): . Z siarczku wydziela się silnie trujący siarkowodór o zapachu zgniłych jaj: .
36.Amoniak - właściwości i zastosowania
Bezbarwny gaz o ostrym, duszącym zapachu, lżejszy od powietrza i bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie. Służy do produkcji nawozów azotowych i kwasu azotowego(V) oraz w chłodnictwie.
37.Woda amoniakalna
Roztwór amoniaku w wodzie. Część cząsteczek reaguje z wodą: , więc roztwór ma odczyn zasadowy. Zapisuje się go jako , nie jako .
38.Kation amonu
Kation powstaje, gdy cząsteczka amoniaku przyłącza kation wodoru: . W solach amonowych zajmuje miejsce kationu metalu i jest jednowartościowy, jak kation sodu.
39.Amoniak a kwasy
Amoniak reaguje z kwasami i daje sole amonowe: z chlorowodorem chlorek amonu, (z gazowym chlorowodorem biały dym), z kwasem azotowym(V) azotan(V) amonu, , a z kwasem siarkowym(VI) siarczan(VI) amonu, . Jonowo: .
40.Sole amonowe z zasadami
Po ogrzaniu soli amonowej z zasadą wydziela się amoniak: , jonowo . Gazu się nie wącha; jego zasadowy odczyn wykrywa się zwilżonym papierkiem wskaźnikowym.
Notatka
Wodorotlenki: budowa, rozpuszczalność i otrzymywanie
składa się z kationów metalu i anionów wodorotlenkowych . Liczba grup we wzorze równa się wartościowości metalu. Gdy grup jest więcej niż jedna, bierze się je w nawias, np. dwuwartościowy magnez tworzy .
Od rozpuszczalności w wodzie zależy, jak wodorotlenek się otrzymuje:
- rozpuszczalne
- wodorotlenek sodu i wodorotlenek potasu ; wodorotlenek wapnia rozpuszcza się słabo,
- trudno rozpuszczalne
- wodorotlenek glinu i wodorotlenek miedzi(II) ; w reakcjach wytrącają się jako osady.
Wodorotlenek rozpuszczalny powstaje, gdy aktywny metal albo jego tlenek reaguje z wodą. W reakcji metalu wydziela się też wodór, np. , a tlenek daje sam wodorotlenek, np. . Tym sposobem otrzymuje się też słabo rozpuszczalny wodorotlenek wapnia.
Wodorotlenek trudno rozpuszczalny otrzymuje się z roztworu soli metalu i roztworu wodorotlenku sodu. Wytrąca się wtedy osad, np. . Wodorotlenek miedzi(II) tworzy w takiej reakcji niebieski osad.
Żrący wodorotlenek sodu wykorzystuje się przy wyrobie mydła i do udrażniania rur. Wodorotlenek wapnia, czyli wapno gaszone, jest składnikiem zaprawy murarskiej. Jego klarowny roztwór wodny to woda wapienna.
Kwasy beztlenowe i tlenowe
Kwasy dzielą się według tego, czy ich reszta kwasowa zawiera tlen:
- kwasy beztlenowe
- kwas chlorowodorowy (solny) i kwas siarkowodorowy ,
- kwasy tlenowe
- kwas azotowy(V) , siarkowy(IV) , siarkowy(VI) , węglowy i fosforowy(V) .
Kwas beztlenowy powstaje, gdy gazowy związek niemetalu z wodorem rozpuszcza się w wodzie. otrzymuje się z wodoru i chloru, a jego roztwór wodny to kwas solny. Niektóre tlenki niemetali reagują z wodą i tworzą kwasy tlenowe. Kwas węglowy jest nietrwały i rozkłada się z powrotem na wodę i tlenek węgla(IV).
Zapamiętaj
Niemetal ma w kwasie tlenowym tę samą wartościowość co w tlenku, z którego kwas powstał, np. fosfor w tlenku fosforu(V) i w kwasie fosforowym(V).
Wartościowość niemetalu podaje się w nazwie kwasu tylko wtedy, gdy niemetal tworzy więcej niż jeden kwas tlenowy. Dlatego siarka ma dwa kwasy z cyframi w nawiasie, a nazwa kwasu węglowego jej nie zawiera.
Oba gazy, z których powstają omawiane kwasy beztlenowe, są bezbarwne:
- chlorowodór
- ma ostry, duszący zapach i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie,
- siarkowodór
- silnie trujący, o zapachu zgniłych jaj; jego roztwór wodny to kwas słaby.
