Rewolucja przemysłowa w XIX wieku
Historia
Zestaw wyjaśnia, czym była rewolucja przemysłowa, jakie wynalazki ją napędzały i jak zmieniła życie ludzi. Znajdziesz tu najważniejsze pojęcia, przykłady przemian w miastach, pracy i transporcie oraz pytania pomagające przygotować się do sprawdzianu.
1.rewolucja przemysłowa
Okres wielkich zmian w gospodarce, gdy pracę ręczną zaczęły zastępować maszyny, a produkcja przenosiła się do fabryk. Zmieniły się transport, komunikacja i codzienne życie ludzi.
2.fabryka
Duży zakład produkcyjny, w którym wiele osób pracowało przy maszynach. W fabrykach wytwarzano towary szybciej i w większej ilości niż w małych warsztatach rzemieślniczych.
3.maszyna parowa
Wynalazek wykorzystujący parę wodną do napędzania urządzeń. Dzięki niej działały maszyny w fabrykach, pompy w kopalniach i pierwsze lokomotywy oraz statki parowe.
4.James Watt
Szkocki wynalazca, który udoskonalił maszynę parową. Jego prace przyczyniły się do szybkiego rozwoju przemysłu i transportu w XIX wieku.
5.lokomotywa
Pojazd szynowy napędzający pociąg. W XIX wieku kolej bardzo przyspieszyła przewóz ludzi i towarów, co pomogło rozwojowi handlu i przemysłu.
6.kolej
System transportu oparty na torach i pociągach. Ułatwił przemieszczanie surowców, towarów i ludzi na duże odległości szybciej niż dawniej.
7.statek parowy
Statek napędzany maszyną parową. Pozwalał sprawniej przewozić ludzi i towary po rzekach i morzach niż tradycyjne żaglowce zależne od wiatru.
8.urbanizacja
Proces szybkiego rozwoju miast i wzrostu liczby ich mieszkańców. W czasie rewolucji przemysłowej wiele osób przenosiło się ze wsi do miast za pracą.
9.burżuazja
Warstwa społeczna obejmująca właścicieli fabryk, bankierów i kupców. Bogaciła się dzięki rozwojowi przemysłu, handlu i finansów.
10.proletariat
Robotnicy najemni pracujący głównie w fabrykach. Często żyli skromnie, długo pracowali i nie mieli dobrych warunków socjalnych.
11.robotnik
Osoba pracująca za płacę, zwykle w fabryce, kopalni lub przy budowie kolei. W XIX wieku robotnicy często wykonywali ciężką pracę przez wiele godzin dziennie.
12.kapitalizm
System gospodarczy oparty na prywatnej własności fabryk, handlu i dążeniu do zysku. W czasie rewolucji przemysłowej rozwijał się bardzo szybko.
13.telegraf
Urządzenie do szybkiego przekazywania informacji na odległość. Ułatwił komunikację w handlu, administracji i transporcie.
14.warunki pracy w XIX wieku
W wielu fabrykach były trudne: długi dzień pracy, niskie płace, hałas, brak zabezpieczeń i częsta praca kobiet oraz dzieci. To prowadziło do niezadowolenia robotników.
15.Anglia
Państwo, w którym rewolucja przemysłowa rozpoczęła się najwcześniej. Sprzyjały temu zasoby węgla, rozwój handlu i pojawienie się nowych wynalazków.
Notatka
Czym była rewolucja przemysłowa
Rewolucja przemysłowa to okres wielkich zmian gospodarczych i społecznych, który rozpoczął się najwcześniej w Anglii. Najważniejszą cechą tej epoki było zastępowanie pracy ręcznej przez maszyny. Produkcja, która dawniej odbywała się głównie w małych warsztatach, zaczęła przenosić się do fabryk.
Zmiany te nie nastąpiły nagle w jednym dniu. Był to dłuższy proces, który objął przemysł, transport, handel i życie codzienne ludzi. Dzięki nowym urządzeniom można było wytwarzać więcej towarów szybciej i taniej.
Zapamiętaj
Rewolucja przemysłowa to przejście od pracy ręcznej i małych warsztatów do maszyn, fabryk i produkcji na wielką skalę.
