Zasady nazewnictwa związków nieorganicznych

1.Nomenklatura chemiczna

Zbiór zasad tworzenia poprawnych nazw związków chemicznych na podstawie ich składu, budowy i stopni utlenienia pierwiastków.

2.Wzór sumaryczny

Skrócony zapis składu związku chemicznego za pomocą symboli pierwiastków i indeksów stechiometrycznych, np. $H_2SO_4$.

3.Stopień utlenienia

Umowny ładunek atomu w związku, przyjmowany przy założeniu, że wiązania mają charakter jonowy. Pomaga ustalać nazwę i wzór związku.

4.Nazwa systematyczna

Nazwa utworzona zgodnie z regułami chemicznymi, jednoznacznie wskazująca rodzaj związku i często stopień utlenienia, np. tlenek żelaza(III).

5.Nazwa zwyczajowa

Nazwa tradycyjna używana w praktyce, ale mniej ścisła niż systematyczna, np. woda, amoniak, soda kaustyczna.

6.Tlenki

Dwuskładnikowe związki tlenu z innym pierwiastkiem, w których tlen zwykle ma stopień utlenienia $-II$. Nazywa się je: tlenek + nazwa pierwiastka.

7.Nadtlenki

Związki zawierające grupę nadtlenkową, w której tlen ma stopień utlenienia $-I$, np. $H_2O_2$. Nie zalicza się ich do typowych tlenków.

8.Wodorki

Dwuskładnikowe związki wodoru z innym pierwiastkiem. Dla metali często mają budowę jonową, a dla niemetali cząsteczkową, np. $NaH$, $HCl$, $NH_3$.

9.Wodorotlenki

Związki zbudowane z kationu metalu i anionu wodorotlenkowego $OH^-$. W nazewnictwie szkolnym nazywane też zasadami, jeśli są rozpuszczalne w wodzie.

10.Zasady

W szkolnym ujęciu są to rozpuszczalne w wodzie wodorotlenki, np. $NaOH$, $KOH$, $Ca(OH)_2$. Nazwa: wodorotlenek + nazwa metalu.

11.Kwasy beztlenowe

Kwasy zbudowane z wodoru i niemetalu bez udziału tlenu, np. $HCl$, $H_2S$. Nazwy tworzy się od nazwy niemetalu, np. kwas chlorowodorowy.

12.Kwasy tlenowe

Kwasy zawierające wodór, tlen i atom centralny, np. $H_2SO_4$, $HNO_3$, $H_3PO_4$. Ich nazwy zależą od stopnia utlenienia atomu centralnego.

13.Sole

Związki zbudowane z kationu metalu lub kationu amonowego oraz reszty kwasowej. Powstają zwykle przez zastąpienie wodoru w kwasie metalem lub jonem $NH_4^+$.

14.Reszta kwasowa

Anion pozostający po odłączeniu atomów wodoru od cząsteczki kwasu, np. $SO_4^{2-}$, $NO_3^-$, $Cl^-$. Jej nazwa wchodzi do nazwy soli.

15.Liczebniki w nazwach

Przedrostki takie jak mono-, di-, tri- mogą określać liczbę atomów lub grup w niektórych nazwach, np. ditlenek węgla. W szkole częściej używa się ich przy tlenkach niemetali.

16.Liczby rzymskie w nazwach

W nawiasie podaje się stopień utlenienia pierwiastka, najczęściej metalu, jeśli może on występować na różnych stopniach, np. miedź(I), miedź(II).

17.Sól obojętna

Sól, w której wszystkie atomy wodoru kwasu zostały zastąpione przez kationy metalu lub jon amonowy, np. $Na_2SO_4$, $KNO_3$.

18.Wodorosole

Sole kwasów wieloprotonowych, w których tylko część atomów wodoru została zastąpiona przez kationy, np. $NaHCO_3$, $KH_2PO_4$.