Stężony kwas siarkowy(VI) rozcieńcza się, wlewając go powoli do wody. Mieszaniu towarzyszy silne ogrzewanie, więc woda wlana do kwasu mogłaby się rozprysnąć razem z nim. Kwas siarkowy(VI) służy m.in. do produkcji nawozów i w akumulatorach, a kwas solny jest składnikiem soku żołądkowego.
Dysocjacja elektrolityczna, elektrolity i zasady
to rozpad związku na jony pod wpływem wody. Kwas odszczepia kationy wodoru, a reszta kwasowa zostaje w całości jako anion, np. . Wodorotlenek rozpada się na kation metalu i aniony wodorotlenkowe, np. .
Elektrolit to substancja, której roztwór wodny przewodzi prąd, bo zawiera jony; elektrolitami są kwasy, zasady i sole. Nieelektrolit w wodzie nie dysocjuje, dlatego jego roztwór prądu nie przewodzi.
Kwasy mocne dysocjują w rozcieńczonym roztworze niemal całkowicie, a słabe tylko częściowo. Kwas węglowy i kwas siarkowodorowy to słabe kwasy z dwoma atomami wodoru w cząsteczce. Dysocjują stopniowo, oddając kationy wodoru po jednym. Najpierw powstaje anion, który zachowuje jeden atom wodoru. Potem ten anion oddaje drugi kation wodoru i zostaje anion reszty kwasowej. Obie przemiany są odwracalne, więc zapisuje się je strzałkami w obie strony.
Zasada to substancja, która w roztworze zwiększa stężenie jonów i zmniejsza stężenie jonów . Zasadami są wodorotlenki, które rozpuszczają się w wodzie i dysocjują: wodorotlenek sodu, potasu i wapnia. Trudno rozpuszczalnego wodorotlenku glinu nie zalicza się do zasad. nie jest wodorotlenkiem, a jest zasadą, bo w reakcji z wodą daje jony .
Odczyn roztworu, wskaźniki i kwaśne opady
Odczyn roztworu zależy od tego, których jonów jest w nim więcej. Przewaga kationów wodoru oznacza odczyn kwasowy i pH mniejsze od 7. Gdy obu rodzajów jonów jest tyle samo, odczyn jest obojętny, a pH równa się 7. Przewaga anionów wodorotlenkowych oznacza odczyn zasadowy i pH większe od 7. Np. roztwór o pH 5 ma odczyn kwasowy, a roztwór o pH 10 - zasadowy.
Odczyn rozpoznaje się wskaźnikami, które zmieniają barwę zależnie od odczynu. Szkolny schemat:
| Wskaźnik | kwasowy | obojętny | zasadowy |
|---|---|---|---|
| fenoloftaleina | bezbarwna | bezbarwna | różowa do malinowej przy odpowiednio wysokim pH |
| oranż metylowy | czerwony | pomarańczowy | żółty |
zaczyna się zabarwiać przy pH ok. 8,2, więc jej bezbarwność nie dowodzi braku odczynu zasadowego. Kwasu od wody nią nie odróżnisz. zmienia w kwasie barwę z pomarańczowej na czerwoną, dlatego dobrze wykrywa kwasy. to bibuła nasączona mieszaniną wskaźników. Jego barwę porównuje się ze skalą barwną na opakowaniu i odczytuje przybliżone pH.
mają pH niższe niż naturalne pH deszczu (ok. 5,6). Powstają wskutek przemian tlenku siarki(IV) i tlenków azotu ze spalania paliw w wilgotnym powietrzu. Zakwaszają gleby i wody, niszczą lasy i budowle z wapienia. Ich powstawanie ograniczają odsiarczanie spalin i katalizatory w samochodach.
Zobojętnianie, budowa i nazwy soli
W reakcji zobojętniania kwas reaguje z wodorotlenkiem i powstają oraz woda, np. . W zapisie jonowym skróconym pomija się jony, które nie biorą udziału w reakcji. W tym przykładzie zostaje .
Sól składa się z kationów metalu albo kationów amonu i anionów reszty kwasowej. Nazwę tworzą nazwa reszty kwasowej i nazwa metalu albo amonu. Wartościowość metalu dopisuje się w nawiasie, gdy metal może mieć różne wartościowości. Rodzaj soli wynika z kwasu, od którego pochodzi reszta:
| Kwas | Anion | Sole |
|---|---|---|
| chlorowodorowy | chlorki | |
| siarkowodorowy | siarczki | |
| azotowy(V) | azotany(V) | |
| siarkowy(IV) | siarczany(IV) | |
| siarkowy(VI) | siarczany(VI) | |
| węglowy | węglany | |
| fosforowy(V) | fosforany(V) (ortofosforany(V)) |
Ważne
We wzorze soli liczby kationów i anionów dobiera się tak, by suma ładunków dodatnich i ujemnych wynosiła zero.
