Opory ruchu i rola tarcia

1.Opory ruchu

Siły działające przeciwnie do ruchu ciała albo do kierunku, w którym ciało chciałoby się poruszyć. Powodują zmniejszanie prędkości, utrudniają ruszanie i prowadzą do rozpraszania energii mechanicznej, najczęściej w postaci ciepła.

2.Tarcie

Siła oporu występująca przy zetknięciu powierzchni dwóch ciał. Działa równolegle do powierzchni styku i przeciwnie do kierunku przesuwania lub próby przesunięcia jednego ciała względem drugiego.

3.Tarcie statyczne

Tarcie działające wtedy, gdy ciało jeszcze się nie porusza względem podłoża, ale istnieje tendencja do ruchu. To ono umożliwia chodzenie, ruszanie samochodu i utrzymanie przedmiotów w spoczynku na chropowatej powierzchni.

4.Tarcie kinetyczne

Tarcie występujące podczas przesuwania się jednej powierzchni po drugiej. Zwykle utrudnia ruch i powoduje zamianę części energii mechanicznej na energię wewnętrzną ciał.

5.Opór ośrodka

Siła oporu wywierana przez gaz lub ciecz na poruszające się ciało. Jest skierowana przeciwnie do prędkości ciała i zależy między innymi od szybkości ruchu, kształtu ciała oraz rodzaju ośrodka.

6.Siła wypadkowa

Jedna siła zastępująca wspólne działanie wszystkich sił działających na ciało. Jeśli opory ruchu równoważą siłę napędzającą, ciało może poruszać się ruchem jednostajnym.

7.Energia rozproszona

Część energii mechanicznej zamieniona wskutek oporów ruchu głównie na ciepło, a czasem też na dźwięk. Dlatego w rzeczywistych układach energia mechaniczna często maleje.

8.Rola tarcia

Tarcie może być niekorzystne, bo powoduje straty energii i zużycie części, ale jest też potrzebne: umożliwia chodzenie, hamowanie, chwytanie przedmiotów i przenoszenie napędu.

9.Zmniejszanie tarcia

Tarcie ogranicza się przez smarowanie, wygładzanie powierzchni, stosowanie łożysk, kół lub opływowych kształtów. Celem jest zmniejszenie strat energii i zużycia elementów.

10.Zwiększanie tarcia

Tarcie zwiększa się, gdy potrzebna jest przyczepność lub bezpieczeństwo, na przykład przez bieżnik opon, posypywanie lodu piaskiem albo stosowanie chropowatych podeszw.