Stan nieważkości i przeciążenia

1.Stan nieważkości

Stan, w którym ciało nie naciska na podłoże ani zawieszenie, więc jego ciężar pozorny jest równy zeru. Nie oznacza to braku grawitacji — często występuje wtedy, gdy ciało i jego otoczenie spadają z takim samym przyspieszeniem.

2.Przeciążenie

Stan, w którym wartość siły nacisku lub naprężenia podtrzymującego ciało jest większa niż w spoczynku. Człowiek odczuwa wtedy „większy ciężar”, choć jego masa się nie zmienia.

3.Ciężar ciała

Siła, z jaką ciało działa na podłoże lub zawieszenie wskutek grawitacji. W praktyce szkolnej wiąże się go z naciskiem na podporę albo z siłą działającą na zawieszenie.

4.Ciężar pozorny

Wartość siły nacisku ciała na podłoże albo siły, z jaką ciało napina zawieszenie. Może być mniejsza, większa albo równa zeru zależnie od ruchu układu.

5.Swobodny spadek

Ruch ciała pod wpływem samej siły grawitacji, gdy pomijamy opór powietrza. W takim ruchu wszystkie ciała mają to samo przyspieszenie $g$ niezależnie od masy.

6.Siła nacisku

Siła, z jaką ciało działa na podłoże. To ona decyduje o odczuwanym ciężarze pozornym; gdy znika, pojawia się stan nieważkości.

7.Przyspieszenie grawitacyjne

Przyspieszenie, z jakim ciała spadają swobodnie w pobliżu powierzchni Ziemi. Oznacza się je zwykle przez $g$ i w przybliżeniu ma wartość około $9{,}81\,\mathrm{m/s^2}$.

8.Orbita okołoziemska

Tor ruchu satelity wokół Ziemi. Satelita i astronauci są tam stale przyciągani grawitacyjnie, ale jednocześnie pozostają w ciągłym swobodnym spadku wokół Ziemi.

9.Siła dośrodkowa

Siła wypadkowa skierowana do środka okręgu, potrzebna do ruchu po okręgu. W ruchu satelity wokół Ziemi rolę tej siły pełni grawitacja.

10.Układ nieinercjalny

Układ odniesienia poruszający się z przyspieszeniem. W takim układzie, np. w przyspieszającej windzie, obserwator może odczuwać zmianę ciężaru pozornego.

11.Winda jadąca w górę

Jeśli winda przyspiesza ku górze, nacisk na podłogę rośnie, więc pasażer odczuwa przeciążenie. Gdy jedzie ruchem jednostajnym, odczucia są jak w spoczynku.

12.Winda jadąca w dół

Jeśli winda przyspiesza ku dołowi, nacisk na podłogę maleje. Gdy przyspieszenie osiąga wartość $g$, pasażer znajduje się w stanie nieważkości.