Jak ułożyć wzór soli: zapisz ładunki obu jonów i dobierz najmniejsze liczby jonów o równych sumach ładunków. Jon złożony z kilku atomów weź w nawias, gdy we wzorze jest go więcej niż jeden. Np. fosforan(V) magnezu tworzą jony i , a , więc wzór to .
Sól rozpuszczalna w wodzie dysocjuje na kationy metalu albo amonu i aniony reszty kwasowej, np. .
Otrzymywanie soli, reakcje strąceniowe i zastosowania soli
Sól można otrzymać m.in. czterema sposobami:
- kwas + wodorotlenek
- powstają sól i woda (zobojętnianie),
- kwas + tlenek metalutlenek zasadowy
- powstają sól i woda, np. ,
- kwas + aktywny metal
- gdy metal wypiera wodór z kwasu, powstają sól i wodór, np. w reakcji magnezu z rozcieńczonym kwasem solnym: ,
- wodorotlenek + tlenek niemetalutlenek kwasowy
- powstają sól i woda, np. .
W reakcji strąceniowej z dwóch roztworów wytrąca się osad substancji trudno rozpuszczalnej. Czy osad się wytrąci, przewiduje się z tablicy rozpuszczalności: szuka się pary kationu i anionu, która tworzy związek trudno rozpuszczalny. Np. , a jonowo . Kationy sodu i aniony chlorkowe tworzą sól rozpuszczalną, więc zostają w roztworze.
Najważniejsze sole mają te zastosowania:
- chlorek sodu - przyprawa, konserwowanie żywności i posypywanie dróg zimą,
- węglan wapnia - tworzy wapień, kredę i marmur,
- węglan sodu - produkcja szkła,
- azotany(V) i fosforany(V) - niektóre są nawozami, bo dostarczają roślinom azotu albo fosforu,
- gips - uwodniony siarczan(VI) wapnia .
Reakcje kwasów z solami
Do kwasów mocnych należą kwas chlorowodorowy, azotowy(V) i siarkowy(VI), a do kwasów słabych - kwas węglowy i siarkowodorowy.
Ważne
Kwas reaguje z solą, gdy w reakcji powstaje gaz, osad albo słabszy kwas; gdy nie powstaje żaden z nich, reakcja nie zachodzi.
Mocny kwas wypiera słabszy kwas z jego soli:
- z węglanu powstaje nietrwały kwas węglowy, który rozkłada się na wodę i tlenek węgla(IV), np. ,
- z siarczanu(IV) powstaje nietrwały kwas siarkowy(IV), który rozkłada się na wodę i tlenek siarki(IV), np. ,
- z siarczku wydziela się siarkowodór o zapachu zgniłych jaj.
Osad powstaje, gdy nowa sól jest trudno rozpuszczalna, np. .
W zapisie jonowym reakcji kwasu z rozpuszczalnym węglanem zostają tylko jony, które reagują: . Trudno rozpuszczalny węglan wapnia zapisuje się wzorem , ponieważ w reakcji zużywa się stały węglan.
Amoniak i sole amonowe
Amoniak to bezbarwny gaz o ostrym, duszącym zapachu. Jest lżejszy od powietrza i bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Powstaje z azotu i wodoru pod wysokim ciśnieniem, w podwyższonej temperaturze i w obecności katalizatora: . Służy do produkcji nawozów azotowych i kwasu azotowego(V) oraz w chłodnictwie.
to roztwór amoniaku w wodzie. Część cząsteczek amoniaku przyłącza kation wodoru od cząsteczki wody: . Powstają aniony wodorotlenkowe, więc roztwór ma odczyn zasadowy. Zapisuje się go jako , a nie jako .
powstaje, gdy amoniak przyłącza kation wodoru. W solach zajmuje miejsce kationu metalu i jest jednowartościowy, tak jak kation potasu. Z kwasami amoniak daje sole amonowe: chlorek amonu , azotan(V) amonu i siarczan(VI) amonu , np. . Każda cząsteczka amoniaku wiąże jeden kation wodoru z kwasu. Gazowe amoniak i chlorowodór tworzą przy zetknięciu biały dym chlorku amonu.
