Powstanie listopadowe - najważniejsze fakty
Historia
Zestaw wyjaśnia przyczyny, przebieg i skutki powstania listopadowego. Poznasz najważniejsze wydarzenia, postacie i bitwy oraz zrozumiesz, dlaczego zryw zakończył się klęską. To dobre powtórzenie do szkoły podstawowej.
1.Powstanie listopadowe
Polskie powstanie zbrojne przeciwko Rosji, które wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku w Warszawie. Jego celem była obrona wolności Królestwa Polskiego i walka o niepodległość.
2.Królestwo Polskie
Państwo utworzone po kongresie wiedeńskim w 1815 roku, połączone unią personalną z Rosją. Miało własną konstytucję, wojsko i sejm, ale car coraz częściej łamał te prawa.
3.Przyczyny powstania
Najważniejsze przyczyny to łamanie konstytucji przez cara, cenzura, prześladowania patriotów, ograniczanie wolności oraz obawa, że polskie wojsko zostanie użyte do tłumienia rewolucji w Europie.
4.Noc listopadowa
Noc z 29 na 30 listopada 1830 roku, gdy podchorążowie rozpoczęli powstanie w Warszawie. Wtedy zaatakowano m.in. Belweder, gdzie mieszkał wielki książę Konstanty.
5.Piotr Wysocki
Podporucznik i przywódca sprzysiężenia w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie. To on dał sygnał do rozpoczęcia powstania.
6.Belweder
Siedziba wielkiego księcia Konstantego w Warszawie. Atak na Belweder w noc listopadową miał doprowadzić do pojmania jednego z najważniejszych przedstawicieli władzy rosyjskiej.
7.Wielki książę Konstanty
Brat cara i dowódca wojsk w Królestwie Polskim. Był symbolem rosyjskiej kontroli nad Polską. W czasie nocy listopadowej udało mu się uciec z Belwederu.
8.Detronizacja cara
25 stycznia 1831 roku sejm ogłosił, że Mikołaj I nie jest już królem Polski. Był to bardzo odważny krok, bo oznaczał otwarte zerwanie z Rosją.
9.Mikołaj I
Car Rosji i jednocześnie król Polski przed wybuchem powstania. Nie przestrzegał konstytucji Królestwa Polskiego i dążył do wzmocnienia rosyjskiej władzy.
10.Bitwa pod Stoczkiem
Jedna z pierwszych zwycięskich bitew powstania, stoczona 14 lutego 1831 roku. Wojska polskie pod dowództwem generała Józefa Dwernickiego pokonały oddziały rosyjskie.
11.Bitwa pod Olszynką Grochowską
Bitwa stoczona 25 lutego 1831 roku pod Warszawą. Była bardzo krwawa i nierozstrzygnięta, ale powstrzymała szybki marsz Rosjan na stolicę.
12.Bitwa pod Ostrołęką
Bitwa z 26 maja 1831 roku, jedna z najważniejszych i zarazem przegranych przez Polaków. Osłabiła wojsko powstańcze i pogorszyła sytuację powstania.
13.Upadek Warszawy
We wrześniu 1831 roku wojska rosyjskie zdobyły Warszawę po ciężkich walkach. Był to decydujący moment klęski powstania listopadowego.
14.Przyczyny klęski powstania
Powstanie upadło m.in. przez przewagę militarną Rosji, brak pomocy z zagranicy, spory wśród polskich przywódców oraz zbyt ostrożne decyzje dowódców.
15.Skutki powstania listopadowego
Po klęsce Rosja zlikwidowała konstytucję Królestwa Polskiego, ograniczyła autonomię, rozwiązała polskie wojsko i nasiliła represje. Wielu Polaków musiało opuścić kraj.
16.Wielka Emigracja
Masowy wyjazd Polaków po klęsce powstania listopadowego, głównie do Francji. Emigrowali żołnierze, działacze i artyści, którzy dalej walczyli o sprawę polską słowem i działalnością polityczną.
17.Statut organiczny
Dokument wprowadzony przez cara w 1832 roku po klęsce powstania. Znosił konstytucję Królestwa Polskiego i jeszcze bardziej podporządkowywał ziemie polskie Rosji.