Najważniejsze wynalazki i ich znaczenie
Jednym z najważniejszych wynalazków była maszyna parowa, udoskonalona przez Jamesa Watta. Para wodna stała się źródłem energii dla wielu urządzeń. Dzięki temu maszyny mogły pracować szybciej i wydajniej niż człowiek.
Wielkie znaczenie miała też kolej. Lokomotywy przewoziły towary i ludzi znacznie szybciej niż wozy konne. Rozwijał się również statek parowy, który usprawnił transport wodny. Ważnym środkiem łączności był telegraf, bo pozwalał szybko przesyłać wiadomości na odległość.
Te wynalazki połączyły ze sobą miasta, porty, kopalnie i fabryki. Przemysł potrzebował surowców, a gotowe towary trzeba było sprawnie dostarczać do odbiorców.
Przykład
Węgiel z kopalni można było przewieźć koleją do fabryki, a stamtąd gotowy towar wysłać dalej szybciej niż dawniej.
Fabryki, produkcja i rozwój gospodarki
Fabryka stała się symbolem nowej epoki. W jednym miejscu pracowało wielu ludzi, a produkcję wykonywały maszyny. Taki sposób pracy pozwalał wytwarzać towary masowo, czyli w dużych ilościach.
Rozwój przemysłu przyspieszył handel i zwiększył znaczenie kapitalizmu. W tym systemie ważną rolę odgrywa prywatna własność, inwestowanie pieniędzy i dążenie do zysku. Właściciele fabryk starali się produkować jak najwięcej i jak najtaniej.
Zmiany gospodarcze wpływały też na codzienność. W sklepach pojawiało się więcej towarów, a niektóre przedmioty stawały się łatwiej dostępne niż wcześniej. Jednocześnie szybki rozwój przemysłu powodował też nowe problemy, zwłaszcza dla pracowników.
Przemiany społeczne
Rewolucja przemysłowa zmieniła strukturę społeczeństwa. Rosło znaczenie burżuazji, czyli właścicieli fabryk, kupców i bankierów. Była to warstwa zamożna, która korzystała z rozwoju gospodarki.
Bardzo szybko powiększał się także proletariat, czyli robotnicy pracujący za płacę. Nie posiadali oni fabryk ani większego majątku. Ich życie często było trudne, bo zależeli od pracy najemnej.
W tym czasie nasiliła się urbanizacja. Ludzie ze wsi przenosili się do miast, ponieważ tam znajdowali zatrudnienie. Miasta rosły szybko, budowano nowe domy, ulice i zakłady pracy, ale często brakowało wygodnych warunków życia.
Warunki życia i pracy robotników
Warunki pracy w XIX wieku były często bardzo ciężkie. Robotnicy spędzali w fabrykach wiele godzin dziennie, otrzymywali niskie płace, a miejsca pracy bywały hałaśliwe i niebezpieczne. Zdarzało się, że pracowały także kobiety i dzieci.
Trudne były również warunki mieszkaniowe. W szybko rosnących miastach wiele rodzin mieszkało ciasno i skromnie. Rozwój przemysłu dawał pracę, ale nie oznaczał od razu poprawy życia wszystkich ludzi.
Ważne
Częstym błędem jest myślenie, że postęp techniczny od razu poprawił życie każdego. W rzeczywistości wielu robotników długo żyło i pracowało w bardzo trudnych warunkach.
Znaczenie rewolucji przemysłowej
Rewolucja przemysłowa całkowicie zmieniła oblicze Europy. Przyspieszyła rozwój przemysłu, transportu i miast. Ułatwiła handel, zwiększyła produkcję i sprawiła, że wynalazki zaczęły coraz silniej wpływać na codzienne życie ludzi.
Był to także początek nowoczesnego świata, w którym ogromne znaczenie mają technika, fabryki i szybka komunikacja. Jednocześnie epoka ta pokazała, że postęp gospodarczy może przynosić zarówno korzyści, jak i problemy społeczne.
W nauce szkolnej trzeba pamiętać nie tylko o wynalazkach, ale też o skutkach społecznych: wzroście miast, pojawieniu się nowych warstw społecznych oraz trudnym położeniu wielu robotników.
Quizy w tym zestawie
16 pytań w 2 etapach — odblokujesz je po dodaniu zestawu