Po ogrzaniu soli amonowej z zasadą wydziela się amoniak, np. , a jonowo . Amoniak lżejszy od powietrza zbiera się w probówce odwróconej wylotem w dół. Nie należy wąchać wydzielającego się gazu; jego zasadowy odczyn sprawdza się zwilżonym papierkiem wskaźnikowym.
W skrócie
- 01Liczba grup we wzorze wodorotlenku równa się wartościowości metalu.
- 01Wodorotlenek rozpuszczalny powstaje z aktywnego metalu albo jego tlenku i wody, a trudno rozpuszczalny wytrąca się z roztworu soli i wodorotlenku sodu.
- 02Kwasy tlenowe można otrzymać z niektórych tlenków niemetali i wody. Kwasy beztlenowe otrzymuje się np. po rozpuszczeniu w wodzie chlorowodoru albo siarkowodoru.
- 02Stężony kwas siarkowy(VI) wlewa się powoli do wody, nigdy odwrotnie.
- 03Wodne roztwory elektrolitów przewodzą prąd dzięki obecności jonów.
- 03Zasada zwiększa stężenie jonów ; wodorotlenku trudno rozpuszczalnego nie zalicza się do zasad, a amoniak jest zasadą, choć nie jest wodorotlenkiem.
- 04pH poniżej 7 oznacza odczyn kwasowy, równe 7 - obojętny, a powyżej 7 - zasadowy.
- 04Fenoloftaleina różowieje dopiero w dostatecznie zasadowym roztworze. W szkolnym schemacie oranż metylowy jest czerwony w kwasowym, pomarańczowy w obojętnym i żółty w zasadowym.
- 05W zobojętnianiu kwas i wodorotlenek dają sól i wodę. Dla mocnego kwasu i dobrze rozpuszczalnego wodorotlenku, gdy powstaje rozpuszczalna sól, zapis jonowy skrócony to .
- 05Nazwę soli tworzy się z nazwy reszty kwasowej i metalu albo amonu, a liczby jonów we wzorze wyrównują ładunki dodatnie i ujemne.
- 06Sól i wodę można otrzymać z kwasu i wodorotlenku, kwasu i tlenku zasadowego albo wodorotlenku i tlenku kwasowego. Sól i wodór powstają, gdy metal wypiera wodór z kwasu.
- 06Wynik reakcji strąceniowej przewiduje się z tablicy rozpuszczalności: osad tworzy para jonów dająca związek trudno rozpuszczalny.
- 07Kwasy chlorowodorowy, azotowy(V) i siarkowy(VI) są mocne, a węglowy i siarkowodorowy słabe; mocny kwas wypiera słabszy z jego soli.
- 07W reakcji z kwasem z węglanów wydziela się tlenek węgla(IV), z siarczanów(IV) tlenek siarki(IV), a z siarczków siarkowodór.
- 08Amoniak z wodą daje kationy amonu i aniony wodorotlenkowe, dlatego woda amoniakalna ma odczyn zasadowy.
- 08Sól amonowa ogrzana z zasadą wydziela amoniak, który zmienia barwę zwilżonego papierka wskaźnikowego na odpowiadającą odczynowi zasadowemu.
Pojęcia z fiszek
Quizy w tym zestawie
50 pytań w 5 etapach
Etap 1: Wzory i otrzymywanie związków
Etap 1 · 6 fiszek · 10 pytań
Etap 2: Wodorki, dysocjacja, zasady
Etap 2 · 12 fiszek · 10 pytań
Etap 3: Wskaźniki, odczyn, nazwy soli
Etap 3 · 8 fiszek · 10 pytań
Etap 4: Otrzymywanie soli i strącanie
Etap 4 · 9 fiszek · 10 pytań
Etap 5: Reakcje soli i związki azotu
Etap 5 · 5 fiszek · 10 pytań
Powtórka z całości
15 pytań ze wszystkich etapów, po ukończeniu etapów
Sprawdzian do druku
Arkusz PDF z kluczem, punktacją i oceną
Sprawdzam sprawdzian…
Znasz kogoś z klasy, komu się przyda? Podziel się zestawem
Podobne zestawy
uczy się 10
20 fiszek uczy się 2
40 fiszek
40 fiszek uczy się 3
36 fiszek uczy się 1
19 fiszek
Wyszukiwarka
Szukasz czegoś innego?
Wpisz temat, dział albo tytuł podręcznika i znajdź gotowy zestaw.
