Krajobraz krasowy

1.Kras

Proces rozpuszczania skał przez wodę, głównie zawierającą dwutlenek węgla. Prowadzi do powstawania charakterystycznych form terenu na powierzchni i pod ziemią, takich jak leje, jaskinie czy nacieki.

2.Krajobraz krasowy

Typ krajobrazu ukształtowany przez procesy krasowe. Występują w nim formy powstałe wskutek rozpuszczania skał, np. jaskinie, leje krasowe, żłobki i wywierzyska.

3.Skały krasowiejące

Skały, które łatwo rozpuszczają się w wodzie, zwłaszcza lekko kwaśnej. Należą do nich głównie wapienie, dolomity, gips i sól kamienna.

4.Woda krasowa

Woda zawierająca rozpuszczony dwutlenek węgla, dzięki czemu staje się słabym kwasem. Taka woda rozpuszcza skały węglanowe i tworzy formy krasowe.

5.Żłobki krasowe

Wąskie rowki i bruzdy na powierzchni skał wapiennych. Powstają, gdy spływająca woda rozpuszcza skałę i stopniowo rzeźbi jej powierzchnię.

6.Lej krasowy

Niewielkie, zwykle koliste zagłębienie terenu powstałe przez rozpuszczanie skały lub zapadanie się stropu pustki podziemnej. To jedna z najczęstszych form krasowych.

7.Uwał

Rozległe zagłębienie powstałe z połączenia kilku lejów krasowych. Ma większe rozmiary niż pojedynczy lej i nieregularny kształt.

8.Polje

Duże, zamknięte zagłębienie krasowe o płaskim dnie i stromych zboczach. Często okresowo wypełnia się wodą i bywa wykorzystywane rolniczo.

9.Ponór

Miejsce, w którym woda z powierzchni wpływa pod ziemię, znikając w szczelinach lub otworach skalnych. Jest typowe dla obszarów krasowych.

10.Wywierzysko

Silne źródło krasowe, przez które woda podziemna wypływa na powierzchnię. Często jest połączone z systemem jaskiń i korytarzy krasowych.

11.Jaskinia krasowa

Naturalna pustka podziemna powstała głównie w wyniku rozpuszczania skał przez wodę. Może mieć komory, korytarze, studnie i podziemne cieki wodne.

12.Stalaktyt

Naciek jaskiniowy zwisający ze stropu jaskini. Powstaje, gdy z kapiącej wody wytrąca się węglan wapnia.

13.Stalagmit

Naciek jaskiniowy wyrastający od dna jaskini ku górze. Tworzy się z osadzającego się węglanu wapnia z kapiącej wody.

14.Stalagnat

Kolumna naciekowa powstała z połączenia stalaktytu i stalagmitu. Łączy strop jaskini z jej dnem.

15.Nacieki jaskiniowe

Utwory mineralne powstające w jaskiniach z wytrącającego się węglanu wapnia. Należą do nich m.in. stalaktyty, stalagmity i stalagnaty.

16.Dolina krasowa

Dolina na obszarze krasowym, w której woda może okresowo zanikać pod ziemią. Często ma słabo rozwiniętą sieć rzeczną na powierzchni.

17.Sucha dolina

Dolina pozbawiona stałego cieku wodnego. Na terenach krasowych powstaje, gdy woda odpływa pod ziemię zamiast płynąć po powierzchni.

18.Kras powierzchniowy

Formy krasowe występujące na powierzchni terenu, np. żłobki, leje, uwały, polja i ponory. Są skutkiem rozpuszczania skał od góry.

19.Kras podziemny

Formy powstające pod ziemią, przede wszystkim jaskinie, studnie krasowe, podziemne korytarze i nacieki. Tworzą się tam, gdzie krąży woda w szczelinach skał.

20.Proces krasowienia

Stopniowe rozpuszczanie skał przez wodę oraz poszerzanie ich szczelin i pustek. Z czasem prowadzi do powstania całych systemów jaskiń i zagłębień terenowych.

21.Sieć rzeczna na obszarach krasowych

Na terenach krasowych jest słabo rozwinięta, ponieważ woda łatwo wsiąka w podłoże i odpływa pod ziemią. Dlatego rzek i strumieni powierzchniowych jest tam mniej.

22.Jura Krakowsko-Częstochowska

Jeden z najbardziej znanych obszarów krasowych w Polsce. Występują tam wapienne ostańce, liczne jaskinie i inne formy krasowe.

23.Tatry Zachodnie

Obszar w Polsce, gdzie także rozwijają się formy krasowe, zwłaszcza w skałach wapiennych. Znajdują się tam jaskinie i wywierzyska.

24.Kras a gospodarka

Obszary krasowe są atrakcyjne turystycznie, ale trudne dla budownictwa i gospodarki wodnej. Podłoże bywa niestabilne, a woda szybko przenika do skał.

25.Znaczenie jaskiń krasowych

Jaskinie krasowe mają wartość przyrodniczą, naukową i turystyczną. Są też schronieniem dla wielu zwierząt, np. nietoperzy.