Stosunki objętościowe gazów w reakcjach chemicznych

1.Prawo Avogadra

W tej samej temperaturze i pod tym samym ciśnieniem równe objętości różnych gazów zawierają taką samą liczbę cząsteczek. Dlatego objętości gazów można porównywać tak samo jak liczby moli, jeśli warunki są jednakowe.

2.Stosunek objętościowy gazów

To iloraz objętości reagentów lub produktów gazowych biorących udział w reakcji. Przy jednakowych warunkach temperatury i ciśnienia jest on równy stosunkowi współczynników stechiometrycznych w równaniu reakcji.

3.Warunki normalne

W szkolnych obliczeniach chemicznych oznaczają temperaturę $0^\circ \mathrm{C}$ i ciśnienie $1013\,\mathrm{hPa}$. W tych warunkach $1\,\mathrm{mol}$ dowolnego gazu zajmuje objętość $22{,}4\,\mathrm{dm^3}$.

4.Objętość molowa gazu

To objętość zajmowana przez $1\mathrm{mol}$ gazu w określonych warunkach. W warunkach normalnych wynosi $22{,}4\mathrm{dm^3/mol}$. Pozwala przeliczać objętość gazu na liczbę moli i odwrotnie.

5.Współczynniki stechiometryczne

Liczby stojące przed wzorami w równaniu reakcji. Określają proporcje moli reagujących substancji i powstających produktów, a dla gazów w tych samych warunkach także proporcje ich objętości.

6.Stechiometria gazowa

Dział obliczeń chemicznych, w którym wykorzystuje się zależności między liczbą moli, masą i objętością gazów. W prostych zadaniach szkolnych często opiera się na równaniu reakcji i objętości molowej.

7.Gazowy reagent w nadmiarze

To gaz użyty w ilości większej niż wynika ze stosunku stechiometrycznego. Po zakończeniu reakcji część tego reagenta pozostaje nieprzereagowana, a ilość produktu wyznacza reagent ograniczający.

8.Gazowy reagent ograniczający

To reagent, który zużywa się całkowicie jako pierwszy. To on decyduje o maksymalnej ilości produktu, także gdy dane są objętości kilku reagujących gazów.

9.Równanie reakcji zbilansowane

Równanie, w którym liczba atomów każdego pierwiastka po obu stronach jest taka sama. Tylko zbilansowane równanie pozwala poprawnie odczytywać stosunki molowe i objętościowe gazów.

10.Objętość a liczba moli

Dla gazów w tych samych warunkach objętość jest wprost proporcjonalna do liczby moli. Jeśli jednego gazu jest dwa razy więcej moli, to zajmuje on dwa razy większą objętość.